De dagen na een operatie voor borstkanker

Als u pijn hebt of een ander ongemak ervaart na de ingreep, is het belangrijk dat u dit tijdig meldt aan uw arts of aan de verpleegkundige. Denk niet dat pijn nu eenmaal bij de ingreep hoort. Als u vertelt wat u voelt, kan men u helpen en pijnmedicatie geven zodat pijnpieken vermeden worden. Vraag zeker advies over het nemen van pijnstillers voor wanneer u thuis bent. 

Verzorging

Drains

Na de ingreep krijgt u meestal een verband of een drukverband rond uw borst. Bij een okseluitruiming en bij een borstamputatie worden er een paar flexibele buisjes (drains) in en rond de wonde aangebracht. De drains voeren het wondvocht, het oude bloed en het overtollige lymfevocht vanuit de wonde af naar een redonfles. Dit belet echter niet dat u uit uw bed komt, want de redonfles neemt u gewoon mee in een draagzakje. Hoe lang die drains en het (druk)verband ter plaatse moeten blijven, verschilt van patiënt tot patiënt en van ingreep tot ingreep. Als de hoeveelheid vocht nog minimaal is, beslist de arts om de drains weg te nemen. Dat kan bij sommigen al na een week, maar het kan ook langer duren. Bij een borstsparende operatie met sentinelprocedure (zonder aanvullende okseluitruiming) worden er meestal geen drains aangebracht. Als u hierover vragen hebt, twijfel dan niet om ze te stellen aan de arts. 

Wondverzorging

Bij een borstsparende ingreep met sentinelprocedure (zonder aanvullende okseluitruiming) mag u al de dag na de operatie het ziekenhuis verlaten. De verpleegkundige verwijdert dan het (druk)verband en u mag een passende bh dragen.

Zijn bij u drains aangebracht, dan blijft het (druk)verband de eerste twee dagen volledig dicht. Daarna wordt het dagelijks vervangen bij de wondverzorging. In sommige ziekenhuizen wordt het verband ook gewoon weggelaten. Enkele dagen na de ingreep gaat u naar huis. Indien u nog een verband hebt, gaat de wondverzorging daar gewoon door. Een verpleegkundige komt daarvoor dagelijks bij u aan huis. Hebt u vragen of is er een probleem, aarzel dan niet om uw huisarts te raadplegen. Hij of zij is door het ziekenhuis op de hoogte gebracht van de ingreep en zal u helpen. Hij of zij kan ook eventueel beslissen dat u het best op raadpleging gaat in het ziekenhuis. U zult ook regelmatig naar het ziekenhuis moeten voor een wondcontrole. Daar krijgt u eventueel ook nieuwe redonflessen mee.

Wees alert voor tekens van infectie. Verwittig uw arts als u koorts krijgt, of als de wonde rood ziet, zwelt of meer pijn doet. Uw arts zal dan wellicht antibiotica voorschrijven om de infectie te bestrijden.

Wassen

Had u een ingreep zonder drains, dan mag u de dag na de operatie opnieuw douchen. De wonde niet inzepen en na de douche droogdeppen, is hierbij de boodschap.
Hebt u wel drains, dan zorgt u ervoor dat de insteekpunten daarvan niet nat worden. Wanneer na het verwijderen van de drains alle wondjes gesloten zijn, mag u weer douchen. Een bad nemen kan pas als de wonde goed genezen is.
Een goede hygiëne is erg belangrijk. Rond de wonde moet de oksel/huid zeker proper worden gehouden. Gebruik geen deodorant spray, een deodorant stick mag u wel gebruiken. Was u met een neutrale zeep en droog u goed af. Wrijf de huid en het geheelde litteken in met een hydraterende lotion of melk. Krijgt u bestraling, overleg dan met de radiotherapeut-oncoloog over het gebruik van lotions en melk.

Beweging

Snel na de operatie beweegt u voorzichtig met uw arm. Uiteraard doet u geen zware inspanningen. Na het verwijderen van de eventuele drains probeert u de arm zo vlug mogelijk weer normaal te gebruiken. Daarnaast is het ook belangrijk om de dag na de operatie al rond te stappen. Matige lichaamsbeweging (20-30 minuten per dag) is nodig om uw lichaam optimaal te laten herstellen.

