Met kinderen over kanker praten in de klas

Hoe gaat u als leerkracht, begeleider, jeugdwerker, ouder … om wanneer kinderen, van ver of dichtbij, in aanraking komen met kanker? Hoe reageert u op de vragen waar de kinderen mee zitten, en hoe kunt u hen helpen bij het hiermee omgaan? Welke boeken, websites, films … zijn er voorhanden om kanker bespreekbaar te maken bij kinderen, en welk ander educatief materiaal is er beschikbaar voor leerkrachten om (omgaan met) kanker te vertalen naar interessante leerstof die past binnen de eindtermen en ook boeiend is voor kinderen die niet rechtstreeks getroffen zijn?

Lessenpakketten

De Pet op tegen Kanker, copyright Kom op tegen Kanker

Kom op tegen Kanker ontwikkelt in het kader van de campagne De Pet op tegen Kanker samen met Uitgeverij Averbode educatief materiaal voor leerkrachten uit de basisscholen om kanker bespreekbaar te maken in de klas. Zijn beschikbaar:

  • Voor de tweede en derde kleuterklas: een prentenboek De heppiepet (bekijk hier het verhaal (issuu) of de geanimeerde versie (YouTube)) en een digitaal lessenpakket met een activiteitenbundel, kopieerbundel, woordkaarten, een liedje en een brief voor ouders. Bekijk het hele lessenpakket hier.
  • Voor de eerste graad (eerste en tweede leerjaar): een prentenboek Kom op voor meester Rob, van Emy Geyskens en Kolet Janssen, en een (digitaal) lessenpakket (pdf)
  • Voor de tweede graad (derde en vierde leerjaar): een verhaal De pet op tegen Kanker, van Emy Geyskens en Kolet Janssen, en een (digitaal) lessenpakket (pdf)

  • Voor de derde graad (vijfde en zesde leerjaar): een verhaal Iedereen tegen Kanker, van Emy Geyskens en Kolet Janssen (enkel pdf) een (digitaal) lessenpakket (pdf)

Enkele van deze materialen zijn ook op papier te verkrijgen bij Kom op tegen Kanker. Lees hier meer over hoe gedrukt materiaal aanvragen

Boeken

In de uitgebreide lijst op onze website vindt u heel wat boekentips (zowel verhalend als informatief). Boeken voor kinderen zelf hebben we onderverdeeld per leeftijdscategorie, en bij de sectie over rouwen en verdriet vindt u een aantal boeken over het begeleiden van rouwverwerking bij kinderen en jongeren.

Films, series, documentaires

Een beknopt overzicht van films, series en documentaires die een aanknooppunt kunnen zijn. Let op: niet elke film is geschikt voor alle leeftijden.

  • Like me (serie, Bel, 6+): Musicalserie (Ketnet) over een meisje dat verhuist omdat haar mama dicht bij het ziekenhuis moet wonen om behandeld te worden voor kanker. We zien doorheen het schoolse leven van het meisje het ziek zijn en het uiteindelijk afscheid van de mama. Aflevering 1 | Overzicht clips
  • Gevoel voor tumor (serie, Bel, 15+): 8-delige tragikomische reeks over geneeskundestudent Tristan wiens leven helemaal overhoop wordt gehaald wanneer bij hem kanker vastgesteld wordt. Trailer | Website
  • Mijn mama of papa heeft zorg nodig (docu, Bel, 10+): Een documentaire over en voor jonge mantelzorgers. Volledige versie
  • Pilotenmasker (docu, Ned, 10+): Documentaire waarin het ziekenhuisleven gevolgd wordt van een groep jonge kinderen met de diagnose kanker. Volledige versie
  • Achtste-groepers huilen niet/Cool kids don’t cry (film, Ned, 12+): Verhaal over Akkie, een meisje uit het laatste jaar van de basisschool dat leukemie krijgt. Trailer
  • 50/50 (film, VSt, 15+): Wanneer bij een jonge man een tumor wordt ontdekt, verandert dat z’n hele leven, z’n relatie en z’n vriendschappen. Trailer
  • Het meisje met negen pruiken (film, Dui, 15+): Een jonge studente krijgt longkanker. Het verlies van haar haar valt haar zwaar. Ze kiest een pruik voor elke karaktertrek. Trailer
  • The Bucket List (film, VSt, 15+): Twee mannen met kanker krijgen te horen dat ze niet te genezen zijn. Ze besluiten samen hun bucket list af te werken. Trailer
  • Calendar Girls (film, VSt, 15+): De man van Annie sterft aan leukemie. Haar vrouwenbeweging wil het geld van de verkoop van hun jaarlijkse kalender besteden aan een zitbank in het ziekenhuis. Een naaktkalender brengt heel wat aandacht. Trailer
  • Les bruits des glaçons (film, Fra, 15+): Zwarte komedie over een man met kanker. Trailer
  • My Sister’s Keeper (film, VSt, 15+): Anna is geboren als donor voor haar zus die leukemie heeft. Wanneer ze 11 jaar is, klaagt ze haar ouders aan over de rechten van haar lichaam. Trailer
  • En familie (film, Den, 15+): Een jonge vrouw wil de bakkerszaak van haar vader niet overnemen omdat ze haar eigen dromen achterna wil. Tot haar vader kanker krijgt … Trailer
  • Wit (film, VSt, 15+): Vivian, hoogleraar Engelse letterkunde, krijgt een terminale vorm van eierstokkanker. Tijdens haar behandeling blikt ze terug op haar leven. Trailer

