Waarom is het belangrijk om uw kinderen te vertellen wat er aan de hand is?

Een vraag die ouders zich vaak stellen, is: ‘Vertellen we het de kinderen wel of niet?’ U hebt misschien eerst de neiging om dat niet te doen. U wilt uw kinderen beschermen, u maakt ze liever niet bang, u wilt ze het vreselijke nieuws besparen. Dat is normaal. Ouders willen goed voor hun kinderen zorgen en hen niet opzadelen met moeilijke, pijnlijke ervaringen.

Vader en dochter in park

De ervaring leert dat het uiteindelijk beter is wel over de ziekte te praten. Kinderen merken hoe dan ook dat er iets ernstigs aan de hand is. Ze hebben fantastische voelsprieten. Ze zien en horen alles: een vader die weent, een buurvrouw die steeds vaker langskomt, ze horen een flard van een gesprek, ze voelen dat de sfeer verandert. Als ze niet weten wat er gaande is en er wordt hun niets verteld, zoeken ze zelf een verklaring voor alles wat ze zien, horen en voelen. Kinderen hebben een rijke fantasie die soms verder gaat dan de werkelijkheid. Die verbeelding kan hen extra bang maken. Of ze verwerken hun angst door zich schuldig te voelen. Ze denken misschien dat het hun schuld is dat papa of mama ziek is of dat ze het erger maken door stout, boos of verdrietig te zijn.

Openheid geeft u de gelegenheid om deze fantasieën te corrigeren. Niemand heeft schuld aan kanker, meestal weet zelfs niemand wat precies de kanker heeft veroorzaakt. 

Als ouder is het bovendien niet gemakkelijk om uw gevoelens voortdurend te moeten verbergen en geheimzinnig te moeten doen. Dat kan emotioneel erg belastend zijn. U hoeft niet te wachten tot uw kinderen zelf met vragen komen. Wanneer u het initiatief neemt, geeft u als ouder aan dat u sterk genoeg bent om er over te praten en dat u er ook op moeilijke momenten voor hen bent.

‘Als ik iets vroeg, gaf mama altijd een eerlijk antwoord. Ze zei niet dat het goed ging als ze er slecht aan toe was. Als je dag in dag uit met je moeder samenleeft en je bent altijd open met elkaar geweest, lukt het toch niet om zulke dingen te verbergen. Ik zou het niet fijn gevonden hebben als ze iets verzwegen had of als ze gezegd had: "Jullie zijn nog te klein, dat zijn grotemensendingen, dat snappen jullie niet." Het is tenslotte toch onze mama die ziek is en omdat je met haar meeleeft, wil je ook weten wat er met haar aan de hand is.’
Linde, 12 jaar toen haar mama kanker kreeg

Wacht niet te lang met een eerste gesprek. Zodra u de diagnose kent en weet welke behandeling u zult krijgen, kunt u een gesprek aanknopen met uw kinderen. Als de kanker is vastgesteld tijdens een routineonderzoek en u weet zelf nog niet waar u precies aan toe bent, dan kunt u even wachten met het informeren van uw kinderen.

Wanneer u dringend in het ziekenhuis moet worden opgenomen omdat uw toestand acuut is, vertelt u de kinderen best meteen wat er aan de hand is. Als kinderen pas na verloop van tijd horen wat er echt gaande is, vermoeden ze misschien dat er nog meer voor hen wordt achtergehouden en dat maakt hen bang, boos en achterdochtig. Wanneer u hen kort na de diagnose op de hoogte brengt, lopen ze het minste kans dat ze via anderen iets over de situatie horen. Kinderen voelen zich vaak bedrogen wanneer ze merken dat buitenstaanders weten wat er met hun ouders aan de hand is en zij niet. Eerlijke informatie maakt hen ook weerbaar. Als u hun niets vertelt, staan ze met de mond vol tanden wanneer anderen ongepaste of kwetsende opmerkingen maken.

Kinderen leren uit alle ervaringen. Wanneer u open met hen communiceert, leren ze dat pijn, verdriet en frustratie ook bij het leven horen. Dan leren ze dat ze vragen mogen stellen en dat eerlijkheid een bron is van vertrouwen en houvast. Dan voelen ze dat ze erbij horen en dat gevoelens van vreugde, verdriet, angst en zorgen met elkaar kunnen worden gedeeld. Wanneer kinderen bij de ziekte worden betrokken, voelen ze zich gerespecteerd en blijven ze niet met hun vragen en gevoelens in de kou staan. De ervaring leert dat nieuwe situaties beter bevattelijk en hanteerbaar zijn als we weten wat er aan de hand is.

Kortom

  • Kinderen hebben fantastische voelsprieten. Ze zien, horen en voelen veel. Als u hun niets vertelt, is hun fantasie soms erger dan de werkelijkheid.
  • Geef duidelijk te kennen dat het niet hun schuld is dat mama of papa kanker heeft.
  • Wacht niet te lang om te vertellen wat er aan de hand is. Door zelf het initiatief te nemen, toont u dat u als ouder ook op moeilijke momenten voor uw kinderen kunt zorgen.
  • Eerlijke informatie maakt de situatie voor hen bevattelijk en hanteerbaar en maakt hen weerbaarder.
  • Als u de kinderen erbij betrekt, ervaren ze respect.