Deze pagina gaat niet over uitzaaiingen van een ander soort kanker (bijv. in de baarmoeder, de baarmoederhals, de blaas, de urinebuis, de eierstokken of de nieren) naar de vagina, maar over kanker die ontstaat in de vagina zelf. We noemen dat primaire vaginakanker.
Oorzaken van vaginakanker
Vaginakanker ontstaat meestal door een langdurige infectie met het humaan papillomavirus (HPV).
Symptomen van vaginakanker
In het begin heb je vaak geen klachten van vaginakanker. Later kun je de volgende klachten krijgen:
- onverwacht bloedverlies uit je vagina, na het vrijen, tussen je menstruaties door of na de menopauze
- afscheiding die er anders uitziet dan normaal (bruin of zwart-rood i.p.v. doorzichtig of wit)
- meer afscheiding dan gewoonlijk
Die symptomen zijn niet altijd een teken van vaginakanker: er zijn veel andere ziekten met gelijkaardige symptomen. Maar als ze niet vanzelf overgaan, is het wel het best ermee naar de huisarts te gaan. Die zal je onderzoeken en je als dat nodig is doorverwijzen naar een specialist.
Soorten vaginakanker
Er bestaan twee soorten vaginakanker:
- Bij ongeveer 90 procent van de vrouwen met vaginakanker gaat het om een plaveiselcelcarcinoom. Dat ontstaat in de cellen aan het oppervlak van de vaginawand. Een plaveiselcelcarcinoom groeit doorgaans langzaam en blijft vaak beperkt tot de vagina. Een langdurige infectie met het humaan papillomavirus (HPV) is bij 7 op de 10 vrouwen met deze soort vaginakanker de oorzaak.
- Bij ongeveer 10 procent van de vrouwen met vaginakanker gaat het om een adenocarcinoom. Dat ontstaat in de kliercellen van het slijmvlies van de vagina. Deze vorm zit meestal iets hoger in de vaginawand.
Heel zeldzaam ontstaat vaginakanker in andere cellen van de vagina:
- Een sarcoom van de vagina ontstaat uit de bindweefselcellen of spiercellen in de wand van de vagina.
- Een melanoom van de vagina ontstaat uit de pigmentcellen van de huid van de vagina.
Behandeling vaginakanker
De diagnose en behandeling van zeldzame kankers zoals vaginakanker zijn vaak erg complex. Niet elk ziekenhuis heeft daarvoor de nodige ervaring, competentie en infrastructuur. Het is aan te raden om voor vaginakanker naar een gespecialiseerd ziekenhuis te gaan.
Verschillende specialisten bespreken samen hoe ze je ziekte het best kunnen behandelen. Dat gebeurt in het multidisciplinair oncologisch consult (MOC). Je huisarts wordt daarbij betrokken en krijgt het verslag.
Voor de keuze van de behandeling houden artsen vooral rekening met het stadium van de ziekte, met de graad van kwaadaardigheid van de tumor, met de plaats van de tumor, of er al dan niet uitzaaiingen zijn en met je algemene conditie en leeftijd. In overleg met jou legt de arts dan de behandeling vast.
De meest toegepaste behandeling voor vaginakanker is bestraling (radiotherapie). Soms wordt er gekozen voor een operatie (chirurgie) of chemotherapie. Vaak wordt een combinatie van die behandelingen voorgesteld. Je behandelend arts kan jou ook vragen om deel te nemen aan wetenschappelijk onderzoek (ook een klinische studie genoemd).
Stel je arts gerust vragen over de voorgestelde behandelmogelijkheden en over mogelijke bijwerkingen van de behandeling. Als je twijfelt, kan een tweede mening van een andere specialist verhelderend en nuttig zijn.
Hoe vaak komt vaginakanker voor?
Vaginakanker is een zeer zeldzame vorm van kanker. De Stichting Kankerregister registreerde in 2024 in België 45 nieuwe gevallen van vaginakanker.
