Galwegkanker

Galwegkanker ontstaat doordat cellen in de galwegen zich ongecontroleerd vermenigvuldigen en een kwaadaardig gezwel vormen. Welke onderzoeken moet u ondergaan? Welke behandelingen zijn mogelijk? Hoe komt u in contact met lotgenoten? Waar vindt u steun?

Wat is galwegkanker?

288 diagnoses galwegkanker
op 67.820 kankerdiagnoses in 2014
(België)

De galblaas is een peervormig orgaan. Het ligt onder de lever in de bovenbuik. In de galblaas wordt galvloeistof verzameld en opgeslagen. Galvloeistof wordt meestal gewoon gal genoemd. Gal bevordert de vertering en opname van vetten. Daarnaast zorgt gal ook voor een goede werking van de darm.

De lever maakt voortdurend gal aan. Via steeds wijder wordende afvoerkanaaltjes komt de gal vanuit de lever in de galblaas. Deze afvoerkanaaltjes zijn de galwegen.

Illustratie KotK/Griet Wittoek

Galblaaskanker ontstaat in het slijmvlies van de galblaas en breidt zich tijdens zijn groei uit naar de buitenste weefsellagen.

Galwegkanker ontstaat uit de kleinere galwegen in de lever of uit de grotere galwegen die buiten de lever naar de dunne darm lopen. Galwegkanker wordt ook galkanaalkanker of cholangiocarcinoom genoemd. Galwegkanker van de kleine galwegen wordt intrahepatisch cholangiocarcinoom genoemd. Galwegkanker van de grote galwegen wordt extrahepatisch cholangiocarcinoom genoemd en omvat twee soorten:

  • galwegkanker die op afstand van de lever in de hoofdgalweg voorkomt (distaal extrahepatisch cholangiocarcinoom)
  • galwegkanker van de hoofdgalweg vlak tegen de lever (perihilair extrahepatisch cholangiocarcinoom, ook Klatskintumor genoemd)

Galwegkanker van de grote galwegen (beide soorten) geeft vaak aanleiding tot geelzucht omdat het gezwel de galwegen verstopt.

Galwegkanker is een zeldzame kanker. De Stichting Kankerregister registreerde in 2014 in België 288 nieuwe gevallen van galwegkanker. In 2014 kregen 159 mannen en 129 vrouwen de diagnose galwegkanker.

Symptomen?

Meestal veroorzaakt galwegkanker in een vroeg stadium geen duidelijke klachten. Is galwegkanker bij u in een vroeg stadium ontdekt? Dan is de kans groot dat de kanker bij toeval is ontdekt. Soms ziet de arts de tumor op een echo of CT-scan die om een andere reden werd gemaakt.

Klachten die in een later stadium kunnen voorkomen zijn:

  • pijn in de bovenbuik, rechts onder de ribben
  • gele huid en geel oogwit (geelzucht)
  • jeuk over het hele lichaam
  • licht gekleurde ontlasting
  • donker gekleurde urine
  • onverklaarbaar gewichtsverlies
  • verminderde eetlust
  • misselijkheid en braken
  • koorts
  • vermoeidheid

De meeste klachten hebben te maken met een afsluiting van de galwegen. De gal kan dan niet meer afstromen naar de darm. Hierdoor hopen de galkleurstoffen zich op in de lever. Na verloop van tijd komen ze in het bloed terecht en in de huid. Dit veroorzaakt een gele verkleuring van het oogwit en de huid met daarbij vaak jeuk. De ontlasting krijgt geen bruine kleur meer (stopverfontlasting) en de urine wordt zeer donker van kleur, zoals cola.

Onderzoeken?

Hebt u symptomen die mogelijk veroorzaakt worden door galwegkanker? Ga dan naar uw huisarts. Hij zal u vragen naar uw klachten en u vervolgens onderzoeken. Afhankelijk van uw klachten zal hij bloed laten onderzoeken en mogelijk een echografie van de buik laten maken.

Vermoedt uw huisarts dat u een afwijking aan de galwegen hebt? Of kan hij de oorzaak van uw klachten niet vinden? Dan verwijst hij u naar een internist (een arts die gespecialiseerd is in de interne organen), een maag-darm-lever-arts (een arts die gespecialiseerd is in het maag-darmstelsel, ook maag-darm-leverspecialist of gastro-enteroloog genoemd) of een hepatoloog (een arts die gespecialiseerd is in de lever, de galblaas en de galwegen).

Ook de specialist zal u vragen naar uw klachten en u lichamelijk onderzoeken. Daarna kunnen verschillende bijkomende onderzoeken volgen:

  • echografie van de bovenbuik: maakt een beeld aan de hand van geluidsgolven,
  • CT-scan van de buik: met röntgenstralen worden er gedetailleerde doorsneden van het lichaam genomen,
  • MR-scan of MRI (magnetic resonance imaging): er wordt een magnetisch veld opgewekt waarmee beelden van de buikstreek gemaakt worden,
  • echo-endoscopie: een combinatie van een endoscopie en een echografie: de arts brengt via de mond een buigzaam slangetje (de endoscoop) voorbij de slokdarm en maag tot in de twaalfvingerige darm, vanuit de maag maakt hij met geluidsgolven een beeld van de galwegen.

