Column Bart van Eldert - Werk-woord

Elke ochtend ontvang ik een gedicht in mijn e-mail. Een ijverig stukje software verft daarin woorden als ‘vanavond’ en ‘morgen’ direct blauw zodat ik die tik-tik kan doorlinken naar de agenda van mijn mobieltje. Elk uur is af te stempelen als een afspraak. Zelfs ‘nacht’ is met één tik volgeboekt. Op mijn telefoon doen woorden er pas toe als het werk-woorden kunnen zijn. Woorden als ‘fruitbloesem’, ‘maanlicht’, ‘zwaluw’ of ‘zonsopgang’ lichten nooit blauw op.

Vroeger zat mijn agenda propvol. Jarenlang werkte ik elk weekend. Ik zat aan bij vergaderingen tegen zeven uur ’s ochtends of ik zat ze zelf voor om half acht ’s avonds. Ik weet nog hoe na een werkdag van twaalf uur om tien uur ’s avonds in de lift de telefoon kon gaan. Direct weer omhoog naar de redactie voor net dat laatste primeurtje uit mijn netwerk. Heerlijk vond ik het.

Soms deed ik wat anders. In de zomers van mijn gezonde jaren pakte ik onderweg naar huis op de snelweg graag een paar afslagen eerder. Dan reed ik rustig langs boerderijen en bosranden. Stopte ik zodra de eerste nachtploeg van de natuur opdook, reeën in de schemering. Of plukte ik thuis nog vlug de dag in de fruittuin en bewonderde ik de rode buikjes van salamanders in mijn vijver. Zo nam ik regelmatig een extra afslag van de snelweg, weg van het voortrazende werkende leven.
In een weekend interviewde ik eens een chronisch zieke dame. Ik had geen dienst. Ik had op maandag wel de voorpagina. ‘Zorg je wel goed voor jezelf ?’, vroeg ze mij. Nu, na tien jaar zonder gezondheid en vijf jaar zonder werk en voorpagina’s, begrijp ik pas haar vraag. Hoeveel afslagen heb ik gemist?

Opnieuw bekijk ik de gedichtenmails in mijn telefoon. ‘Vanavond’. ‘Nacht’. De woorden lezen als blauwe littekens. Het is geen softwarefout. De hapering zit ’m in ons denken over werk. Zag ook ik dat te veel als vervulling en te weinig als vervuiling? Niet onze mobieltjes maar wijzelf zijn verkeerd geprogrammeerd. We zijn toe aan software die niet de potentiële werk-woorden blauw verft maar ons helpt leven als in een gedicht. Zo scrol je op maandagochtend door je mail. Klik-klik naar je agenda. Het staat er al. Zeven uur ’s ochtends: zwaluw bij zonsopgang. Half acht ’s avonds: herten aan de bosrand. Nacht: salamanders zien zwemmen in de weerspiegeling van bloesems in het maanlicht.