Schuldsaldoverzekering

Bij het afsluiten van een hypothecaire lening om een huis te kopen, te bouwen of te verbouwen, of voor leningen met andere doeleinden (bijv. om een zaak te beginnen) hebt u meestal een schuldsaldoverzekering nodig. Die verzekering zorgt ervoor dat uw lening wordt afgelost als u overlijdt. Uw partner of nabestaanden hoeven dan verder geen of minder afbetalingen meer te doen.

Financiële instellingen eisen ook meestal een schuldsaldoverzekering als voorwaarde voor een woonkrediet. Zo zijn ze zeker dat ze hun geld krijgen wanneer de kredietnemer overlijdt.

Ook voor andere aankopen op krediet kan een schuldsaldoverzekering genomen worden. Maar voor kleine aankopen op krediet zoals huishoudtoestellen e.d. is een schuldsaldoverzekering vaak minder interessant omdat de afbetalingsperiode én het bedrag vrij beperkt zijn, terwijl de premie vrij hoog kan zijn. 

Mogelijke problemen

Nogal wat (ex-)kankerpatiënten kunnen door hun ziekte geen schuldsaldoverzekering afsluiten en worden dan meer dan eens geweigerd of krijgen te maken met een uitstel, dat enkele jaren kan duren. Soms kan het wel, maar tegen een aanzienlijk hoge bijpremie - dat is een extra premie die betaald moet worden bovenop de basispremie, en dit wegens de medische redenen waarop de verzekeraar zich beroept.

Wie een lening wil herzien of overzetten naar een andere bank, kan afhankelijk van het contract ook zijn schuldsaldoverzekering verliezen.

Wettelijke maatregelen voor een betere schuldsaldoverzekering

Ik heb twee jaar geleden teelbalkanker gehad. Bij het afsluiten van een schuldsaldoverzekering bleek dat ik als een verhoogd risico beschouwd word. Ik moet een forse extra premie betalen. Mijn oncoloog beweert nochtans dat die forse extra premie niet in verhouding staat tot het zeer kleine risico op herval.

Sinds de wet-Partyka van 1 januari 2015 zijn er een aantal maatregelen die de toegankelijkheid van de schuldsaldoverzekering moeten verbeteren voor mensen die volgens de verzekeraars een verhoogd gezondheidsrisico hebben.

  • Alle medische vragenlijsten die een verzekeraar gebruikt om het gezondheidsrisico van de klant in te schatten, moeten vooraf worden goedgekeurd door het Opvolgingsbureau voor tarifering (met vertegenwoordigers van verzekeraars, patiënten en consumenten).
     
  • De vragen in de medische vragenlijst moeten nauwkeurig zijn. Ze mogen uitsluitend gaan over zaken die een invloed kunnen hebben op het gezondheidsrisico van de klant. De vragen mogen niet peilen naar het privéleven van de klant, bijv. op het vlak van seksualiteit, hobby’s, buitenlandse reizen en beroepsleven.
     
  • Wie een schuldsaldoverzekering aanvraagt (met een volledig dossier), moet binnen de vijftien dagen de beslissing van de verzekeraar ontvangen.
     
  • Als een schuldsaldoverzekeraar u een bijpremie aanrekent of u een verzekering weigert wegens gezondheidsproblemen, moet hij schriftelijk en gedetailleerd motiveren waarom hij u weigert of een verhoogde premie vraagt. Die motivatie moet onder andere de volgende elementen bevatten:
    - de beslissing om een bijpremie te vragen of een verzekering te weigeren
    - de medische redenen van deze beslissing
    - de hoogte van de medische bijpremie in euro en als een percentage van de basispremie
    - de contactgegevens van de adviserend arts van de verzekeraar
    - de contactgegevens van het Opvolgingsbureau voor tarifering
     
  • U kunt zelf of via uw behandelend arts schriftelijk meer uitleg vragen over de medische achtergrond van de beslissing over de (hoogte van de) bijpremie of een weigering. U kunt o.a. de referenties van de studies en de statistieken waarop de verzekeraar zich baseert, opvragen. 
     
  • Als u niet akkoord gaat met een premie, kunt u via de verzekeraar een onafhankelijke herbeoordeling van het dossier vragen bij de herverzekeraar. Als die herverzekeraar een lagere premie voorstelt, past de verzekeraar zijn voorstel in die zin aan. Als u meedeelt dat u niet akkoord gaat met de premie, begint een nieuwe termijn van 15 dagen te lopen.
Ik ben wettelijk samenwonend met mijn vriend. Bij hem werd zeven jaar geleden huidkanker vastgesteld. Gelukkig is hij ondertussen volledig genezen verklaard. Hij blijft onder regelmatig toezicht van een dermatoloog. Wij kochten vorig jaar samen een huis maar geen enkele bank- of verzekeringsinstelling wil hem aan een schuldsaldoverzekering helpen.
  • Als een schuldsaldoverzekeraar u een medische bijpremie van meer dan 75 % van de basispremie aanrekent of u een verzekering weigert  voor de verbouwing of aankoop van de eigen en enige gezinswoning, kunt u een onafhankelijke herbeoordeling vragen van uw dossier bij het Opvolgingsbureau voor de Tarifering. Let wel: dit geldt enkel voor contracten in onderhandeling, niet voor contracten die al lopen. Verzekeringsondernemingen informeren klanten over de toegangsvoorwaarden van dit bureau. Dit bureau baseert zich op de meest recente wetenschappelijke gegevens en de verzekeringstechniek. Binnen de vijftien dagen (na ontvangst van een volledig dossier) doet dit bureau een verzekeringsvoorstel. De verzekeraar kan het voorstel van het Opvolgingsbureau voor tarifering aanvaarden maar hij heeft ook altijd de mogelijkheid om te weigeren om te contracteren onder de voorwaarden die het Opvolgingsbureau voor tarifering voorstelt. Deze mogelijkheid om te weigeren, is nog een zwakker punt in de wetgeving.
    U kunt een herbeoordeling schriftelijk aanvragen bij het Opvolgingsbureau voor de Tarifering (Schuldsaldoverzekering, de Meeûssquare 35, 1000 Brussel). Lees hier meer over de procedure en de documenten die u het Opvolgingsbureau daarvoor moet bezorgen.
     
