Schouder aan schouder - Els en haar dochter Free

Els en Free vullen zacht elkaars verhaal aan. Soms vertelt de ene iets en zegt de andere dat zij zich dat anders herinnert, waarna ze zoeken naar de precieze opvolging van de feiten. Maar meestal luisteren ze stilletjes, bijna alsof ze elkaars relaas voor de eerste keer horen.

‘We kregen Flo’s diagnose in 2004. Ze herviel verschillende keren. In 2010 verhuisde Free naar Londen. Toen ik haar daar bezocht, wilde ik zoveel mogelijk waardevolle momenten met haar doorbrengen. We deden samen creatieve activiteiten en bezochten tentoonstellingen. Maar dat was een broos evenwicht. Ik merkte dat praten over Flo moeilijk lag. Toch liep Free de hele dag cadeautjes voor haar zus uit te zoeken en begon ze er zelf voortdurend over.’

Free: ‘Ik wilde mama zo even afschermen van de angst en de pijn thuis. Ik zag haar zelfs “genieten”. In Londen was het zij en ik.’
 

Free: ‘Ook bij mij kwam de diagnose niet uit het niets. In 2019 keerde ik terug uit Londen omdat ik moe was. Uitgeput was ik. Ik ging er niet, zoals anderen van mijn leeftijd, na het werk nog sporten of feesten. Om te kunnen genieten van een concert op vrijdagavond, moest ik een namiddag verlof nemen, al deed ik dat zelden. Maar alle testen voor mijn hart waren in orde.’

‘In december viel er een doos op mijn borst. De volgende ochtend voelde ik in de douche iets wat ik niet eerder gevoeld had, als een suikerboon in mijn borst. Ik belde meteen naar mama.’

‘Eerst dacht de gynaecoloog dat het een cyste was. Ze zei dat we ons niet ongerust hoefden te maken omdat ik zo jong was: 28 jaar. Maar er zat wel degelijk een tumor in mijn borst. Zo belandde ik bij een borstchirurg die me opereerde.’

Free: ‘Eind december kreeg ik telefoon van het ziekenhuis dat ik vroeger dan gepland op controle moest gaan. Het was oudjaar, normaal een moment voor glimlach en glitter, maar het liep anders. Ik ging eerst alleen binnen bij de arts. “Ga zitten”, zei ze. “Ik heb niet zo goed nieuws. Wil je er je ouders bijhalen?”

‘Die nabijheid voelde ik ook bij Bo. Ik zie zoveel onmacht dat hij zijn zussen niet kan helpen. Niet echt. Hij is erg rationeel, zoekt bijvoorbeeld alles op over de diagnoses. Maar hij is ook gesloten, dus ik was blij toen hij me vroeg of hij een tekst mocht posten op Instagram. Doorheen het jaar post hij berichten als ode aan zijn sterke zussen.’

Free: ‘Ik ben langzaamaan alles aan het verwerken, ook met de hulp van mijn psychologe. Die confronteerde me eens met de zwaarte van mijn ziekte, ook op zo’n jonge leeftijd. Ik kon het niet meer wegwuiven. Ik heb na die sessie zo hard geweend. Daarna ben ik begonnen met journaling: ik schreef zinnen en woorden door elkaar in een notitieboekje. Daardoor realiseerde ik me stilaan dat ik iets had meegemaakt wat ik niet had hoeven meemaken. Dat het niet “niets” was.

‘Het viel mijn psychologe ook op dat ik de zwaarte van mijn ziekte vaak niet over mezelf liet gaan, maar over mijn familie. Daarom begon ik een podcast, die ik 'Feel Free' doopte, speciaal met en voor naasten van kankerpatiënten. Het geeft me energie de verhalen te horen, het sterkt me en helpt me met mijn eigen verwerking.’

Free: ‘Voor mijn chemobehandeling onderging ik een fertiliteitstest, waarin werd gemeten welke eitjes ze konden invriezen. Maar ik besloot er niet mee verder te gaan, omdat ik niet extra wilde verzwakken nog voor de chemo begon. Net op dat moment kreeg ik telefoon. De eitjes die ik nog had, waren niet gezond genoeg om in te vriezen. Mijn mamadroom werd gebroken, maar ik had geen tijd om stil te staan. Daarom was de verbazing groot toen ik in 2021 zwanger werd. We noemen Marley een wonderbaby. Mama zijn is het beste wat er is. En hij is de bestie van mijn mama.’

Els: ‘Alle clichés over grootouders kan je afvinken, dat is waar!’