Ook wie zelf niet rookt maar (gewild of ongewild) meerookt , ondervindt schadelijke gezondheidseffecten. Dat geldt zowel voor volwassenen als voor (ongeboren) kinderen. Wereldwijd zorgt meeroken jaarlijks voor 1,2 miljoen vroegtijdige overlijdens. Het is ook verantwoordelijk voor heel wat ernstige hart- en vaataandoeningen en ziekten van het ademhalingsstelsel. 

In omgevingsrook zijn meer dan 50 kankerverwekkende stoffen geïdentificeerd. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat er geen risicovrij niveau van blootstelling aan omgevingsrook bestaat. Meeroken is met andere woorden altijd schadelijk. Afzuiginstallaties, ventileren of ‘onder de dampkap’ roken volstaan niet om de giftige deeltjes uit de lucht te verwijderen. Om de risico’s op kanker en andere ziekten door meeroken te verminderen, is er maar één oplossing: tabaksrook volledig vermijden.

Gevolgen voor het ongeboren kind

Zwangere vrouw

Meeroken begint al in de moederschoot. Rookt een moeder tijdens de zwangerschap of vertoeft ze vaak in een rokerige omgeving, dan rookt de foetus sowieso mee. De kankerverwekkende stoffen van de omgevingsrook kunnen via de placenta kankerverwekkend zijn voor de foetus.

Als de moeder (mee)rookt tijdens de zwangerschap, is er bij de baby ook een verhoogd risico op een lager geboortegewicht, vroeggeboorte, een hazenlip en een open verhemelte.

Gevolgen voor kinderen

Ook voor kinderen vormt de omgevingsrook van rokende ouders een groot gevaar. Er zijn aanwijzingen dat kinderen van rokende ouders een groter risico lopen op leukemie, lymfoom en hersentumoren. Andere mogelijke gevolgen zijn een verhoogd risico op wiegendood, zwakkere longen, ademhalingsstoornissen en oorontstekingen. 

Gevolgen voor volwassenen

Meeroken verhoogt het risico op longkanker met 20% tot 30%. Het risico op longkanker door gedwongen meeroken bestaat vooral bij personen die met een of meer rokers samenwonen.

Omgevingstabaksrook doet ook het risico op hart- en vaatziekten en ademhalingsstoornissen zoals astma en COPD (chronische obstructieve longziekte: een chronische vernauwing van de luchtwegen en/of aantasting van het elastische longweefsel, ook rokerslong genoemd) toenemen. Meeroken kan ook oog-, neus- en keelirritatie, hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid en zelfs vermoeidheid veroorzaken.

Gevolgen bij de e-sigaret en de waterpijp

Ook met de e-sigaret en met de waterpijp roken we mee.

De uitgeademde lucht van de e-sigaret kan schadelijke stoffen bevatten. In plaats van ‘tweedehandsrook’ treedt er ‘passieve damp’ op. Metingen van de binnenlucht na het gebruik van een e‑sigaret hebben de aanwezig­heid aangetoond van formaldehyde (een bekende kankerverwek­kende stof bij mensen), acetaldehyde (een mogelijk kankerver­wekkende stof bij mensen) en andere vluchtige organische stoffen. Zelfs van e-vloeistoffen met 0 mg/ml nicotine (volgens de fabrikant) is gebleken dat ze na gebruik van de e-sigaret formaldehyde en acetaldehyde in de binnenlucht brengen. 

Wanneer de waterpijp gerookt wordt in een afgesloten ruimte, kan dit schadelijke gevolgen hebben voor de gezondheid van wie in de ruimte aanwezig is en zelf niet rookt. Het CO-gehalte bij een niet-roker, die gedurende één uur blootgesteld wordt aan de omgevingsrook van een waterpijp, komt overeen met het gehalte bij iemand die actief 6 tot 8 sigaretten heeft gerookt. Kleine deeltjes in de tabaksrook kunnen irritaties van de ogen, keel en longen veroorzaken, maar ook hart- en longaandoeningen (zoals een astma-aanval).

Wat met derdehandsrook?

Ook ‘derdehandsrook’ (de stoffen die tijdens het roken neerdalen in de omgeving en blijven hangen in sofa’s, gordijnen, kleding, stof, de vloer ... lang nadat de sigaret gedoofd is) leidt tot gezondheidsrisico’s. Uit onderzoek blijkt dat kankerverwekkende stoffen afkomstig van tabak wijdverspreid aanwezig zijn in huisstof. Kinderen en baby’s lopen een groter risico derdehandsrook binnen te krijgen dan volwassenen. Kinderen kruipen  namelijk rond, raken vaker dingen aan en stoppen ook geregeld dingen in hun mond. Zij krijgen derdehandsrook dan onder meer via huisstof binnen. 

Derdehandsrook kan trouwens ook aanwezig zijn in ruimtes waar niet gerookt wordt. Rokers nemen het er mee binnen via hun kleding of handen.