Toneelvoorstellingen

  • En? Alles goed? & En? Wat nu?: Toneelvoorstellingen vanuit de eigen kankerervaring van Fried Ringoot. Kan ook als schoolvoorstelling.
  • Wintertulpen: Monoloog van Marleen Merckx over een vrouw met borstkanker. Bewerking van het boek Chemo. Website

Websites

  • Kankercounteren.be: Informatie van en voor jongeren over beleving en activiteiten, initiatief van de jongerenwerking van Kom op tegen Kanker.
  • Lostenco.be: Lotgenoten en activiteiten voor (onder meer) mensen met kanker.
  • Talismanneke.be: (Doe)boeken, lezingen, vormingen en andere fantasievolle projecten in het kader van emotionele opvoeding en om emoties bespreekbaar te maken met kinderen.
  • Missingyou.be: Voor kinderen en jongeren die iemand verloren zijn die ze graag zien. Helpt hen te begrijpen wat er gebeurt bij hen en de omgeving.
  • Palliatieve-zorg-en-kinderen.be: Informatie en concrete tips voor iedereen die betrokken is bij de opvang van kinderen of jongeren in verliessituaties.
  • Kankerspoken.nl: Deze site biedt hulp (informatie, tips, forum) aan kinderen en jongeren met een ouder met kanker. Onderverdeeld per leeftijdscategorie.
  • In-de-wolken.nl: Boeken, brochures en tip voor kinderen en jongeren bij rouw en echtscheiding.
  • Stichtingjongehelden.nl: Tips, boeken, video's voor (begeleiders van) kinderen die met verlies worden geconfronteerd. Per leeftijdscategorie en per type verlies.
  • Achterderegenboog.nl: Informatie, tips en activiteiten ter ondersteuning van kinderen en jongeren bij het verwerken van het overlijden van een dierbare.
  • Deblauwezeeridders.nl: Informatie voor volwassenen en kinderen over rouwverwerking bij kinderen. Per leeftijdscategorie.

Spellen

Troostkaarten
  • Een doosje vol troost (Erik Verliefde): Teken- en knutselmateriaal, CD, DVD, boekjes … om samen met kinderen (5-12 jaar) te doen om stap voor stap te leren omgaan met verlies. Meer informatie
  • Troostkaarten (Cindy Verhulst & Katrien Vanhauwaert): Kaarten die de deur openzetten voor verdere gesprekken. Elke kaart bevat een opdracht, een handvat voor de verzender om de juiste woorden te vinden of een creatieve verwerkingsopdracht voor de ontvanger. Meer informatie
  • Eigenwijsjes: Coachingkaartjes voor kinderen van 6 tot 106 jaar die helpen om positief te denken op een eigen en wijze manier. Meer informatie

Andere

  • Ben je op zoek naar een (ex-)kankerpatiënt die een getuigenis wil brengen voor de klas? Contacteer dan gerust een van de vele lotgenotengroepen.
  • Wens je een uitstap te doen naar een ziekenhuis, dan neem je best zelf contact op met een ziekenhuis in de buurt. Kom op tegen Kanker kan indien gewenst hierin faciliteren.
  • De kinderwerking van Kom op tegen Kanker heeft nauwe contacten met de kinderoncologische centra. De daaraan verbonden psychologen brengen vaak uitleg in de klas van een kind met kanker.
  • Brochure “Niet te jong voor verlies”: Informatie en concrete tips om met kinderen om te gaan die met een palliatieve situatie worden geconfronteerd.
  • Wil je kinderen meer bijleren over hoe ze het risico op kanker kunnen verminderen? Dan kun je terecht bij het Vlaams Instituut Gezond Leven, met onder meer heel wat materiaal op Gezondleven.be.

Meer lezen