Chemotherapie bij huidkanker (melanoom)

Als een melanoom al is uitgezaaid bij de diagnose en als het met immuuntherapie en doelgerichte therapie niet lukt om de kankercelgroei af te remmen, is chemotherapie een optie.

De naam ‘chemotherapie’ verwijst naar de kuur met geneesmiddelen die kankercellen vernietigen of de groei ervan remmen. Deze celdelingremmende medicijnen (cytostatica) worden via de mond ingenomen of rechtstreeks in de bloedbaan gebracht met een injectie of met een infuus, zodat ze zich in  het hele lichaam verspreiden en uitzaaiingen op afstand kunnen bereiken. Niet alle kankercellen zijn even gevoelig voor dezelfde medicijnen. Daarom wordt soms een combinatie (een ‘cocktail’) van cytostatica voorgeschreven.

Bij melanoom is enkelvoudige chemotherapie met dacarbazine de meest gebruikte vorm. Die kan ook in pilvorm worden voorgeschreven (temozolomidecapsules). Als tweede optie worden fotemustine of de combinatie van carboplatinum plus paclitaxel gebruikt.

Vaak wordt voor de toediening van chemotherapie onder plaatselijke of algemene verdoving onder het sleutelbeen een poortkatheter ingeplant. Zo’n poortkatheter maakt het mogelijk om op een eenvoudige en veilige manier gedurende langere tijd cytostatica en andere medicijnen en vloeistoffen toe te dienen. Dat is voor de patiënt comfortabeler omdat er niet telkens een ader gezocht moet worden in de arm. Het aanprikken van de poort gebeurt vlotter. Om infecties of verstoppingen zo veel mogelijk te voorkomen, wordt de poortkatheter regelmatig gespoeld (in het ziekenhuis of door een thuisverpleegkundige of de huisarts). Uw arts kan uitleggen waarom een poortkatheter in uw geval wel of niet aangewezen is, en wat u moet doen bij eventuele problemen met de poortkatheter.

Geïsoleerde lidmaatperfusie (isolated limb perfusion) is een vorm van chemotherapie die soms gebruikt wordt voor melanomen op armen of benen. Tijdens een operatie wordt de arm of het been afgesloten van de bloedcirculatie van de rest van het lichaam. Een hart-longmachine pompt dan bloed met een grote hoeveelheid cytostatica door de arm of het been. Zo kan plaatselijk een heel hoge dosis cytostatica gegeven worden, zonder dat het hele lichaam eraan blootgesteld wordt.

Bijwerkingen

Chemotherapie tast behalve de kankercellen ook gezonde cellen aan. Daardoor kunnen er tijdelijk bijwerkingen optreden. De vaakst voorkomende nevenwerkingen bij dacarbazine en temozolomide zijn een daling van het aantal bloedcellen (met mogelijk bloedarmoede, risico op infecties, storing van de bloedstolling enz. tot gevolg), lichte misselijkheid en vermoeidheid. Dacarbazine en temozolomide veroorzaken weinig haarverlies.

Om klachten zoals misselijkheid tegen te gaan, wordt meestal preventief al medicatie opgestart, die zo nodig tijdens de behandeling kan worden aangepast. Meld bijwerkingen altijd aan uw behandelend arts die u raad kan geven hoe u er het best mee omgaat.

Meer informatie