Langdurige blootstelling aan polycyclische aromatische koolwaterstoffen (of PAK’s) kan het risico op kanker verhogen. PAK’s ontstaan onder meer bij de bereiding van vlees, vis of gevogelte op erg hoge temperatuur, zoals op de grill, de barbecue, boven open vuur of bij het frituren. Ook door milieuvervuiling kunnen PAK’s terechtkomen in voeding. Daarnaast ontstaan PAK's ook bij de verbranding van hout, stookolie, vuilnis, tabak ... 
Wat kunt u zelf doen om de inname ervan te beperken?

PAK’s in geroosterde voeding

Wanneer we vlees roosteren boven houtskool smelt het vet in het vlees. Dat afdruipende vet komt in contact met het zeer hete oppervlak van de houtskool. Dit leidt tot een aantal chemische reacties waarbij PAK’s worden gevormd die samen met de opstijgende rook in het eten terechtkomen. Voedingsmiddelen die verkoold of verbrand zijn, ontwikkelen veel van deze PAK’s.

PAK’s in gerookte voeding

Gerookte voedingsmiddelen (zoals gerookte vis, vlees en vleeswaren) kunnen ook PAK’s bevatten. Bij het traditionele rookproces worden verschillende houtsoorten gebruikt om een karakteristieke smaak te geven aan de voedingsmiddelen. Iedere houtsoort geeft een andere smaak en heeft een andere manier van roken. Bij het verbranden van hout, wat ook organische verbindingen bevat, komen PAK’s vrij en kunnen ze op het product terechtkomen. Eet daarom gerookte voedingsmiddelen met mate.

PAK’s in gefrituurde voeding

Ook gefrituurde voedingsmiddelen kunnen PAK’s bevatten als de frituurolie niet regelmatig genoeg ververst wordt.

Wetgeving en controle

Er bestaan Europese maximumgehaltes voor PAK’s in voeding, onder andere in gerookt vlees en vis, bepaalde soorten vlees die op de gril of de barbecue werden bereid, oliën en vetten, cacaobonen en afgeleide producten, bepaalde tweekleppige weekdieren en tot slot baby- en peutervoeding.

Het gehalte aan PAK’s in voeding wordt in België gecontroleerd door het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV).

Hoe de inname van PAK’s beperken?

Algemene tips

  • Rook geen tabak.
  • Eet gerookte voedingsmiddelen met mate.
  • Voorkom zwarte randjes of zwarte korstjes.

Barbecuetips

Hoe houdt u barbecueën gezond(er)? Lees onze barbecuetips

Frituurtips

  • Ververs de frituurolie regelmatig. Als je dezelfde frituurolie langer gebruikt, neemt de hoeveelheid PAK’s toe.
  • Vervang donkere of stroperige frituurolie. De olie moet ook vervangen worden als die gaat walmen of schuimen, of als er een sterke geur of smaak aan zit. Zeef regelmatig de zwarte deeltjes uit de frituurolie.
  • Vul gebruikte frituurolie nooit aan met nieuwe olie. Oude olie kan met zuurstof reageren en ranzig worden. Bovendien ontstaan er dan sneller PAK’s.
  • Bij het frituren van zetmeelrijke producten, zoals frietjes, kan ook acrylamide ontstaan. Lees onze tips voor de bereiding van aardappelen en aardappelproducten.

Bronnen en meer informatie