Labtesten om tumormarkers op te sporen

Bepaalde laboratoriumtesten kunnen in een bloedstaal (of soms ook in urine, hersenvocht of weefsel) kanker helpen opsporen en/of karakteriseren. Dat gebeurt door tumormarkers (ook tumormerkers genoemd) te meten. Tumormarkers zijn stoffen, meestal eiwitten, die uw lichaam maakt als reactie op kanker of die door de kanker zelf gemaakt worden.

Tumormarkers worden vooral in het bloed gemeten, soms ook in urine, hersenvocht of weefsel. Kleine hoeveelheden van deze stoffen kunnen ook bij gezonde mensen voorkomen. Daarom worden ze in de meeste gevallen niet gebruikt om een kankerdiagnose te stellen. Ze kunnen artsen wel soms helpen een diagnose te stellen, maar alleen in combinatie met ander onderzoek, zoals een biopsie of beeldvorming.

Gebruik tumormarkers

Tumormarkertest

Tumormarkers worden vooral gebruikt in de nazorg en opvolging van kanker. Als voor én na de behandeling de tumormarker gemeten wordt, kan de arts beoordelen of de behandeling effect heeft (gehad). De tumormarker zal na een succesvolle behandeling een lagere waarde hebben. Als langere tijd na behandeling de tumormarker weer begint te stijgen, is dat een aanwijzing dat de kanker terugkeert. De meeste tumormarkers zijn echter niet gevoelig genoeg (ze zijn niet altijd aanwezig als er tumorcellen zijn) of niet specifiek genoeg (ze zijn soms verhoogd maar niet door de kanker).

Voorbeelden tumormarkers

Wereldwijd worden op dit moment een dertigtal tumormarkers gebruikt voor verschillende kankers. Sommige tumormarkers horen bij één soort kanker. Een voorbeeld hiervan is PSA bij prostaatkanker. Andere komen voor bij meerdere soorten. Een voorbeeld hiervan is CEA.

Op dit moment worden in België onder meer de volgende tumormarkers gemeten: 

Raadpleeg de volledige lijst van veelgebruikte tumormarkers (in het Engels)