Zelfstandige in moeilijkheden. Vechten tegen kanker en een schuldenberg

Geen tijd om rustig ziek te zijn
Evelyne, ex-zelfstandige
Uit Leven, editie 67, juli 2015

Samen met je man keihard werken in je eigen zaak, na jaren van succes failliet gaan, en kort daarop te horen krijgen dat je borstkanker hebt. Het overkwam Evelyne (39). Nog maar net uit behandeling ijvert ze nu voor een betere ondersteuning van zelfstandige kankerpatiënten.

Auteur: Anne Adé - Fotograaf: Filip Claessens
Foto KotK/Filip Claessens, Leven 67, juli 2015

‘Mijn ziekte was – hoe absurd het ook klinkt - het minste van mijn zorgen’, vertelt Evelyne (niet haar echte naam, red.). In haar zonnige woonkamer praten we over een zware periode in haar leven en dat van haar man. Samen zijn ze met veel moeite uit de put aan het krabbelen.

Twee jaar geleden voelt Evelyne bij het aankleden ’s ochtends een knobbel in haar borst. Na onderzoek is snel duidelijk dat het om borstkanker gaat. ‘Toen ik de diagnose kreeg, was mijn eerste reactie: “Komaan, we pakken het aan”. De dokter legde me uit dat ik eerst chemotherapie zou krijgen, en dat er daarna een operatie zou volgen. Het werd een borstsparende operatie, en daarna nog een reeks bestralingen. De dokter raadde me aan het allemaal even te laten bezinken, en daarna samen een planning op te stellen voor de behandeling. Maar ik wilde er liefst meteen aan beginnen.’

Naast haar ziekte en de behandeling is Evelyne immers bekommerd om de financiële situatie van haar gezin, en dat maakt alles nog veel moeilijker. Een paar maanden voor ze de diagnose borstkanker kreeg, was de zaak die ze samen met haar man runde, failliet gegaan. Er was geen geld meer om sociale bijdragen te betalen, en ook een verzekering gewaarborgd inkomen kon er niet af. Meteen nadat ze door het faillissement haar zelfstandige activiteit stopzette, krijgt Evelyne de diagnose borstkanker.

Zonder ziekteverzekering en zonder inkomen moest ik alle medische kosten voor mijn behandeling zelf betalen.

Ze valt net niet meer onder het sociaal statuut van zelfstandige en moet daardoor zonder ziekteverzekering en zonder inkomen alle medische kosten voor haar behandeling zelf betalen. De rekeningen blijven liggen, de schulden groeien aan.

Een onhoudbare toestand, zeker voor een borstkankerpatiënte die ook nog moeder is van twee jonge tieners. ‘Ik besef nu dat ik veel te weinig tijd heb gehad om op mijn gemak te herstellen’, zegt Evelyne. ‘Je mag daar niet zo licht over gaan, je neemt beter je tijd. Ik ben meer dan een jaar uit behandeling, maar de vermoeidheid steekt nog elke dag de kop op. Fysiek en mentaal ben ik eigenlijk nog steeds niet op adem kunnen komen.'

Ik besef nu dat ik veel te weinig tijd heb gehad om op mijn gemak te herstellen.

'Maar de omstandigheden waren en zijn er nog steeds niet naar om in de zetel te blijven liggen. Los van de medische kosten moet er met twee kinderen in huis nu eenmaal brood op de plank komen.’

Gelukkig slaat de chemotherapie goed aan, en krimpt het gezwel in Evelynes borst. Maar de geldproblemen verdwijnen niet. Nog ziek van de chemo begint Evelyne dus samen met haar man zelf een uitweg te zoeken. Ze leest over het bestaan van het Kankerfonds van Kom op tegen Kanker, dat als laatste vangnet financiële bijstand biedt. En bij het ziekenfonds komt ze bij een gedreven maatschappelijk assistente terecht.

Foto KotK/Filip Claessens, Leven 67, juli 2015

Na veel zoekwerk raadt die Evelyne aan zich in te schrijven als ‘verblijvende in België’ (zie 'Zelfstandig ondernemer en in moeilijkheden?' hieronder) om recht te hebben op terugbetaling van gezondheidszorg. Zolang ze werkloos is, moet Evelyne hiervoor 3.000 euro per jaar neertellen. Een flinke som die Evelyne en haar man met veel moeite bij elkaar geleend krijgen bij familie en vrienden, maar daarmee zijn de kosten voor haar behandeling wel gedekt.

De geldproblemen zijn daarmee nog niet van de baan. Het liefst wil Evelyne zo snel mogelijk na de laatste behandeling weer aan het werk. Meteen na de laatste bestraling laat ze zich inschrijven als werkzoekende. Maar wat met het gat in haar cv? Twee jaar buiten strijd zijn als kankerpatiënte, zet je dat zomaar in je cv? ‘Bij de VDAB zeiden ze me dat ik niet verplicht was om te vermelden dat ik ziek was geweest’, vertelt Evelyne.

