Kanker en vruchtbaarheid

Bepaalde kankerbehandelingen hebben invloed op de vruchtbaarheid. Zowel vrouwen als mannen kunnen minder vruchtbaar of zelfs onvruchtbaar worden. Hoe komt dat? Welke vragen kun je stellen aan je arts? Welke behandelingen zijn mogelijk om jouw vruchtbaarheid te bewaren?

Snel naar

Bekijk alle opties

De behandeling van kanker kan leiden tot een verminderde vruchtbaarheid of tot onvruchtbaarheid. Bij sommige vrouwen en mannen herstelt de vruchtbaarheid zich weer. Bij anderen is de onvruchtbaarheid blijvend.

De verminderde vruchtbaarheid of onvruchtbaarheid kan onder andere veroorzaakt worden door:

chemotherapie
radiotherapie
heelkunde (een operatie)
hormoontherapie (omdat de kinderwens dan tijdelijk moet uitgesteld worden)

Welke gevolgen een kankerbehandeling heeft voor jouw vruchtbaarheid, hangt onder andere af van:

je leeftijd
de soort en dosis chemotherapie
de dosis en plaats van bestraling
de plaats van operatie
de status van je voortplantingsorganen (eierstokken, baarmoeder, teelballen) voorafgaand aan de behandeling

Praat (indien mogelijk) tijdens de diagnosestelling en zeker vóór de start van je behandeling met je behandelend arts(en) over je vruchtbaarheid. Vraag ernaar, begin er zelf over als je vindt dat je onvoldoende informatie hebt. Er zijn verschillende mogelijkheden om de impact van de behandeling op je vruchtbaarheid te beperken. Bespreek het al vóór de start van de behandeling. Tijdens en na de behandeling zijn er minder mogelijkheden om geslachtscellen of -weefsel in te vriezen.

Vraag aan je arts of de behandeling die hij voorstelt jouw vruchtbaarheid kan beïnvloeden. Als dat het geval is, vraag dan

welke mogelijkheden er zijn om de impact op je vruchtbaarheid te beperken
en of je kunt doorverwezen worden naar een fertiliteitscentrum.

Voordat je een beslissing neemt, is het belangrijk dat je goed geïnformeerd bent. Stel je arts of fertiliteitsspecialisten daarom net zolang vragen over het onderwerp, totdat je het gevoel hebt dat je over genoeg informatie beschikt om een keuze te kunnen maken.

Mogelijke vragen die je tijdens zo’n gesprek kunt stellen zijn:

Heeft een kankerbehandeling altijd invloed op je vruchtbaarheid?
Wat is de kans dat ik na mijn kankerbehandeling onvruchtbaar ben?
Hoe lang duurt het, na de behandeling, om vast te kunnen stellen of ik nog vruchtbaar ben?
Welke vruchtbaarheidssparende ingrepen en technieken zijn vooraf mogelijk als ik na de behandeling nog kinderen wil krijgen? Bij vrouwen? Bij mannen?
Als ik kies voor een vruchtbaarheidssparende ingreep, krijg ik dan hormonen toegediend? Is dat veilig?
Worden anticonceptiemaatregelen moet je als vrouw gebruiken tijdens en na de behandeling? En als man?
Als ik kinderen krijg, hebben mijn kinderen dan een verhoogde kans om ook kanker te krijgen?
(voor vrouwen) Beïnvloedt een toekomstige zwangerschap de kans op herval?
(voor vrouwen) Zal mijn lichaam na mijn kankerbehandeling een zwangerschap aankunnen?

Wil je mogelijk kinderen in de toekomst? Verwacht je arts dat de behandeling invloed kan hebben op jouw vruchtbaarheid? Neem dan zelf contact op met een fertiliteitscentrum voor dringend advies, of vraag je arts om je door te verwijzen. Bekijk de lijst van de fertiliteitscentra in Brussel en Vlaanderen.

Er zijn verschillende technieken en ingrepen mogelijk om de impact op de vruchtbaarheid indien mogelijk te beperken. De verschillende technieken kunnen soms met elkaar gecombineerd worden om de kans op een kind in de toekomst te vergroten.
Vroeger werden vruchtbaarheidssparende ingrepen en technieken niet terugbetaald door het ziekenfonds. Dankzij beleidswerk van onder andere Kom op tegen Kanker wordt het invriezen van geslachtscellen of geslachtsweefsel onder bepaalde voorwaarden terugbetaald.

Bij zorgverleners

Leven met kanker is een hele beproeving. Misschien lijkt je vruchtbaarheid op dit moment niet het belangrijkste, of misschien wil je niemand lastigvallen met je vragen en twijfels. Blijf er echter niet mee zitten, maar leg ze voor aan een zorgverlener. Vraag aan de oncoloog die je behandeld of die je lang geleden behandeld heeft wie je hierbij het beste kan ondersteunen. Hij zal je wellicht doorverwijzen naar een fertiliteitscentrum. Bekijk de lijst van de fertiliteitscentra in Brussel en Vlaanderen.

Bij lotgenoten

Wil je over dit thema praten met iemand die hetzelfde meemaakt? Vind een leeftijdsgenoot, bijvoorbeeld via