Eerste stappen na een kankerdiagnose

Wanneer je als werknemer arbeidsongeschikt bent door een ziekte of ongeval, dan heb je het recht afwezig te zijn. Je moet je werkgever hiervan wel onmiddellijk op de hoogte brengen. Wat de concrete afspraken hierrond zijn bij je werkgever vind je in je arbeidsreglement, of kan je bij je werkgever navragen.  

Je moet doorgaans ook een geneeskundig getuigschrift van arbeidsongeschiktheid bezorgen aan je werkgever. Dit staat in de collectieve arbeidsovereenkomst (cao) of het arbeidsreglement, of, indien niet, kan je werkgever er ook om vragen.

Je kan ook 2 keer per jaar 1 dag afwezig zijn van het werk zonder een ziektebriefje in te dienen. Werkgevers met minder dan 50 werknemers kunnen deze regel wel inperken of afwijzen. 

Je stuurt het geneeskundig getuigschrift binnen twee werkdagen vanaf de dag van de ongeschiktheid (of vanaf de dag van de ontvangst van het verzoek van je werkgever) op naar je onderneming, of je kunt het ook gaan afgeven. Het is evenwel mogelijk dat er in de cao of het arbeidsreglement een andere termijn is bepaald. Verwittig je je werkgever niet onmiddellijk of bezorg je het getuigschrift niet binnen de voorgeschreven termijn, en is dit niet te wijten aan een geval van overmacht, dan kun je je recht op gewaarborgd loon verliezen voor de ongeschiktheidsdagen voorafgaand aan de dag van verwittiging/voorlegging. 

Over het algemeen stelt je behandelend arts het geneeskundig getuigschrift op. Dit bevat het feit van de arbeidsongeschiktheid, de vermoedelijke duur ervan, en of je je al dan niet naar een andere plaats mag begeven. Je diagnose mag niet worden vermeld. Deze medische informatie is vertrouwelijk en valt onder het beroepsgeheim van je behandelend arts.

Bij verlenging van de arbeidsongeschiktheid gelden in principe dezelfde normen van verwittiging en bewijs.

Medische informatie is persoonlijk en vertrouwelijk. Als er een diagnose van kanker bij jou wordt vastgesteld, is dat informatie die valt onder de privacybescherming en onder het beroepsgeheim van de arts die jou behandelt. Werkgever of collega's hebben dus niet het recht om hierover geïnformeerd te worden. Of je hen inlicht, is dus een persoonlijke beslissing.

Ja. De aangifte gebeurt door middel van een getuigschrift van arbeidsongeschiktheid. Het vermeldt de diagnose of de symptomen waardoor je arbeidsongeschikt bent, en wordt ingevuld door je behandelend arts.

Als het gaat om een arbeidsongeschiktheid van meer dan 14 dagen of een verlenging van een lopende periode van arbeidsongeschiktheid, én deze wordt voorgeschreven door de huisarts,  dan wordt de aangifte van arbeidsongeschiktheid rechtstreeks en elektronisch aan het ziekenfonds bezorgd. 

Wordt de aangifte niet rechtstreeks aan het ziekenfonds bezorgd, dan is het belangrijk dat je het ingevulde attest binnen strikte termijnen overmaakt worden aan de adviserend arts van het ziekenfonds. 

• Ben je arbeider, dan moet dit binnen de 14 kalenderdagen gebeuren. 
• Ben je bediende, dan is de termijn 28 kalenderdagen. 
• Als je zelfstandige, interimaris of werkloze bent, heb je slechts 7 kalenderdagen.

Meld je je ziekte te laat aan het ziekenfonds, dan krijg je 10% minder uitkering vanaf het begin van je arbeidsongeschiktheid tot op de dag dat je ziekenfonds je getuigschrift ontvangt. 

Op basis van het ingediende attest word je als arbeidsongeschikt erkend. Na verloop van tijd zul je evenwel door de adviserend arts van het ziekenfonds opgeroepen worden voor een controleraadpleging. Meer informatie kun je bekomen bij je ziekenfonds.

Ook wanneer je na je ontslag uit het ziekenhuis arbeidsongeschikt blijft, moet je een getuigschrift van arbeidsongeschiktheid bezorgen aan de adviserend arts van het ziekenfonds. Doe dat zo snel mogelijk nadat je het ziekenhuis hebt verlaten.  

En wanneer je het werk hebt hervat, maar binnen de 14 kalenderdagen (tijdens het eerste jaar arbeidsongeschiktheid) of drie maanden (vanaf het tweede jaar arbeidsongeschiktheid) opnieuw arbeidsongeschikt wordt, dan moet je binnen de 7 dagen een getuigschrift van arbeidsongeschiktheid bezorgen aan de adviserend arts van het ziekenfonds. Dezelfde termijn geldt voor een verlenging van je arbeidsongeschiktheid.

Nee, dat is niet verplicht.

Stel je deze arts toch op de hoogte, weet dan dat hij evenzeer gebonden is door het beroepsgeheim. Dus wanneer je dit niet wenst, zal hij of zij je werkgever niet inlichten. Gezien de rol van de arbeidsarts (ook preventieadviseur-arbeidsarts genoemd) kan het om twee redenen wel nuttig zijn dat je hem of haar meldt dat je kanker hebt:

• Wanneer hij of zij bepaalde maatregelen zou kunnen treffen om de arbeidsplaats en werkomstandigheden aan te passen, zodat je kunt blijven werken of het werk kunt hervatten. In het kader van het re-integratietraject voor langdurig arbeidsongeschikten speelt de arbeidsarts namelijk een belangrijke rol.
• Wanneer je vermoedt dat de kanker waaraan je lijdt een beroepsziekte is. De arbeidsarts kan dan de nodige maatregelen nemen voor preventie en erkenning van de ziekte.