  • Als een schuldsaldoverzekeraar u een medische bijpremie van meer dan 125 % van de basispremie aanrekent, kunt u rekenen op de tussenkomst van een compensatiekas. Dat gebeurt automatisch: de verzekeraar vraagt dat zelf aan de compensatiekas. De compensatiekas betaalt het deel van de bijpremie terug dat deze 125 % overschrijdt. De tussenkomst van de compensatiekas is beperkt tot het deel van de bijpremie dat 800 % van de basispremie niet overschrijdt.
    Een voorbeeld: persoon x moet een basispremie betalen van 800 euro. Wegens gezondheidsproblemen moet hij een ‘medische’ bijpremie betalen van 1200 euro. 125 % van 800 is 1000. Deze bijpremie overschrijdt dus 125 %. De compensatiekas komt tussen voor het deel van de bijpremie dat deze 125 % overschrijdt. Dat deel bedraagt 200 euro (1200-1000). De compensatiekas komt tussen voor 200 euro, zodat persoon x een bijpremie van 1000 euro zelf moet betalen.
     
  • Recht om vergeten te worden?
    In het voorjaar van 2020 wordt het recht om vergeten te worden ingevoerd voor de schuldsaldoverzekering. Dat betekent dat een verzekeraar tien jaar na het einde van de succesvolle kankerbehandeling (en voor bepaalde vormen van kanker nog minder) geen rekening meer mag houden met die kanker bij de behandeling van uw verzekeringsaanvraag. Hij mag u op basis hiervan dus de verzekering niet weigeren en mag op basis van die kanker ook geen extra bijpremies vragen. Lees hier meer over het recht om vergeten te worden.

Tips

Assertief zijn, op uw rechten staan en zelf uw contract opvolgen kan u geld besparen. Wellicht kunt u na een aantal jaren uw verzekeringscontract laten herzien met het oog op een lagere premie.
  • Het is niet verplicht om een schuldsaldoverzekering te nemen voor het volledige geleende bedrag. Misschien wordt de schuldsaldoverzekering wel betaalbaar als u een verzekering afsluit die bijvoorbeeld slechts 75 % van het geleende kapitaal dekt. Of dit een goede oplossing is, hangt natuurlijk onder meer af van de eigen situatie (bijv. omvang van de lening, de financiële draagkracht van uw partner of familie).
     
  • Probeer het bij zo veel mogelijk maatschappijen en laat de concurrentie spelen. Uit meldingen bij de Kankerlijn van Kom op tegen Kanker weten we dat klanten bij verschillende verzekeraars soms erg verschillende bijpremies aangerekend krijgen of dat ze bij de ene verzekeraar geweigerd worden, terwijl ze bij een andere wel een verzekering krijgen. 
     
  • Misschien kunt u zich tijd en ergernis besparen door via een onafhankelijk tussenpersoon te werken. Kies dan iemand die met veel verschillende verzekeringsmaatschappijen samenwerkt.
     
  • Assertief zijn, op uw rechten staan en zelf uw contract opvolgen kan u geld besparen. Wellicht kunt u na een aantal jaren uw verzekeringscontract laten herzien met het oog op een lagere premie. Soms bepaalt het contract de termijn waarna zo’n herziening mogelijk wordt. Houd die datum zelf in de gaten, en dring bij de verzekeraar aan op een herziening. Schakel eventueel de ombudsdienst van de verzekering (Ombudsman van de Verzekeringen, e-mail: info@ombudsman.as, tel.: 02 547 58 71) in als uw verzekeraar niet ingaat op uw vraag.
     
  • Kijk goed uit als u een lening wil overzetten naar een andere bank of als u een lening wil laten herzien. U loopt immers het risico een bestaande schuldsaldoverzekering te verliezen. Een schuldsaldoverzekering is in principe overdraagbaar naar een nieuwe lening of bank, tenzij er vermeld staat in het contract dat de schuldsaldoverzekering ‘van rechtswege eindigt bij het aflossen van de lening’ (in de Tips van de Ombudsman van de verzekeringen (p.16 in de pdf) staat een voorbeeld van iemand die op die manier zijn bestaande schuldsaldoverzekering verloor). 
     
  • Ook na een bevestiging van een weigering door het Opvolgingsbureau (zie hierboven) kan het nuttig zijn om nog andere verzekeringsmaatschappijen te raadplegen.

In het Jaarverslag 2015 van het Kankermeldpunt van Kom op tegen Kanker vindt u een aantal voorbeelden van hoeveel bijpremie er soms wordt aangerekend en hoe u voor uzelf een zo gunstige mogelijke verzekering kunt onderhandelen

Lees ook meer in de brochure 'Verzekeringen. Informatie en tips voor personen met een chronische ziekte of aandoening en hun gezin' (pdf) van het Vlaams Patiëntenplatform.