Behandeling van misselijkheid

Misselijkheid en braken kunnen een ernstige belemmering vormen voor uw levenskwaliteit maar zijn vaak goed te verhelpen of zelfs te voorkomen. Als het niet mogelijk is om de oorzaak weg te nemen, kunnen antimisselijkheidsmedicijnen de klachten voorkomen of onderdrukken. Er bestaan ook behandelingen zonder medicijnen.

Behandeling met medicijnen

Foto iStock Misselijkheid en braken kunnen met medicijnen vaak sterk verminderd worden.

Misselijkheid en braken kunnen met medicijnen vaak sterk verminderd worden. Veelgebruikte middelen tegen misselijkheid en braken zijn metoclopramide (merknaam Primperan) en domperidon (Motilium). Andere middelen die soms gebruikt worden zijn haloperidol (merknaam Haldol) en dexamethason.

Als u een kankerbehandeling krijgt waarvan bekend is dat u er waarschijnlijk misselijk van wordt, krijgt u al meteen medicijnen. Chemotherapie veroorzaakt vaak misselijkheid en braken. Om dat te voorkomen, worden vooraf, tijdens en na de chemotherapie preventief antimisselijkheidmedicijnen gegeven. Voorbeelden zijn alizapride (merknaam Litican), aprepitant (Emend), dexamethasone, en methylprednisolone (Medrol), netupitant/palonosetron (Akynzeo), ondansetron (Zofran) en palonosetron (Aloxi).  

Als u last hebt van anticiperende misselijkheid, zal uw arts mogelijk benzodiazepinen (bijv. Temesta) voorschrijven. Wordt u ondanks de inname van preventieve antimisselijkheidmedicijnen toch misselijk? Dan kunt u op voorschrift van uw arts metoclopramide (zie hoger), domperidon (zie hoger) of een ander geneesmiddel innemen. 

De antimisselijkheidmedicijnen worden meestal in pilvorm toegediend, maar soms ook via een inspuiting in de bloedbaan, langs een katheter. In dat laatste geval krijgt u eerst een inspuiting of een infuus met het medicijn tegen misselijkheid en daarna het infuus met cytostatica (de eigenlijke chemotherapie).

Denk eraan:

  • Vraag aan uw behandelend arts welk medicijn u het best neemt, in welke dosis, in welke toedieningsvorm en op welke tijdstippen.
  • Neem uw medicijnen tegen misselijkheid tijdig in.
  • Wacht niet tot u misselijk bent om preventieve antimisselijkheidmedicijnen in te nemen. Ze zijn juist bedoeld om misselijkheid te voorkomen.
  • Het effect van geneesmiddelen tegen misselijkheid en/of braken verschilt van persoon tot persoon. Vaak is het zoeken naar de medicijnen die het best werken voor u. Geef niet op, maar probeer in overleg met uw arts verschillende middelen of verschillende combinaties van middelen uit.
  • Laat aan uw arts weten als de misselijkheid vermindert of verergert.
  • Bespreek eventuele bijwerkingen met uw behandelend arts.
  • De belangrijkste medicijnen tegen misselijkheid en braken kunnen constipatie of verstopping veroorzaken. U kunt medicatie tegen constipatie meekrijgen uit het ziekenhuis of die zelf afhalen bij uw apotheek, gebruik ook deze middelen tijdig.
  • Moet u binnen het uur dat u een geneesmiddel tegen de misselijkheid neemt, overgeven? Meld dit aan uw arts.

Behandeling zonder medicijnen

Foto iStock Ontspannende activiteiten kunnen u helpen om even minder aan uw misselijkheid te denken.

Bepaalde behandelingen zonder medicijnen helpen misselijkheid voorkomen of bestrijden en/of verbeteren de werking van geneesmiddelen tegen misselijkheid en braken. Enkele voorbeelden:

  • Voldoende drinken (minstens 1,5 liter per dag gespreid over kleine hoeveelheden). Dit hoeft niet alleen water te zijn, ook frisdrank, sportdrank, thee of bouillon mag. 
  • Tijdelijke of blijvende maaghevel. Dit is een speciale sonde via de neus of de buikwand om maagsappen af te voeren.
  • Acupunctuur. Wetenschappelijke studies wereldwijd bevestigen de werkzaamheid van acupunctuur bij misselijkheid en braken. Als één bepaald acupunctuurpunt op de pols gestimuleerd wordt, neemt de misselijkheid bij veel patiënten af. Meer lezen over acupunctuur als aanvullende kankerbehandeling.
  • Afleiding en/of relaxatie. Ontspannende activiteiten kunnen u helpen om even minder aan uw misselijkheid te denken. Zoek wat u het meest ontspant.
  • Gedragstherapie. Dit kan zinvol zijn voor mensen die door eerdere onaangename ervaringen al last krijgen van misselijkheid of braken nog voor de behandeling start die de misselijkheid veroorzaakt (anticiperende misselijkheid). De psycholoog van het oncologisch team van uw ziekenhuis kan u daarbij helpen. Meer lezen over psychologische begeleiding in het ziekenhuis.