De diagnose kanker maakt je niet noodzakelijk arbeidsongeschikt (d.w.z. dat het voor jou wegens ziekte of ongeval onmogelijk is de contractueel overeengekomen taken te verrichten). In eerste instantie is het aan je behandelend arts om dit te beoordelen. Indien je nog steeds arbeidsgeschikt bent, blijf je verplicht de arbeidsovereenkomst uit te voeren en moet je voortwerken zoals overeengekomen. Vaak wordt een werknemer met kanker pas arbeidsongeschikt bij de start van de behandeling. De aard/context van de ziekte heeft echter mogelijk tot gevolg dat je vroeger arbeidsongeschikt wordt.

Opgelet: 'arbeidsrechtelijke' arbeidsongeschiktheid (d.w.z. in relatie werknemer-werkgever) en 'socialezekerheidsrechtelijke' arbeidsongeschiktheid (d.w.z. in relatie arbeidsongeschikte-RIZIV) zijn niet hetzelfde. Waar men in de ziekteverzekering spreekt in termen van graden van ongeschiktheid, gaat men in het arbeidsrecht na of je het overeengekomen werk kan uitvoeren en, indien dit niet het geval is, of het eventueel mogelijk is ander of aangepast werk uit te oefenen bij dezelfde werkgever.

Het verschil tussen de arbeidsrechtelijke en socialezekerheidsrechtelijke visie op arbeidsongeschiktheid kan er nog wel toe leiden dat de werknemer tussen twee stoelen valt, bijvoorbeeld wanneer hij volgens het arbeidsrecht arbeidsongeschikt is maar volgens de sociale zekerheid toch arbeidsgeschikt. In sommige gevallen heeft de werknemer dan wel tijdelijk recht op een uitkering in het systeem van de (tijdelijke) werkloosheid. Dat is bijvoorbeeld het geval als

• de adviserend arts van oordeel is dat de werknemer het werk kan hervatten
• maar de arbeidsarts beslist dat de werknemer tijdelijk of definitief ongeschikt is voor het overeengekomen werk, maar dat hij of zij een aangepast of ander werk kan uitvoeren. 

Wanneer je door je behandelend arts arbeidsongeschikt wordt verklaard, heb je het recht om afwezig te zijn van het werk.

Bij arbeidsongeschiktheid heb je als werknemer bovendien recht op een zogeheten 'gewaarborgd loon' (of loonwaarborg), dat ten laste is van de werkgever. Het gaat om een volledige of gedeeltelijke doorbetaling van het loon. 

• Arbeiders en bedienden met een arbeidsovereenkomst voor een bepaalde tijd van minder dan drie maanden ontvangen gedurende de eerste 14 dagen van de arbeidsongeschiktheid een geheel of gedeeltelijk gewaarborgd loon (met daarna nog een periode van 14 dagen met toeslagen op de socialezekerheidsuitkeringen). 
• Bedienden met een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd of een bepaalde tijd van minstens drie maanden krijgen gedurende 30 kalenderdagen het volledige loon krijgen. 
• In cao's kunnen deze wettelijk voorziene periodes wel verlengd zijn.

Na deze periode val je in de regel volledig onder het stelsel van de sociale zekerheid (met name de ziekte- en invaliditeitsverzekering), eventueel gecombineerd met een private verzekeringsformule (inkomensverzekerin of verzekering gewaarborgd inkomen) die door jezelf of je werkgever werd voorzien.

Als je afwezig bent van het werk door een aandoening waarvoor je eerder reeds een ziekteperiode kende, zal je enkel een gewaarborgd loon ontvangen als je nieuwe ziekteperiode meer dan acht weken na het einde van de vorige periode start.  

Wanneer het gaat om een arbeidsongeschiktheid ten gevolge van een beroepsziekte, heb je recht op een gewaarborgd loon voor de eerste dertig dagen van de arbeidsongeschiktheid, ongeacht of je arbeider of bediende bent. Na deze periode ontvang je van Fedris, het federaal agentschap voor beroepsrisico's, een dagvergoeding.

In principe gelden dezelfde regels als wanneer je rechtstreeks bent aangeworven door een werkgever. Word je arbeidsongeschikt op het moment dat je een uitzendopdracht verricht, dan moet je dit melden aan het uitzendkantoor, dat beschouwd wordt als je eigenlijke werkgever. Je moet je arbeidsongeschiktheid ook melden bij de adviserend arts van het ziekenfonds. En afhankelijk van de afspraken die je hebt gemaakt met het uitzendkantoor, verwittig je ook de onderneming waar je bent tewerkgesteld.

Tijdens de arbeidsovereenkomst als uitzendkracht heb je recht op gewaarborgd loon ten laste van het uitzendkantoor. Dit recht kan worden uitgebreid onder de vorm van een maandelijks gewaarborgd loon dat wordt toegekend nadat de arbeidsovereenkomst werd beëindigd. Om hiervan te kunnen genieten, moet je onmiddellijk het uitzendkantoor verwittigen dat de reden van de arbeidsongeschiktheid blijft bestaan nadat de arbeidsovereenkomst werd beëindigd, en moet je een doktersattest afleveren.

Na de periode van het gewaarborgd loon heb je als uitzendkracht recht op een ziekte-en invaliditeitsuitkering ten laste van het ziekenfonds.