Column Bart van Eldert - Kanteling

Kantelt ziek zijn je kijk op werk en leven? Met deze vraag kwam ik terug uit Brugge. Ik was er te gast op de jaarlijkse belevingsdag van het Fika-huis dat zich bezighoudt met vragen rond het verlies van gezondheid. Ik sprak in een panel over ratrace en rust. Qmusic-dj Jana De Wilde leidde het gesprek. Ik vond haar vraag lastig. 

Zelf was ik jaren druk-druk-druk met wekelijks een werkdag van negen tot twaalf – en dan bedoel ik middernacht. Met nieuwsvergaderingen om zeven uur ’s ochtends. Met op je vrije dag nog snel naar de kleintjes zwaaien vanwege breaking news in Den Haag. 

Ben ik sinds mijn ziekte anders naar ratrace en rust gaan kijken? Te lang heb ik mij verzet tegen deze vraag. Verzet tegen iedereen die mij als profeet zag. Ze wilden van deze overlever survivaltips. Mijn lijden hun levensles.
Mijn levensles had ik namelijk 30 jaar eerder al gekregen. Mijn vrouw leerde toen, na te zijn aangereden door een bus, leven met een beperking. Dat was direct 1-0 in de wedstrijd tussen team rust en team ratrace. 

Vanuit team rust heb ik jong al meer grenzen gesteld dan ik collega’s zag doen, vertelde ik in Brugge. Ik was betrokken bij de job, maar tot hier en niet verder. Ik had werk, maar ik wás het niet. Zo remde ik de ratrace. Het gaf rust voor thuis waar mijn vrouw een leven zonder werk vormgaf. 

Toen ook ik met een beperking thuis kwam te zitten, stond het 2-0 voor team rust. We pasten ons, met pijn en moeite, opnieuw aan. Onze kijk op de wereld veranderde niet: werk is maar een van de levens die je naast elkaar kunt leiden. 

Na Brugge bedacht ik me hoe mensen ons zien. Als twee kapotte fabriekjes die niet mee kunnen stomen en puffen in een wereld waar werk op één staat. Volledig doordraaiende fabriekjes horen graag de vraag ‘wat doe je’ om te kunnen vertellen over hun vreselijk interessant rokende schoorsteentjes. En zij vragen graag wat deze voor arbeid ongeschikten in vredesnaam de hele – vast lege – dag doen. 

Wij leven, zeggen we dan. Een ander antwoord in deze tijd waarin wat je doet zo bepalend is voor wie je bent. Maar jezelf verliezen in je werk kan ook leven met een beperking zijn. Zo kantelde mijn kijk. Dat is – sorry Jana – mijn late antwoord op die goede vraag.