Een dag uit het leven van ... oncopsychologen Elise en Eveline

Vast aanspreekpunt

Fris en monter beginnen Eveline en Elise aan hun werkdag. Eveline heeft er een fietstocht van een goed halfuur dwars door Brussel op zitten, Elise liet haar auto achter op een randparking en gebruikte voor het laatste deel van haar woon-werkverplaatsing haar step. Ze delen een kantoor met de vier andere psychologen van het oncologisch supportteam.

‘We zijn er voor patiënten in ons ziekenhuis’, vertelt Eveline. ‘We begeleiden ook familie van patiënten die hier in behandeling zijn en nabestaanden van overleden patiënten. Zodra er psychologische begeleiding is opgestart, proberen we ervoor te zorgen dat de patiënt in het verdere traject altijd bij dezelfde psycholoog terechtkan. Dat laat toe om een vertrouwensband op te bouwen en te groeien in het contact met elkaar.’

Hospitalisatieafdeling

Elise haast zich naar de ochtendbriefing op de oncologische hospitalisatieafdeling. Daar verblijven de kankerpatiënten die bijvoorbeeld voor een operatie of door zware nevenwerkingen van hun kankerbehandeling opgenomen zijn. Op de briefing zijn naast de hoofdverpleegkundige van de afdeling ook de artsen, de diëtist en de sociaal verpleegkundige aanwezig. 

‘Het is voor mij heel nuttig om bij die briefing te zijn’, zegt Elise. ‘De medische context is belangrijk in onze job. Als ik weet dat iemand een moeilijke nacht heeft gehad of van wie de gezondheidssituatie plots is verslechterd, probeer ik nog dezelfde dag bij die persoon langs te gaan. De briefing helpt me niet alleen om mijn prioriteiten te bepalen maar ook om beter voorbereid de kamer binnen te stappen.’

‘In onze gesprekken hebben we het ook over mooie herinneringen’, vervolgt Arlette terwijl ze naarstig verder breit. ‘De dag van ons vorige gesprek was het net een jaar geleden dat mijn kleinzoon trouwde. Ik ben zo dankbaar dat ik dat nog mocht meemaken.’

Houvast 

In het oncologisch dagziekenhuis heeft Eveline plaatsgenomen in een consultatieruimte waar ze enkele patiënten ziet die op voorhand een afspraak met haar vastlegden. Een van hen is Isabelle. ‘Ik kreeg mijn kankerdiagnose toen ik zwanger was. Dat was heel heftig. De psychologische begeleiding die ik aangeboden kreeg, gaf me een houvast. Na elke consultatie en voor of na elk onderzoek had ik een afspraak met Eveline.’ 

‘Het luchtte op om mijn angst, onzekerheid en bezorgdheid te kunnen uiten en te kunnen zeggen waar ik tegenaan botste tijdens mijn behandeling. De MR-scans vond ik vreselijk. Eveline gaf me tips waardoor mijn stress tijdens de scans verminderde en die scans toch konden gebeuren.’

Nazorg

Isabelle is hier vandaag voor een nabehandeling. ‘Ik heb een gezond kindje op de wereld gezet en het eerste deel van mijn behandeling is afgerond. Maar natuurlijk blijft alles nog heel sterk nazinderen. Het is voor mij een grote geruststelling dat ik ook nu nog een afspraak kan maken met Eveline. Ik kan haar tussendoor ook bellen als ik met iets zit.’

Focus op behandeling

‘We zijn er ook voor patiënten die uit behandeling zijn en hun familie’, legt Eveline uit. ‘De enige voorwaarde is dat de focus moet blijven liggen op de kankerbehandeling en de gevolgen ervan. Als er bijvoorbeeld psychologische problemen meespelen die er al waren voor de kankerbehandeling, dan overleggen we met de hulpverlener die de patiënt al eerder begeleidde.’

Onder de huid

Angstige, boze, verdrietige en verwarde gevoelens. Existentiële vragen over hoe het verder moet na de behandeling. Patiënten die afscheid moeten nemen van het leven en hun geliefden … Oncopsychologen worden geconfronteerd met heel wat zware verhalen en situaties. Hoe houden Eveline en Elise zich staande? ‘Sommige verhalen kruipen inderdaad onder de huid’, geeft Eveline aan. ‘Maar in de gesprekken die we voeren komt vaak ook veel warms naar boven.’

Oefeningen

Het weerzien met Pierre en Rosa is hartelijk. Ze komen net terug van een controleafspraak waar ze goed nieuws kregen. De opluchting valt op hun gezicht te lezen. ‘Wat ben ik blij dat ik toch die bestralingen kon krijgen’, vertelt Pierre. ‘Voor de eerste bestralingen schreef de dokter rustgevende medicatie voor. Nadien kon ik verder met de exposure oefeningen (oefeningen om je angst te verminderen door je bewust bloot te stellen aan wat je angst oproept, red.) die Eveline of Elise me gaf als ik op de tafel ging liggen.’

Overweldigend

Rosa kwam elke keer mee naar het ziekenhuis. Eveline: ‘Beurtelings bleef een van ons beiden bij Pierre tot de bestralingen begonnen. De ander ving in de wachtzaal zijn moeder op.’ Rosa: ‘Het was allemaal heel overweldigend voor mij. Ik was heel ongerust. De laatste vier sessies waren voor Pierre echt moeilijk maar Elise en Eveline konden hem motiveren om toch door te gaan.’

Telefoongesprekken

Eveline en Elise vervolgen hun werkdag met consultaties, administratief werk en telefoongesprekken met patiënten. ‘Sinds corona doen we ook meer telefonische consultaties, maar we proberen toch zoveel mogelijk mensen hier in het ziekenhuis te zien. We gebruiken de telefoon vooral om tussentijds contact te houden met de patiënten die we door omstandigheden een tijdje niet zagen.’ En hun werkdag afsluiten en laten bezinken, dat doen Elise en Eveline op hun step en fiets.

Uit respect voor de privacy van de patiënten gebruiken we fictieve namen. Met dank aan UZ Brussel dat ons toeliet om deze reportage te maken.