Voorlopige prothese

Als het (druk)verband verwijderd is, kunt u opnieuw een bh dragen. U krijgt dan een voorlopige zachte prothese, een stoffen hoesje opgevuld met gecentreerde watten. Deze prothese is niet ideaal, maar is slechts een tijdelijke oplossing. Zodra de wonde helemaal genezen is (minstens zes weken), kunt u rustig uitkijken naar een siliconenprothese of eventueel een borstreconstructie overwegen. 
 

Ongemakken

Tijdens een borstoperatie worden onvermijdelijk een paar huidzenuwen doorgesneden. Heel wat patiënten hebben daardoor na de operatie een slapend of prikkelend gevoel ter hoogte van de huid van de ribbenkast en de okselholte, de binnenzijde van de bovenarm en de achterste okselplooi. Dat ongemak verdwijnt meestal, sommige patiënten hebben er lang last van.

Sommige patiënten hebben echte zenuwpijnen na de operatie. Dit zijn stekende pijnen die uitstralen naar de schouder en de arm en aanvoelen als elektrische schokjes. Vaak gaat het om een drain die de zenuw prikkelt, maar het is ook mogelijk dat er een zenuw is geraakt tijdens de operatie. Raadpleeg uw arts of de consultatie wondzorg wanneer de pijn blijft aanhouden.

Het is niet te voorspellen of u die pijnen al dan niet zal krijgen. Door de zenuwpijn gaat u vermijden om te bewegen en gaat u zelfs een verkrampte houding aannemen. Het is nochtans belangrijk dat u zichzelf er toch toe dwingt om te bewegen, vooral om de beweeglijkheid en de stand van de schouder te bevorderen. Dit kan het best gebeuren onder leiding van een kinesist die u de oefeningen aanleert, waarna u die zelf kunt doen.

Mogelijk ervaart u na een borstamputatie een fantoomgevoel, wat betekent dat het lijkt alsof uw borst er nog is. Dit is normaal. Uw lichaam moet nog wennen aan de verandering.

Afhankelijk van uw situatie krijgt u na een borstoperatie al dan niet kinesitherapie voorgeschreven. Dat kan gaan van 30 beurten voor acute problemen tot onbeperkt voor een chronisch probleem van dikke arm (lymfoedeem). Daarbij hebt u recht op een gedeeltelijke (of eventueel verhoogde) terugbetaling door het ziekenfonds. 

Oefeningen

Houding

Herstel na borstkanker houding

Een goede houding is heel belangrijk.

Laat de schouders niet naar voren hangen, houd de schoudertoppen veeleer iets naar achteren, ook aan de kant van de ingreep. Stap goed rechtop en laat uw armen losjes mee zwaaien. Houd de arm vooral niet stijf of onbeweeglijk.

Muurklimmen

Herstel na borstkanker muurklimmen

Ga met uw gezicht naar de muur staan, met de voeten een beetje van de muur af. Laat uw voorhoofd tegen de muur rusten voor het evenwicht.
Buig de ellebogen en plaats de handpalmen op de muur ter hoogte van uw schouders. Kruip met de vingers langzaam naar boven tot de gezonde arm helemaal gestrekt is. Met de geopereerde kant kruipt u zo ver naar boven als u kunt. Kruip weer langzaam naar omlaag. Ga weer ontspannen in de uitgangshouding staan. Rust even uit en herhaal de hele oefening nog eens. 

Armen boven het hoofd strekken

Herstel na borstkanker strekken

Ga met gebogen knieën op uw rug liggen, met de voeten plat op de grond. Neem met beide handen een stok vast. Houd de handen net zo ver uit elkaar als uw schouders breed zijn. Til de stok boven uw gezicht en houd de ellebogen recht. Breng de stok nu langzaam over uw hoofd naar achteren. De gezonde arm helpt de andere arm.

Met ellebogen zijwaarts en naar achteren rekken

Herstel na borstkanker ellebogen

Ga rechtop staan, met de armen opzij. Buig de ellebogen, leg de handen in de nek met de vingers in elkaar. Breng de ellebogen naar voren tot ze elkaar raken. Breng daarna de ellebogen weer zo ver mogelijk naar achteren en veer een paar keer. Maak de vingers los en strek de armen zijwaarts net als bij de beginhouding. Laat de armen ontspannen naast het lichaam hangen, rust even uit en herhaal de oefening. 

Zijwaartse bewegingen

Herstel na borstkanker zijwaarts

U zit neer. Met een handdoek doet u alsof u uw rug afdroogt. Eerst werkt u in een zijwaartse beweging, vervolgens van hoog naar laag.