Bij galwegkanker of een vermoeden van galwegkanker kan nog een cholangiografie volgen, dat is een röntgenonderzoek van de galwegen. Er zijn verschillende soorten cholangiografieën: ERCP, MRCP en PTC.

Bij een ERCP (endoscopische retrograde cholangio-pancreaticografie) brengt de arts via de mond een buigzaam slangetje (de endoscoop) voorbij de slokdarm en maag tot in de twaalfvingerige darm. De arts kan zo contrastvloeistof in het kanaal van de pancreas (alvleesklier) en in de galwegen spuiten en vervolgens radiologische opnames en foto’s maken. Tegelijk wordt door een kijker aan het andere eind van de endoscoop de zone van uitmonding van de galweg in de dunne darm onderzocht. Via de endoscoop kan de arts instrumenten inbrengen (soms zelfs een camera). Hiermee kan hij stukjes (tumor)weefsel wegschrapen of weghappen. Het wegnemen van een stukje weefsel heet een biopsie. Een patholoog onderzoekt het weggenomen weefsel onder de microscoop. Met de uitslag kan de arts soms een definitieve diagnose stellen. Via deze techniek kan ook een buisje (stent) geplaatst worden om de geelzucht op te lossen.

Bij een MRCP (magnetische resonantie cholangio-pancreatografie) wordt een MRI-scan van de galwegen en de afvoergang van de alvleesklier genomen. Vaak gebeurt dit onderzoek voor de ERCP om al een idee te geven over de zone waar materiaal voor weefselonderzoek dient genomen te worden – of waar precies een buisje (stent) dient geplaatst te worden om de geelzucht op te lossen.

Een PTC (percutane transhepatische cholangiografie) is een röntgenonderzoek van de galwegen via de huid. Met behulp van een echo brengt de arts een holle naald door de buikwand in de galwegen. Via de naald wordt contrastvloeistof direct in de galwegen gespoten. De galwegen en een eventuele afsluiting worden daardoor zichtbaar op röntgenfoto’s. Ook via deze techniek kan een buisje (stent) geplaatst worden om de geelzucht op te lossen.

Stadia

Aan de hand van de hierboven beschreven onderzoeken kan de arts het stadium van de ziekte vaststellen, dat is de mate waarin de ziekte zich in het lichaam heeft uitgebreid. De arts houdt hierbij rekening met de plaats en grootte van de tumor, of en hoever de tumor is doorgegroeid in het weefsel eromheen en of er uitzaaiingen zijn in de lymfeklieren en/of organen ergens anders in het lichaam.

Voor galwegkanker onderscheiden we vier stadia. Ze worden aangeduid met Romeinse cijfers van I (beginstadium) tot en met IV (vergevorderd stadium).

Behandelingen

De behandeling van galwegkanker wordt besproken en gepland in een overleg waarbij specialisten van verschillende disciplines en idealiter ook de huisarts betrokken zijn. Dit team van artsen, elk vanuit zijn of haar eigen expertisedomein, houdt voor de keuze van de behandeling vooral rekening met het stadium waarin de ziekte zich bevindt, de plaats waar de tumor zit en de algemene conditie van de patiënt. De behandelend arts bespreekt het behandelingsvoorstel vervolgens met de patiënt. In overleg met de patiënt legt de behandelend arts de uiteindelijke behandeling vast.

De arts zal u alleen opereren als hij verwacht dat u van de ziekte kunt genezen. Dat is mogelijk voor sommige patiënten met een vroeg stadium van galwegkanker. Chemotherapie is ook een optie in de behandeling, wanneer een operatie niet kan of in aanvulling op een operatie. Uw behandelend arts kan u ook vragen om deel te nemen aan wetenschappelijk onderzoek (ook een klinische studie genoemd).

Soms zijn er verschillende behandelingsopties of combinaties van behandelingen mogelijk. Aarzel niet uw artsenteam vragen te stellen over de keuzemogelijkheden en over de bijwerkingen van de verschillende behandelingen. Bij twijfel kan ook een tweede mening van een andere specialist verhelderend en nuttig zijn.

Forum

Leven zonder pancreas

Hallo,

ik lijd aan een necrotiserende pancreas, hetgeen vroeg of laat zal leiden tot pancreaskanker.
Op UZ Leuven heeft men mij voorgesteld de pancreas te verwijderen (volledige pancreatectomie)

Ik had graag gepraat met mensen die dergelijke ingreep hebben ondergaan en hoe het leven is
na dergelijke ingreep (kwaliteit van leven)


Hartelijk dank !

Keelkanker met kliermetastasen

Hallo iedereen,

Eind 2014 werd er bij mijn vader keelkanker vastgesteld met uitzaaiingen naar 2 klieren in de nek. Dit werd succesvol behandeld met bestraling en 1 keer chemo per week gedurende de bestraling. Na 6 maanden bleek op een scan te zien dat de 2 aangetaste klieren opnieuw actief waren. Ze werden operatief verwijderd, samen met nog 16 klieren, uit voorzorg. Nu, een jaar later blijkt uit de petscan dat er opnieuw klieren zijn aangetast, 2 in de nek en eentje in de oksel. De dokters geven hem nu slechts 20% kans dat een chemokuur aanslaat. Anderzijds zeggen ze dat er gelukkig geen organen zijn aangetast en klieren over het