Sociale voorzieningen: Werken en kanker

Een overzicht van de sociale voorzieningen rond werken en kanker.

Arbeidsongeschiktheid

Wanneer een loontrekkende of zelfstandige door een ziekte niet kan werken, heeft hij recht op een vervangingsinkomen (behalve wanneer het om een beroepsziekte of een arbeidsongeval gaat). De regelingen en uitkeringen verschillen voor werklozen, werknemers en zelfstandigen.

  • Werknemers die arbeidsongeschikt zijn, hebben eerst recht op een gewaarborgd loon uitbetaald door de werkgever. Nadien ontvangen zij een uitkering van het ziekenfonds, berekend in functie van de duur van de ongeschiktheid, de gezinstoestand en het loon. De aangifte bij het ziekenfonds moet gebeuren binnen de veertien dagen voor een arbeider en binnen de maand voor een bediende. Bekijk hier de voorwaarden voor werknemers. Of bekijk hier hoe de berekening van een arbeidsongeschiktheidsuitkering gebeurt.
  • Werklozen ontvangen een uitkering berekend in functie van de duur van de ongeschiktheid, de gezinstoestand en de werkloosheidsvergoeding. De aangifte bij het ziekenfonds dient te gebeuren binnen de twee dagen.
    Voorwaarden en uitkeringen voor werklozen
  • Zelfstandigen ontvangen een vast dagbedrag, dat varieert in functie van de gezinssituatie. Ze hebben recht op een uitkering vanaf de eerste dag arbeidsongeschiktheid op voorwaarde dat die ongeschiktheid minstens acht dagen bedraagt. Voor de start van deze minimumtermijn wordt gekeken naar de datum op het medisch getuigschrift van de arts die de ongeschiktheid vaststelt. Het loont dus voor zelfstandigen om zo snel mogelijk naar de dokter te gaan bij ziekte. De aangifte van arbeidsongeschiktheid bij het ziekenfonds moet gebeuren binnen de zeven kalenderdagen.
    Voorwaarden en uitkeringen voor zelfstandigen

Het feit dat uw inkomen uit een arbeidsongeschiktheidsuitkering bestaat, heeft ook een impact op uw belastingfactuur. Gezien er hierop veel minder inhoudingen gebeuren dan op bv. uw loon als werknemer, zal u waarschijnlijk in het volgende jaar een hogere afrekening krijgen van de belastingen dan voorheen. Om hierop te anticiperen, kunt u voorafbetalingen doen. Hierbij krijgt u ook een belastingvermindering. Telkens wanneer u een voorafbetaling doet, wordt een bonus toegevoegd aan het betaalde bedrag. Hoe hoger het bedrag dat u vooraf betaalde, hoe hoger de bonus en hoe minder belastingen u dus zult moeten betalen. De overheid raadt aan om elk kwartaal 25 procent van het geschatte belastingsupplement vooraf te betalen. Lees hier meer over voorafbetalingen bij de belastingen.

Invaliditeit

Na het eerste jaar arbeidsongeschiktheid beslist de Geneeskundige Raad voor Invaliditeit van het RIZIV of u invalide bent of niet. Indien dit het geval is, hebt u recht op een invaliditeitsuitkering.

Net zoals bij de arbeidsongeschiktheidsuitkering, heeft ook het feit dat u een invaliditeitsuitkering ontvangt een impact op uw belastingfactuur. Gezien er hierop veel minder inhoudingen gebeuren dan op bv. uw loon als werknemer, zal u waarschijnlijk in het volgende jaar een hogere afrekening krijgen van de belastingen dan voorheen. Om hierop te anticiperen kunt u voorafbetalingen doen. Hierbij krijgt u ook een belastingvermindering. Telkens wanneer u een voorafbetaling doet, wordt een bonus toegevoegd aan het betaalde bedrag. Hoe hoger het bedrag dat u vooraf betaalde, hoe hoger de bonus en hoe minder belastingen u dus zult moeten betalen. De overheid raadt aan om elk kwartaal 25 procent van het geschatte belastingsupplement vooraf te betalen. Meer lezen over voorafbetalingen bij de belastingen

Tijdige aangifte

Belangrijk is dat u tijdig en correct aangifte doet van arbeidsongeschiktheid bij uw ziekenfonds. Opgelet: soms is die termijn érg kort. Te rekenen vanaf de eerste dag van de arbeidsongeschiktheid hebben:

  • bedienden: 28 kalenderdagen
  • arbeiders: 14 kalenderdagen
  • zelfstandigen: 14 kalenderdagen
  • werklozen/na ontslag uit ziekenhuis/bij herval: 48 uur.

Toelage bij arbeidsongeschiktheid - hulp van derden

Als u voor bepaalde taken in het dagelijks leven hulp van anderen nodig heeft, kunt u, bovenop uw ziekte-uitkering, een aanvullende vergoeding ‘Hulp van derden’ krijgen. U moet

  • minstens drie maanden arbeidsongeschikt zijn
  • een ziekte- of invaliditeitsuitkering krijgen
  • ernstig zorgbehoevend zijn
  • en niet meer dan drie maanden in een ziekenhuis, woonzorgvoorziening (ROB, RVT) of PVT verblijven. Na ontslag wordt de toelage opnieuw uitbetaald.

Het RIZIV heeft meer informatie voor werknemers, werklozen, zelfstandigen en mijnwerkers die door een ziekte of een ongeval (geen beroepsziekte of arbeidsongeval) niet meer kunnen werken en recht kunnen hebben op een arbeidsongeschiktheidsuitkering.

Meer informatie bij ‘Werk(hervatting) en kanker’.

