Piet Stockmans (85) heeft uitgezaaide prostaatkanker

Een afspraak maken met Piet Stockmans is geen sinecure. Ondanks zijn hoge leeftijd zit zijn agenda eivol. Nog elke dag is hij aan het werk en zijn hoofd zit nog vol plannen. Boeken over zijn leven en werk, nieuwe opdrachten, zijn kleindochter opleiden die mee in de zaak is gekomen … Hij hoopt er nog genoeg tijd voor te hebben. Piet Stockmans is een gepassioneerd ontwerper en keramist die met zijn servies en kunstwerken uit hardporselein internationaal naam en faam verwierf. De Genkenaar mag topchefs als Sergio Herman, Peter Goossens en het prinsenpaar van Monaco tot zijn klanten rekenen.

In september 2024 kreeg de man die nooit ernstige gezondheidsproblemen had gekend slecht nieuws. Een routinecontrole bracht een uitgezaaide prostaatkanker aan het licht. ‘Al dertig jaar liet ik jaarlijks mijn prostaat controleren. Dat gebeurde met een bloedonderzoek en een lichamelijk onderzoek. En dan opeens toch die uitgezaaide kanker. Werd er bij een vorig onderzoek iets over het hoofd gezien? Ik heb me er nooit mee bezig gehouden. Dat is alleen maar tijdverlies. Ik heb de situatie meteen geaccepteerd.’

‘Een operatie had geen zin meer. Er waren wel andere behandelingen mogelijk. Ik overlegde met een arts uit de familie die me uitlegde dat de kans groot was dat ik met die behandelingen langer zou blijven leven dan zonder. Ik startte met hormoontherapie en kreeg negen sessies chemotherapie. Daarna leek de ziekte sterk onder controle. Maar een half jaar later stak de kanker opnieuw de kop op, waarna ik vijftien keer radiotherapie kreeg. Vandaag neem ik nog altijd de antihormonale medicatie en is het afwachten. Al bij al voel ik mij goed. Ik heb geen pijn, hooguit af en toe wat kwaaltjes. Ondanks mijn kanker voel ik me nog altijd gezond. Ook tijdens de chemo- en radiotherapie ben ik nooit echt onder de voet geweest, ik heb nauwelijks een dag werkverlet gehad.’

‘Ik besloot dat ik mijn kleinkinderen alsnog beter wilde leren kennen. En ik wilde ook graag dat zij mij zouden leren kennen zoals ik echt ben. Dus besloot ik met elk van hen op reis te gaan. Met een kleindochter trok ik naar Japan om haar kennis te laten maken met het werk van de bekende architect Tadao Ando. Met mijn twee oudste kleindochters reisde ik naar IJsland. En met drie andere kleinkinderen bezocht ik Londen. Die mochten alles zelf plannen, het hotel uitzoeken, kiezen wat we zouden doen. Ze hebben mij figuurlijk door de hele stad gesleept. Ik plande die reizen als een cadeau aan hen, maar het is uiteindelijk vooral een cadeau aan mezelf geworden. We hebben elkaar zoveel beter leren kennen. Het besef dat elk moment samen wel eens het laatste kan zijn, geeft een andere dimensie aan ons samenzijn. De gesprekken worden vanzelf persoonlijker, de knuffels voelen dieper gemeend.’

Piet Stockmans is trots op wat hij als keramist realiseerde, blij ook dat hij zijn passie en kennis kon overdragen op zijn nageslacht. Zijn dochter leidt sinds 2007 hun studio, haar eigen dochter werkt intussen ook in het bedrijf. ‘De timing is niet slecht. Na mijn diagnose heb ik haar nog een jaar kunnen opleiden. Samen hebben we een laatste tentoonstelling met een overzicht van mijn werk en leven gemaakt. Ik hoop dat allemaal nog mooi te kunnen afronden.’

De dood schrikt hem niet af. ‘Het mag vreemd klinken, maar begrafenissen hebben mij altijd een goed gevoel gegeven. Omdat je dan beseft dat alles tijdelijk en relatief is. Nog voor mijn kankerdiagnose heb ik mijn eigen doodskist laten maken door een meubelmaker, een getalenteerd oud-student van mij. Het ontwerp zit vol symboliek. Het is een kruisvormige kist geworden, omdat religie altijd een grote rol in mijn leven heeft gespeeld. De binnenkant is een trog (houten bak om (brood)deeg in te kneden en te laten rijpen, red.), omdat ik altijd gulzig in het leven heb gestaan. En ze rust op schragen, omdat ik mijn hele leven hard gewerkt heb. Vanwege de vorm zal ik er niet in kunnen liggen. Maar dat hoeft ook niet. Omdat ik alles in mijn leven met vuur gedaan heb, wil ik gecremeerd worden. Mijn as zal onderaan in de kist liggen, maar het grootste deel zal gevuld worden met potscherven. Zij vormen de basis van alles wat we weten over onze cultuurgeschiedenis. Ook van mij zullen op het eind alleen maar scherven overblijven.’

Een paar weken na ons interview staat er een PET-scan gepland. Hoe sereen hij ook met zijn naderende dood omgaat, bij een vorige controle dreigde Piet Stockmans zijn kenmerkende optimisme te verliezen. ‘Mijn schoondochter wist me toen op te beuren. Ze wees me erop dat ik intussen al anderhalf jaar met die kanker leef. Dus wie weet, misschien overlijd ik wel met mijn kanker in plaats van aan mijn kanker. Of misschien ben ik hier over vijf jaar nog. En intussen geniet ik van elke dag. De tijd na mijn diagnose voelt als een bonus.’