Acute leukemie

Mijn ervaring als patiënt is de belangrijkste drijfveer voor wat ik nu doe
Acute leukemie is een vorm van bloedkanker waarbij door een ongecontroleerde deling van witte bloedcellen het beenmerg wordt aangetast. Welke onderzoeken moet u ondergaan? Welke behandelingen zijn mogelijk? Hoe komt u in contact met lotgenoten? Waar vindt u steun?

Wat is leukemie?

720 diagnoses acute leukemie
op 68.702 kankerdiagnoses in 2017
(België)

Leukemie is een complexe ziekte met verschillende types en subtypes. Er zijn grote verschillen in de behandeling en de vooruitzichten voor mensen met leukemie, afhankelijk van het type leukemie en andere factoren.

Beenmerg en bloedcellen

Beenmerg is het zachte binnenste van beenderen. In het beenmerg zitten stamcellen, die uitgroeien tot drie belangrijke bestanddelen van ons bloed:

  • rode bloedcellen, die zuurstof naar alle lichaamsdelen transporteren,
  • witte bloedcellen, die infecties bestrijden,
  • bloedplaatjes, die ervoor zorgen dat het bloed stolt en bloedingen stoppen.

Na een rijpingsproces komen deze bloedcellen in de bloedsomloop terecht.

Leukemie

Bij leukemie vindt er een storing plaats in de vorming van bepaalde witte bloedcellen en meer bepaald in het rijpingstraject. Afwijkende cellen die nog niet voldoende zijn uitgerijpt, hopen zich op in het beenmerg en brengen de productie van normale bloedcellen in het beenmerg in het gedrang. Eerst zijn er alleen in het beenmerg grote hoeveelheden onrijpe (vooral bij acute leukemie) en rijpe (vooral bij chronische leukemie) witte bloedcellen aanwezig, maar na verloop van tijd komen die in de bloedbaan, in andere organen (bijvoorbeeld milt en lever) en in de lymfeklieren terecht.

We maken een onderscheid tussen acute en chronische leukemie. Bij acute leukemie rijpen de witte bloedcellen niet uit. Er ontstaat in korte tijd een ophoping van onrijpe bloedcellen en een tekort aan rijpe witte bloedcellen. Bij chronische leukemie rijpen de cellen nog redelijk goed uit en verloopt het ziekteproces trager dan bij acute leukemie.

Afhankelijk van het soort witte bloedcel dat de ziekte veroorzaakt, spreken we van lymfatische of myeloïde leukemie. Er bestaan dus vier types leukemie:

  • acute lymfatische leukemie (ALL, ook acute lymfocytische leukemie genoemd)
  • acute myeloïde leukemie (AML)
  • chronische lymfatische leukemie (CLL)
  • chronische myeloïde leukemie (CML)

De Stichting Kankerregister registreerde in 2017 in België 1951 nieuwe gevallen van leukemie, waarvan 720 acute leukemie en 1230 van chronische leukemie (en een aantal die niet onder te brengen zijn in een van beide categorieën). In totaal werden in België 68.702 nieuwe kankerdiagnoses gesteld in 2017, bij 2,8% ervan ging het om acute of chronische leukemie.

Leukemie komt meer voor bij mannen (1138 nieuwe diagnoses in 2017) dan bij vrouwen (813 nieuwe diagnoses in 2017). De leeftijd waarop leukemie het meest voorkomt, verschilt per vorm. Acute lymfatische leukemie (ALL) komt vooral bij kinderen en jonge volwassenen voor. Het is de meest voorkomende kanker bij kinderen onder de 14 jaar. Acute myeloïde leukemie (AML) komt vooral bij (oudere) volwassenen voor. Chronische leukemie wordt meestal vastgesteld bij mensen op middelbare leeftijd of bij oudere mensen.

Deze tekst gaat uitsluitend over acute leukemie bij volwassenen. Lees meer over

Voorkomen

U kunt niet vermijden dat u mogelijk kanker krijgt, maar u kunt wel een en ander doen om het risico op de ziekte te verkleinen: niet roken, verstandig omgaan met de zon, uw consumptie van alcohol matigen en gezond eten en bewegen. Lees hier meer over kanker voorkomen. Ook andere mogelijke kankerverwekkende stoffen komen aan bod: asbest, fijn stof, hormoonverstorende stoffen ...