Zelfstandige ondernemers in moeilijkheden

Zelfstandige ondernemers van wie de onderneming in moeilijkheden zit, of die failliet zijn, vinden meer informatie bij de vzw Dyzo. Dyzo kan ondernemers begeleiden, ondersteuning geven door tussenpersonen enz. U vindt er bijv. een antwoord op deze vragen:

Progressieve werkhervatting

Zolang iemand een uitkering van het ziekenfonds krijgt, is hij officieel werkonbekwaam. Zomaar aan de slag gaan zonder toestemming, kan financieel zware gevolgen hebben: u kunt er al uw uitkeringen door kwijtraken. Er bestaat echter wel een systeem van ‘toegelaten arbeid’ of ‘progressieve tewerkstelling’. Dat biedt mogelijkheden voor mensen die weer aan de slag willen na een periode van arbeidsongeschiktheid, maar voor wie voltijds werken nog niet of niet meer mogelijk is. U behoudt hiermee het recht op een uitkering van het ziekenfonds naast het loon van uw werkgever. Ook voor een werkgever kan dit een interessant systeem zijn, want voor wie tewerkgesteld is binnen dit systeem, hoeft de werkgever geen gewaarborgd loon uit te betalen bij ziekte. Als u ziek bent, zal het ziekenfonds uw volledige ziekte-uitkering terugbetalen.

Nieuw

Elke arbeidsongeschikte werknemer die het wenst, kan zijn beroepsactiviteit gedeeltelijk hervatten zonder de voorafgaande toestemming van de raadgevende arts. De arbeidsongeschikte werknemer kan weer gedeeltelijk gaan werken door op de vooravond van zijn werkhervatting zijn adviserend arts te verwittigen. Hij hoeft daarvoor niét te wachten op een afspraak of toestemming vooraf van deze arts. De toestemming blijft wel nodig, maar het is niet een eerste vereiste voor de gedeeltelijke herneming van de beroepsactiviteit. Vraag meer uitleg aan uw ziekenfonds.

Vlaamse ondersteuningspremie

De Vlaamse Ondersteuningspremie (VOP) is een maatregel om de tewerkstelling te stimuleren van mensen met een arbeidshandicap of -beperking. De VDAB betaalt de premie aan werkgevers die een werknemer met een arbeidshandicap of -beperking in dienst nemen of houden. Zelfstandigen met een arbeidshandicap kunnen de premie ook voor zichzelf aanvragen.

Er bestaan twee soorten VOP-premies:

  • VOP voor onbepaalde duur: als uw arbeidshandicap langdurig en ernstig is.
  • VOP voor bepaalde duur: als het niet duidelijk is welke impact uw arbeidshandicap heeft op langere termijn of als de VDAB inschat dat de impact tijdelijk is. Als dit nodig is, kunt u na twee jaar een verlenging aanvragen. Bijvoorbeeld omdat u nog herstelt van kanker of medische behandelingen volgt die een invloed hebben op uw functioneren.

De VDAB beslist voor welke VOP u in aanmerking komt.

Hoeveel bedraagt de premie?

Het kan gaan om aanzienlijke bedragen, dus loont het zeker de moeite om uit te zoeken of u in aanmerking komt. Afhankelijk van de situatie gaat het voor werknemers om een premie tussen 20 en 60 procent van het referteloon. Meer info over de berekeningsmethode.
Lees ook meer over de VOP voor zelfstandigen.

Door zo’n premie wordt een werknemer aantrekkelijker voor zijn werkgever. En voor een werknemer of zelfstandige kan het een erkenning betekenen van bijvoorbeeld een arbeidshandicap door aanslepende vermoeidheid, geheugen- en concentratieproblemen … die iemand weliswaar toelaten te werken, maar waardoor iemand (nog) niet helemaal is zoals vóór zijn ziekte.

Hoe de premie aanvragen?

  1. U laat uw arbeidshandicap of -beperking eerst erkennen door de VDAB.
  2. Nadat uw VOP-recht erkend is, vraagt uw werkgever de premie aan (als u in dienstverband werkt) of vraagt u zelf de premie aan (als u als zelfstandige werkt).

Vraag eventueel hulp aan de sociale dienst van uw ziekenfonds of ziekenhuis om de premie aan te vragen.

 

Meer informatie

  • Dienst arbeidshandicapspecialisatie van de VDAB (Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling): het loont om informatie in te winnen bij de VDAB. Zij hebben een dienst ‘arbeidshandicapspecialisatie’, die samen met u kan kijken wat er mogelijk is, en ook kan vertellen of er bijvoorbeeld speciale projecten lopen voor omscholing naar een nieuw beroep. Hier vindt u contactgegevens van de dienst arbeidshandicapspecialisatie.
  • Hebt u het moeilijk om een job te vinden en zou u graag extra ondersteuning krijgen? Dan is trajectbegeleiding misschien iets voor u. De VDAB biedt jobbegeleiding op maat aan en zet u op weg in uw zoektocht naar werk.
  • Rentree organiseert gratis infomomenten over werken na kanker. Als er op dit moment infomomenten lopen, vindt u de data en plaatsen in de activiteitenagenda (filter op Organisatie > Rentree).
  • Brochure ‘Wie is wie? De expertise-artsen en hun opdracht’. Een uitgave van het Vlaams Patiëntenplatform. Geeft een antwoord op vragen als ‘Wat is de opdracht van deze arts?’, ‘Wanneer krijgt u te maken met deze arts?’, ‘Hoe kan u een klacht melden?’ en ‘Hoe kan u in beroep gaan als u niet akkoord gaat met zijn beslissing?’.
  • Brochure ‘Wat nu gedaan? Solliciteren met een chronische ziekte of aandoening’ van het Vlaams Patiëntenplatform (VPP). Met specifieke tips over wat u in welke situatie het beste kunt doen.
  • ‘Werk(hervatting) en kanker’.