Frieda Joris, 25 jaar na borstkanker

‘De slechte herinneringen vervagen, de mooie blijven hangen’, daar is Frieda Joris zich van bewust. Ze durft te stellen dat ze tot dusver een prachtig leven heeft gehad. ‘Ik heb een fantastisch gezin en heb altijd mijn boterham kunnen verdienen met dingen die ik echt graag deed.’ Frieda was journaliste bij Het Laatste Nieuws. Ze schreef reportages en lange portretstukken. ‘Ik bracht menselijke verhalen uit binnen- en buitenland. Zachte onderwerpen, maar ook menselijk leed beschreef ik.’  

Arrogantie

‘In 2000 heb ik mijn job een half jaar moeten stopzetten. Ik had in mijn rechterborst een knobbeltje gevoeld. Ik ging ervan uit dat het een vetbolletje was, maar liet het toch controleren. Na de echo en punctie werd ik door de arts al voorzichtig voorbereid op slecht nieuws, maar dat drong niet door.’

‘Ik zag geen gevaar, want ik viel compleet buiten de risicogroep: ik rookte niet, bewoog voldoende, had borstvoeding gegeven aan mijn twee zonen. Op dat moment kreeg één op de negen vrouwen borstkanker. Toch was ik ervan overtuigd dat ik tot die acht anderen behoorde. Wat een arrogantie toen van mezelf.’

Emotionele knop

‘Ongeveer een week later ging ik naar het ziekenhuis voor het resultaat van de punctie. Alleen, want ik had nog altijd geen besef van het onheil dat me boven het hoofd hing. Ik vernam dat ik inderdaad een kwaadaardige tumor had en dat mijn borst wellicht zou worden geamputeerd. Ik bleef daar heel rustig onder, alsof het een niemendalletje was.’

‘Door mijn werk als journalist had ik wel al wat ellende gehoord en gezien. Ik was erin getraind die emotionele knop om te draaien. Pas toen ik in mijn auto stapte, overviel me de ernst. Ik heb vanop de parking nog naar mijn man en zonen gebeld, maar hoe ik vervolgens ben thuisgeraakt, weet ik niet meer. Mijn gezin stond me op te wachten en heeft me al die maanden de beste zorgen gegeven.’ 

Kankerpatiënt

‘Mijn wens was alles zo vlug mogelijk achter de rug te hebben. Ik kon snel geopereerd worden en de chemo- en radiotherapie kreeg ik direct aansluitend. Als kind kotste ik iedere auto onder, maar van de behandeling ben ik geen enkele keer misselijk geweest. Ik kreeg na een tijdje wel last van vermoeidheid, maar ook dat viel bij mij best mee.’

‘Het haarverlies vond ik wel confronterend. Ik ben een fiere madam en met een Sinéad O’Connorkapsel sta ik niet. Mijn pruik had ik zo goed als altijd op. Toen ook mijn wimpers en wenkbrauwen uitvielen en mijn teint grauwer werd, kon ik er niet meer onderuit. Ik was een kankerpatiënt. Dat vond ik erg.’ 

Kankercolumns

‘Tijdens mijn behandeling ging ik niet meer naar de redactie, maar ik ben wel blijven schrijven. Ik zorgde wekelijks in Het Laatste Nieuws voor een column over mijn ziekte. Het is belangrijk om die dingen neer te pennen op het moment dat je ze beleeft, zodat je je niet hoeft te baseren op herinneringen. Uit de reacties die ik toen kreeg, weet ik dat veel lotgenoten troost vonden in mijn teksten.’

‘Vandaag schrijf ik nog altijd over mijn borstkanker. Al twintig jaar ondertussen voor Leven. Blijf ik daardoor in die ziekte steken? Absoluut niet. Gedaan is gedaan. Maar de ziekte heeft mij veranderd als persoon. Daar kan ik niet omheen.’

Nieuwe kans

‘Na een breuklijn heb je het gevoel dat je een nieuwe kans krijgt. Ik wou vooral een betere vriendin zijn in mijn tweede leven. Ik heb nu veel meer begrip voor mensen die het moeilijk hebben of ziek zijn. Ik weet hoe belangrijk het is om hen te steunen. En nee, dat doe je niet door een groot en duur boeket bloemen op te sturen. Breng eens een potje soep of maak het bed op van een kankerpatiënt.’

‘Dat zijn kleine dingen, maar ze betekenen veel. Ik heb na mijn kanker betere vriendschapsbanden opgebouwd. Ik had de ziekte liever niet gekregen, maar zonder zou ik wellicht een andere vrouw zijn. Ik ben nu warmer, zachter, attenter.’

Feestjaar

‘Toch is de oude Frieda niet helemaal weg. Ik ga fluitend naar iedere controle en ben ervan overtuigd honderd te zullen worden. De arrogantie onaantastbaar te zijn heb ik nog altijd. In november 2025 zal het exact 25 jaar geleden zijn dat ik de diagnose van borstkanker kreeg. Ik ga die breuklijn vieren met een goede fles champagne en een diner. Mijn man en ik zijn dan ook 50 jaar samen en mijn oudste zoon heeft net een huis gekocht. Het wordt een feestjaar.’