Foto KotK/Filip Claessens, Leven 67, juli 2015

‘Maar ik heb het nooit verzwegen. Een hiaat van twee jaar, daar vragen ze toch naar.’ Op sollicitatiegesprekken stelden potentiële werkgevers haar steevast veel vragen over het verloop van de ziekte en haar herstel. Of haar ziekte het vinden van werk bemoeilijkte, kan Evelyne niet met zekerheid stellen.  Al denkt ze wel dat het toch een paar keer heeft meegespeeld. ‘Op het moment dat je kanker zegt, zie je de mensen denken: “Ze kan elk moment hervallen”.’

Omdat de zoektocht naar werk niet vlot verloopt en ze toch niet bij de pakken wil blijven zitten, reageert Evelyne kort daarop op een zoekertje op Facebook om vrijwilliger te worden bij een lotgenotengroep voor borstkankerpatiënten. Diezelfde dag heeft Evelyne nog een afspraak met de verantwoordelijke. Ondertussen draait ze volop mee in de werking: ze organiseren bijeenkomsten waarop vrouwen hun verhaal kunnen doen, en Evelyne heeft ook al een alleenstaande vrouw op haar vraag begeleid bij haar chemobehandeling.

Hoe je het financieel gaat redden, en dat je steun kunt krijgen, dat kwam in het korte gesprekje dat ik met de maatschappelijk werkster in het ziekenhuis had, niet ter sprake.

‘Mijn vrijwilligerswerk helpt me enorm bij de verwerking van mijn kanker’, zegt ze. ‘Ik ben er voor andere mensen, kan iets voor hen betekenen. Hulp krijgen als patiënt is heel belangrijk. Ik weet nu uit ervaring dat er soms nog dingen foutlopen in die hulpverlening. Zo veel zelfstandigen komen in de problemen als ze ziek worden, en hebben vaak heel weinig om op terug te vallen. Ik probeer mensen in die situatie op weg te helpen met tips, zodat ze minder het gevoel hebben er bij financiële rampspoed alleen voor te staan.’

‘Wat zeker al zou helpen, is dat maatschappelijk werkers in de ziekenhuizen ook aan dat aspect van de ziekte aandacht zouden besteden’, zegt Evelyne. ‘Hoe je het financieel gaat redden, en dat je steun kunt krijgen, dat kwam in het korte gesprekje dat ik voor mijn eerste chemo met de maatschappelijk werkster in het ziekenhuis had, niet ter sprake.'

Foto KotK/Filip Claessens, Leven 67, juli 2015

Nochtans is dat cruciale informatie die je veel ellende kan besparen.’ Voor Evelyne is dit meteen ook dé drijfveer om met haar perikelen naar buiten te komen. Met geldproblemen loopt niemand graag te koop, maar misschien herkennen anderen zich wel in Evelynes verhaal, en vinden ze makkelijker de weg naar hulp.

Zelf is Evelyne ondertussen weer parttime aan het werk, als loontrekkende. De financiële kopzorgen zijn niet weg: er is ondertussen beslag gelegd op haar loon en schuldbemiddeling is ingeschakeld om de huishuur te betalen. De vermoeidheid speelt haar elke dag nog parten, maar de moed laten zakken is niets voor haar. Dat toonde ze eerder al.

‘Met veel trots heb ik mijn borstkanker gedragen en heb ik ertegen gevochten. Ik wilde laten zien dat ik me niet gewonnen gaf, en trok toen mijn haar was uitgevallen, zonder muts de stad in. Ook nu geven we ons niet gewonnen. Uiteindelijk komt alles wel weer goed.’

 

Uw reactie op dit verhaal is altijd welkom. Mail ons via leven@komoptegenkanker.be.

Praten met lotgenoten?

U vindt lotgenoten via een lotgenotengroep voor mensen met kanker.

Zelfstandig ondernemer en in moeilijkheden?

Zelfstandige ondernemers van wie de onderneming in moeilijkheden zit, of die failliet zijn, vinden meer informatie bij de vzw Dyzo. Dyzo kan ondernemers begeleiden, ondersteuning geven door tussenpersonen enz. U vindt er bijv. een antwoord op deze vragen:

Ook Unizo is er voor zelfstandigen in problemen.

Financiële problemen door kanker? Vraag hulp!

Het is erg ingewikkeld om uit te vissen waarop u recht hebt en hoe u bepaalde tegemoetkomingen verkrijgt. Laat u daarom helpen door iemand van een sociale dienst: van het ziekenfonds, uw ziekenhuis of van het OCMW of het Sociaal Huis in uw gemeente. Vraag hen om u op weg te helpen, om voor u uit te zoeken voor welke premies of andere voordelen u in aanmerking komt of om u te helpen met de administratieve verplichtingen van elke aanvraag.

Leven

Dit artikel is verschenen in het magazine Leven van Kom op tegen Kanker. U kunt hier alle verhalen uit het magazine lezen.