Chemotherapie: verloop van de behandeling

Hoe verloopt een chemotherapiebehandeling? Hoelang duurt ze? Hoe weet u of de behandeling werkt of niet? ...

Overleg over uw behandeling

Uitleg arts aan patiënt Uw arts beslist niet alléén over uw behandeling: dat gebeurt in overleg tussen meerdere artsen tijdens het zogenaamde MOC.

Uw behandelend arts zal in overleg met u beslissen over uw behandeling. Het is goed om te weten dat uw specialist niet alleen tot dat voorstel van behandeling is gekomen. Heel vaak wordt uw behandeling besproken in een vergadering van verschillende artsen-specialisten: het multidisciplinair oncologisch consult (vaak afgekort tot MOC). In dit overleg bespreken ten minste vier artsen uit verschillende disciplines, bijvoorbeeld een chirurg (die de operatie uitvoert), een radiotherapeut-oncoloog (die de bestraling doet), een medisch oncoloog (die met geneesmiddelen behandelt) en een orgaanspecialist (zoals een longarts), welke behandeling voor u het beste lijkt.

Na de vergadering stellen ze een brief op met de hoofdlijnen van uw behandeling: het oncologisch behandelingsplan. Dat kan bijv. een combinatie zijn van chirurgie en chemotherapie. U krijgt over dat behandelingsplan uitleg van uw behandelend arts. Met uw huisarts kunt u uw dossier eventueel opnieuw doornemen of vragen stellen erover. Hij krijgt immers ook alle verslagen toegestuurd of hij kan ze terugvinden in uw gedeeld gezondheidsdossier. Het is mogelijk dat er later in het ziekenhuis een nieuw MOC plaatsvindt in opvolging van uw behandeling of als u bijv. doorverwezen wordt naar een ander ziekenhuis.

Hoe vaak?

Hoe vaak u chemotherapie toegediend krijgt en hoelang de behandeling duurt, hangt af van

  • de soort kanker die u hebt,
  • de bedoeling van de behandeling,
  • de gebruikte chemotherapie,
  • hoe uw lichaam reageert op de geneesmiddelen.

U kunt dagelijks, wekelijks, driewekelijks of maandelijks een behandelingssessie krijgen. Meestal wordt chemotherapie in cycli gegeven waarbij één cyclus drie tot vier weken in beslag neemt. Per cyclus krijgt u één of meer keren chemotherapie toegediend. Op het einde van een cyclus voelt u zich meestal beter en dat is een periode waarin wordt aangeraden om zo actief mogelijk te zijn en qua voeding ook wat reserve op te bouwen.

Waar krijgt u chemotherapie toegediend?

Chemotherapie wordt meestal toegediend in het dagziekenhuis – wat betekent dat u na de toediening meteen naar huis mag. Soms is ook een opname in het ziekenhuis nodig voor een chemokuur – vaak omdat met een infuus grote hoeveelheden vocht toegediend moeten worden. Soms kunnen de geneesmiddelen thuis ingenomen worden. Dat zijn dan meestal pilletjes. Het kan ook zijn dat u thuis chemotherapie krijgt toegediend door de thuisverpleegkundige. Dat gebeurt dan met een inspuiting.

Wat neemt u mee voor uw eerste chemotherapie?

U neemt best het volgende mee:

  • identiteitskaart en alle documenten nodig bij inschrijving aan het onthaal
  • losse, comfortabele kledij, die niet in de weg zit voor een infuus of poortkatheter
  • warme sokken
  • iets om de tijd in te vullen (boek, tijdschrift, kruiswoordraadsels, sudoku’s, muziek, films op uw tablet of smartphone …)
  • een schriftje of boekje om vragen te noteren en iets om te schrijven
  • gezelschap als u dat zelf fijn vindt
  • iemand die u naar huis kan brengen mocht u zich niet goed genoeg voelen om zelf te rijden of alleen het openbaar vervoer te nemen (of maak gebruik van ziekenvervoer)

Probeer de informatie die u vooraf van het ziekenhuis kreeg op voorhand te lezen zodat u vragen kunt stellen over wat u niet begrijpt.

Vervoer

Als u voor of na uw chemotherapie niet in het ziekenhuis moet verblijven, betaalt de verplichte ziekteverzekering uw vervoerskosten geheel of gedeeltelijk terug.

Als u voor uw verplaatsing gebruikmaakt van openbaar vervoer, krijgt u uw ticket in tweede klas voor trein, tram, bus en metro helemaal terugbetaald. Als u zelf vervoer regelt met een privéauto is er een tussenkomst per kilometer tussen uw woning en het ziekenhuis. Informeer bij uw ziekenfonds of het vanuit de aanvullende verzekering nog meer terugbetaalt.

Voor sommige mensen is het afgeraden of moeilijk om zich alleen van en naar het ziekenhuis te verplaatsen. Anderen mogen soms niet zelf met de auto rijden na een behandeling. En er is niet altijd iemand in de omgeving om u te brengen. Elk ziekenfonds heeft een vervoerdienst voor mensen die zich moeilijk kunnen verplaatsen. De meeste ziekenfondsen werken daarvoor samen met Mutas. Als u een beroep doet op Mutas, betaalt u zelf een vast bedrag per rit. Vraag aan uw ziekenfonds hoeveel uw persoonlijk aandeel precies bedraagt.

Niet-dringend ziekenvervoer aanvragen kan op het centrale Mutas-telefoonnummer 078 15 95 95 (altijd bereikbaar) of bij uw ziekenfonds (als het niet samenwerkt met Mutas). Daarnaast kunt u de vraag stellen bij de sociale dienst van het ziekenhuis, het OCMW van uw gemeente of de Minder Mobielen Centrale. Informeer in elk geval altijd eerst bij uw ziekenfonds wat in uw geval de goedkoopste optie is. We raden u af om op eigen houtje een privétaxidienst in te schakelen omdat dit meestal de duurste oplossing is.

Meer info over ziekenvervoer en over de terugbetaling van openbaar vervoer of van vervoer dat u zelf regelt met een privéauto, vindt u bij Tussenkomsten voor vervoer bij kanker.

Hoe u voorbereiden op uw volgende consultatie bij uw oncoloog?

Hou een schrift of boekje bij over uw behandeling, en maak daarin een lijstje van al uw vragen. Domme vragen bestaan niet! Neem dat lijstje mee naar de volgende consultatie. Enkele voorbeelden van vragen die anderen stellen:

  • Wat mag ik vooraf eten en drinken?
  • Wat mag ik tijdens de chemo eten en drinken?
  • Mag ik tussen twee chemobeurten alles eten en drinken? 
  • Neem ik andere medicatie gewoon door?
  • Mag ik kinderen op de schoot nemen?
  • Mag ik kussen?
  • Mogen mijn huisgenoten naar dezelfde wc als ik?
  • Mag ik blijven werken?
  • Mag ik seks hebben met mijn partner?
  • Mag ik mijn huisdieren blijven verzorgen? Waar moet ik voor oppassen?
  • Mag ik zonnen?
  • Mag ik naar de sauna? Moet ik extra voorzorgen nemen?
  • Waarmee moet ik rekening houden als ik op reis wil gaan?
  • … 

Neem eventueel iemand mee naar uw afspraak met de oncoloog. Met vier oren hoort u meer dan met twee. Met z’n tweeën neemt u meer op en is de interpretatie soms anders.