Column Bart van Eldert - Levenscheck

We gingen ziekenhuis in, ziekenhuis uit. Alle twee kanker en met twee jonge kinderen thuis. Denken aan onze twee huisartsen, daar kwamen we even niet aan toe. De praktijk zelf dacht ook niet aan ons. Zo gaat dat.

En dat is niet gek, hoorde ik laatst in een universitair ziekenhuis in het noorden van Nederland. Ik mocht daar met een zaal vol huisartsen en onderzoekers spreken over meer aandacht voor de gelukkig steeds vaker voorkomende lange levenstijd na de kankerbehandeling. Jaren waarin nieuwe gezondheidsklachten onverwacht toch weer met die oude diagnose en behandeling te maken kunnen hebben. Huisartsen, zo was het pleidooi die middag, moeten ook jaren later alert zijn op klachten na kanker, zoals botontkalking, angst, hartproblemen, sekszorgen of vermoeidheid.

Mijn eigen specialisten wezen mij eens op het gemak van hun ziekenhuis vol apparaten, scans, biopten en bloedtesten en zeiden dan dat huisarts het moeilijkste vak is. Die moet alles in z’n eentje constateren. Helemaal waar. Wel heb ik bij dat moeilijkste specialisme iets essentieels gemist: een huisarts die na én tijdens de behandeling alert is op bijkomende klachten van lichaam en geest.

Ik ben erg trots over hoe goed het gaat met mijn veel te jong volwassen geworden zoons. Maar eigenlijk denk ik dat onze huisartsen te weinig tijd hebben genomen voor deze houd-maar-vol-familie. Een familie die ondertussen een hoop ontwrichtende diagnoses deelt. Dat vertelde ik allemaal eerlijk aan die zaal artsen.

Eerlijke antwoorden kreeg ik ook. Als dokter denken aan de kinderen van kankerpatiënten, was een eyeopener. Een huisarts-onderzoeker vertelde dat ze als kankerpatiënt zélf niet eens aan contact met haar huisartsenpraktijk had gedacht. En de onderzoekers sleutelen aan meer kankerkennis voor huisartsen.

Als ik het bij de huisarts allemaal nog een keer over zou mogen doen – maar dat wil ik natuurlijk helemáál niet – dan had ik liefst gezien dat mijn gezin tijdens die twee ziektes op vaste momenten apart naar de praktijk was geroepen voor zo’n alert consult. Als een levenscheck voor lichaam en geest waarin je huidige klachten bespreekt én samen open bent over wat de behandeling in de toekomst nog voor gevolgen zou kunnen hebben.

Gelukkig is het nooit te laat. Is een dergelijk contact niet ontstaan tijdens de behandeling, dan kun je als patiënt en als huisarts ook nadien nog tijdens een consultatie samen over de kanker van vroeger beginnen, alert op een mogelijk verband. Want dat willen we toch na een geslaagde kankerbehandeling: net zo geslaagd doorleven?