Robbert Welagen over je leven hervatten na kanker

Vier jaar geleden kreeg hij kanker, twee jaar later schreef hij er een boek over: Averij. We ontmoeten Robbert de dag voor een literair festival in Oostende waarop hij zal worden geïnterviewd over zijn boek. Twee dagen, twee gesprekken over zijn ziekte, het is best intens. Want ook vandaag waart de kanker nog rond in zijn hoofd. 

De diagnose werd in 2021 laat gesteld, pas een half jaar nadat hij voor het eerst een vreemde knobbel in zijn hals voelde. ‘De artsen konden niet uitsluiten of het een ontsteking dan wel kanker was. Die onzekerheid woog. Je leidt gewoon je leven, maar al die tijd is er iets mis dat nog geen naam of bestemming heeft. Ik wist niet wat ik ermee aan moest’, blikt Robbert terug. Pas toen hij een tweede gezwel voelde, ging het opeens snel. Na een week werd de diagnose lymfeklierkanker gesteld. 

Nieuwe routine vinden

Robbert: ‘Ik onderging een zevental maanden een behandeling met chemo- en immunotherapie. De dokters gaven me zestig procent kans op genezing. Het was een zware periode. Je weet niet hoe het kwartje zal vallen. En ik moest ook erg oppassen voor infecties, waardoor ik me sterk isoleerde.’

‘Toen ik na afloop kankervrij werd verklaard, bleef de verwachte opluchting uit. In plaats daarvan voelde ik niets. Ik had een wezenloos gevoel, onzeker over hoe het nu verder moest. Al die tijd waren de ziekenhuisbezoeken en de controles mijn houvast geweest. Nu moest ik weer een nieuwe routine vinden.’

‘Zowel geestelijk als lichamelijk was ik erg moe. Somber ook. Ik had het gevoel dat ik mij in een schemerzone bevond. Genezen ja, maar toch maar voor nu. Er was immers zo’n veertig procent kans op herval. De jaren die voor me lagen, voelden daarom als een tussentijd. Wat wilde ik met die tijd doen? Gewoon weer gaan werken, of net gaan reizen en de dag plukken?’ 

Uit het dal

‘Langzaam klom ik weer uit het dal. Dat was een geleidelijk proces. Er waren de goede controles, de tijd die zijn werk deed. En ook psychotherapie hielp. Hiervoor kon ik in Nederland terecht in een centrum dat gespecialiseerd is in psychologische zorg voor mensen met kanker. In het ziekenhuis hadden ze me fysiek beter gemaakt, in het centrum voor psychologische zorg hielpen ze mij er psychisch bovenop.’

‘Na een aantal sessies groepstherapie schakelde ik over naar individuele gesprekken met een psycholoog. Samen met hem analyseerde ik mijn allergrootste angsten. In mijn hoofd was kanker een voorbode van de dood en daar was ik ontzettend bang voor. Het hielp om dat samen te onderzoeken en alles heel openlijk te benoemen.’ 

Boek in je-vorm

‘Snel na mijn behandeling ging ik opnieuw aan de slag als docent. Het schrijven lag veel langer stil. Tot ik het verhaal van mijn kanker begon neer te schrijven, ongeveer een jaar na de behandeling. Ik hoopte dat lotgenoten zich in mijn verhaal zouden herkennen. Maar eerlijk: mijn motivatie was vooral egoïstisch. Schrijven was mijn manier om de zwarte gedachten uit mijn hoofd te krijgen.’

‘Confronterend was het ook, want ik beleefde alles opnieuw. Soms zat ik te huilen achter mijn computerscherm. In het boek heb ik bewust de je-vorm gehanteerd. Ik voelde dat ik afstand moest inbouwen. Tegelijk riep dat vertelstandpunt een zekere vervreemding op, alsof de ziekte tegen mij praatte.’ 

Relatietest

En hoe verging het zijn relatie? Dat vroeg meer werk dan hij in zijn boek heeft willen verwerken, geeft hij toe. ‘Ze is hier mee in Oostende, dus ja, we zijn nog bij elkaar’, glimlacht hij. ‘Maar het kwam niet vanzelf goed, verre van. Na verloop van tijd ging ze mee naar de psycholoog voor relatietherapie.’

‘Ziek zijn kan dingen versterken in een relatie die voordien al niet helemaal goed zaten. Maar we hebben het gered. Onze relatie heeft zich zelfs verdiept omdat we nu weten dat we een beproeving als deze kunnen doorstaan.’ 

Geen afgesloten hoofdstuk

‘Intussen hoef ik niet meer op controle. De kans dat de kanker nog terugkeert, is volgens mijn arts uiterst klein. Toch voelt het in mijn hoofd niet als een afgesloten hoofdstuk. Ik ben nog altijd bang, het is nooit helemaal weg. De wereld is een stukje onveiliger geworden en de onbevangenheid van vroeger ben ik kwijt. Ik kan jaloers zijn op mensen die die nog wel hebben. Al bij al ben ik er toch wel somberder uit gekomen.’

‘Of de kanker mij ook iets gebracht heeft? Ja, ik sta wat wijzer in het leven en kan meer relativeren. Maar ik ben niet de ex-kankerpatiënt die opeens meer van het leven geniet of grootse inzichten heeft gekregen. Wat roekelozer in het leven staan, de dag plukken: het lijkt me heerlijk. Maar daar ben ik nog niet. Misschien lukt me dat ooit nog wel (glimlacht).’