Goedaardig of kwaadaardig

Er bestaan zowel goedaardige als kwaadaardige gezwellen of tumoren. Een goedaardige tumor is geen kanker, een kwaadaardige tumor is dat wel.

Goedaardige tumoren groeien over het algemeen langzaam, rukken zich niet los uit hun oorspronkelijke omgeving en groeien er niet in door zoals kwaadaardige tumoren. Goedaardige tumoren zijn abnormaal maar zelden gevaarlijk, behalve bijvoorbeeld een goedaardige hersentumor want die kan druk uitoefenen op omliggend hersenweefsel en veel klachten veroorzaken.

Kwaadaardige tumoren groeien meestal snel, de kankercellen kunnen doorgroeien in de omgeving en zich naar andere lichaamsdelen verspreiden.

Tussen goed- en kwaadaardig

Sommige tumoren bevinden zich op de grens van goed- en kwaadaardig. Ze worden borderline-tumoren genoemd. Voorbeelden hiervan zijn de desmoïd tumor (een wekedelentumor die ontstaat in het overgangsgebied van spierweefsel naar bindweefsel) en de borderline-eierstoktumor.  

Borderline-tumoren hebben bepaalde kwaadaardige eigenschappen maar kunnen niet uitzaaien naar andere lichaamsdelen. Bij de behandeling ervan worden wel methodes toegepast die ook bij kwaadaardige tumoren worden ingezet, zoals radiotherapie bij een desmoïd tumor en chirurgie bij een borderline-eierstoktumor. 

Voorstadium van kanker

Een tumor kan zich ook in een voorstadium van kanker bevinden. Dat is het geval bij een carcinoom in situ. De term ‘in situ’ is Latijn voor ‘op zijn plek’. De afwijkende cellen zitten op een bepaalde plaats en hebben het omliggende weefsel nog niet aangetast. Ze kunnen ook nog niet doorgroeien in de omgeving of uitzaaien. Een carcinoom in situ wordt daarom anders behandeld dan een kwaadaardige tumor. Zo goed als altijd volstaat een operatie om de afwijkende cellen te verwijderen. Er is geen nabehandeling nodig met chemotherapie. 

Soms ontstaat uit een carcinoom in situ een kwaadaardige tumor. Helaas kan men nog niet voorspellen bij wie een carcinoom in situ uitgroeit tot kanker en bij wie niet. Daarom worden mensen met een carcinoom in situ voor de zekerheid geopereerd. 

Een voorstadium van kanker in de vorm van een carcinoom in situ kan voorkomen in de baarmoederhals, de borst, de huid en de blaas.