Wat is randomisatie en wat zijn (dubbel)blinde klinische studies?

In een klinische geneesmiddelenstudie evalueren de onderzoekers of de nieuwe kankerbehandeling veilig is en of ze betere resultaten oplevert dan de bestaande standaardbehandeling. Zo’n studie is vaak ‘gerandomiseerd’, ‘blind’ of ‘dubbelblind’ en er wordt soms gebruikgemaakt van placebo’s. Wat betekenen die termen?

Foto iStock Er zijn maar een beperkt aantal kankerstudies die gebruikmaken van placebo’s. Als dat het geval is voor de studie die u overweegt, dan zult u daar goed en ruim van tevoren over geïnformeerd worden en toestemming voor moeten geven.

In klinische geneesmiddelenstudies in fase 3 worden patiënten soms ingedeeld in groepen die elk een andere behandeling krijgen. De helft van de patiënten krijgt de standaardbehandeling, of – indien er geen standaardbehandeling bestaat – een placebo (zie lager). De andere helft wordt behandeld met het te onderzoeken geneesmiddel. 

Randomisatie

Patiënten worden volledig willekeurig verdeeld in twee groepen, het toeval beslist dus wie welke behandeling krijgt. Dat proces heet ook ‘randomisatie’. Een eerlijke verdeling van patiënten maakt het mogelijk om goed te kunnen beoordelen of er een verschil is in genezing, bijwerkingen en late effecten. 

Blinde of dubbelblinde studie

Klinische studies zijn vaak ‘dubbelblind’, dat betekent dat u niet weet in welke groep u zit, maar ook uw arts weet dat niet. U en uw arts kunnen dus ook zelf niet kiezen in welke groep u zit. Er zijn ook ‘blinde’ studies, waarbij de onderzoekers wel weten in welke groep u zit, maar u als patiënt of deelnemer niet. 

Placebo

Een placebo is een stof die geen effect heeft. Er zijn maar een beperkt aantal kankerstudies die gebruikmaken van placebo’s. Als dat het geval is voor de studie die u overweegt, dan zult u daar goed en ruim van tevoren over geïnformeerd worden en toestemming voor moeten geven. Een placebo wordt in het kankeronderzoek bijvoorbeeld gebruikt als dokters willen weten of een nieuwe behandeling beter of niet beter werkt dan de bestaande standaardbehandeling.