Onderzoeken

Wanneer er een vermoeden van leukemie bestaat, laat de arts een gericht bloedonderzoek uitvoeren. Als dit verdachte afwijkingen aan het licht brengt, volgt een beenmergonderzoek. Voor beenmergonderzoek is een punctie en eventueel een biopsie nodig.

Bij een punctie wordt met een naald beenmerg weggenomen uit het borstbeen of uit de rand van het bekken en onderzocht. Bij een biopsie wordt een stukje bot uit de bekkenrand verwijderd en onderzocht. Een gespecialiseerd arts stelt op basis hiervan de diagnose. Het beenmergonderzoek en bijkomend bloedonderzoek helpen ook te bepalen welk type leukemie iemand heeft.

Daarnaast kunnen de volgende onderzoeken plaatsvinden:

  • röntgenonderzoek van het hart en de longen,
  • röntgenonderzoek en echografie van de buik,
  • hartfunctieonderzoek om de werking van de hartspier te testen,
  • extra bloedonderzoek om meer informatie te verkrijgen over het functioneren van bepaalde organen (bijv. de lever en de nieren),
  • punctie van ruggenmergvocht.

Coronavirus / Covid-19

Lees de verzamelde info rond het coronavirus en kanker

Behandelingen

De behandeling van acute leukemie wordt besproken en gepland in een overleg waarbij specialisten van verschillende disciplines en idealiter ook de huisarts betrokken zijn. Dit team van artsen, elk vanuit zijn of haar eigen expertisedomein, houdt voor de keuze van de behandeling vooral rekening met de soort acute leukemie, het stadium waarin de ziekte zich bevindt en de algemene conditie van de patiënt. De behandelend arts bespreekt het behandelingsvoorstel vervolgens met de patiënt. In overleg met de patiënt legt de behandelend arts de uiteindelijke behandeling vast.

De meest toegepaste behandeling van acute leukemie is chemotherapie, al dan niet gecombineerd met een stamceltransplantatie en/of radiotherapie. Aarzel niet uw arts vragen te stellen over de mogelijkheden en over de bijwerkingen van de verschillende behandelingen. Bij twijfel kan ook een tweede mening van een andere specialist verhelderend en nuttig zijn.

Forum

VRT-programma Factcheckers - chemopatiënten met smaakproblemen

Het VRT-programma Factcheckers (https://www.een.be/factcheckers) werkt in teken van ‘Kom tegen kanker’ een speciale aflevering uit.
Voor één van onze reportages zouden we graag het feit willen checken dat chemopatiënten met smaakproblemen toch met smaak zouden kunnen eten.
Karel De Grote Hogeschool (Antwerpen) en het Center For Gastrology (Leuven) werken momenteel gezamenlijk aan een project waarbij zij mensen met smaakproblemen heel wat smaken laten proeven om zo een smaakprofiel op te stellen. De proefprojecten bleken alvast heel succesvol.
Wij zijn dan ook op zoek naar chemopatiënten die in de reportage zouden willen

Re: Wat na autologe transplantatie?

Hier ben ik terug na bijna 2 jaar na mijn autologe stamceltransplantatie. Na maandelijkse controle is vanaf nu slechts om de 3 maand controle nodig. Mijn bloed- en eiwitwaarden zijn zeer geruststellend. Na mijn transplantatie had de hematoloog mij voorgesteld om onderhoudschemo = revlimid te nemen. Dat heb ik geweigerd omdat ik al een heftige periode heb moeten meemaken met mijn 1ste kuur met thalodomide en de complicaties tijdens mijn transplantatie in quarantaine. Goddank is dit voorbij en ben ik terug in een min of meer goede conditie. Ben terug aan het duiken en ben ondertussen al 2-maal op de vlieger gestapt naar Egypte.
De enige

Hoe kunnen wij u helpen?

Voor uw vraag of probleem over kanker, neem contact op met de Kankerlijn van Kom op tegen Kanker: