Ongewone vermoeidheid

Normaal gesproken is moeheid een mechanisme dat gezonde mensen beschermt tegen lichamelijke of geestelijke overbelasting. Iedereen is wel eens moe, en dat gaat meestal met een paar nachten goed slapen wel over. Kankervermoeidheid is heel specifiek. Het is een ongewoon en overdadig gevoel van moeheid waarvan u met een aantal uren extra slapen niet bent verlost.

Illustratie Kom op tegen Kanker/Visueel Vertaler

Deze vermoeidheid voelt aan alsof u meer uitgeput bent dan normaal en vlugger moe bent na het uitvoeren van uw gewone dagelijkse bezigheden, of zelfs als u helemaal niets doet. Het is een vermoeidheid die u plots kan overvallen. Het ontbreekt u aan energie en dat uit zich op fysiek, mentaal en sociaal vlak.

Vermoeidheid bij en na kanker is dus meer dan alleen maar het gevoel voortdurend moe te zijn. U hebt moeite met het uitvoeren van alledaagse activiteiten zoals het werk in het huishouden, douchen of koken. Moeite met lopen, praten, concentreren en beslissingen nemen, het kunnen allemaal symptomen zijn van vermoeidheid.

Zelfs door kleine veranderingen in gewone bezigheden voelt u zich soms al moe, afgemat, uitgeput, zwak, kortom: extreem vermoeid. Soms bent u gewoon uzelf niet meer. En vaak is het dan moeilijk om met familieleden om te gaan, of met andere mensen die nochtans bereid zijn te helpen.

Een ander kenmerk van deze vermoeidheid is dat ze schommelt: de ene dag of periode kunt er veel last van hebben, de volgende misschien minder. Op dagen dat het wel goed gaat, hebben sommige mensen de neiging om net te veel te willen doen. Het gevolg is dat ze nadien dagen nodig hebben om te recupereren.

Door vermoeidheid kunt u wellicht een tijd minder doen dan u gewoon bent. Dat heeft een impact op uw huishouden, de zorg voor uw gezin en uw werk of studies. Ook voor uw sociale activiteiten, uw hobby’s en uw intimiteit en seksualiteit kunt u minder of geen energie hebben. De vermoeidheid kan dus uw kwaliteit van leven verminderen. Dat kan gevoelens van verdriet, boosheid of frustratie meebrengen.

Vermoeidheid voor, tijdens en na de behandeling

Vermoeidheid is in mijn ogen geen fut hebben, geen energie hebben. Je denkt wel 'ik wil dit en dat doen' maar je lichaam zegt 'neen, ik doe het niet'. Het is alsof je start met een auto met een platte batterij. Je wil ergens naartoe rijden, je draait de sleutel om en de auto zegt 'ik start niet'.
Adriaan, dikkedarmkanker

Algemeen wordt aangenomen dat negen op de tien kankerpatiënten te maken krijgen met enige mate van vermoeidheid. Veel hangt af van de soort kanker en of die is uitgezaaid of niet, van de behandeling die u krijgt, van het aantal behandelingen dat u al gekregen hebt, van uw professionele activiteiten, van hoe gezond uw fysieke conditie was voor u ziek werd enzovoort.

De meeste kankerpatiënten hebben het meest last van vermoeidheid tijdens de behandeling, maar ook voor de behandeling start, kunnen de ziekte zelf of bepaalde klachten al vermoeidheid uitlokken. Vaak blijft de vermoeidheid ook na de behandeling nog maanden of soms langer duren. Dat is bijzonder confronterend. Patiënten en de mensen in hun omgeving denken en hopen dat alles achter de rug is zodra de behandeling is afgerond. Als de vermoeidheid dan blijft voortduren, hebben veel patiënten het zeer moeilijk om dat te aanvaarden. Ook de mensen rond hen zijn vaak verrast, begrijpen niet goed wat er aan de hand is en weten niet goed hoe ze met de vermoeidheid moeten omgaan.

Mensen bij wie de kanker is uitgezaaid of zich in een vergevorderd stadium bevindt, blijven vaak vermoeid.