Komt dat vaak voor, dat je twee of drie keer een nieuwe kanker krijgt?

Ik lees soms verhalen van mensen die twee keer een totaal verschillende kanker kregen. Komt dat vaak voor? 

Twee verschillende kankers, dat heet in medische taal twee ‘primaire kankers’.

Wat is een primaire kanker? Bijvoorbeeld: bij longkanker zijn er kwaadaardige cellen in de longen zelf ontstaan. Dat is een 'primaire longkanker'. Maar er bestaan ook ‘uitzaaiingen in de longen’: dat zijn kankercellen van een ándere primaire kanker die in de longen zitten. Stel: je hebt borstkanker met uitzaaiingen in de longen. Die uitzaaiingen in de longen zijn geen longkankercellen, maar wel borstkankercellen. Je zegt dan niet dat die persoon borstkanker én longkanker heeft, maar wel (een primaire) borstkanker met uitzaaiingen in de longen.

Het gaat hieronder niet over zulke uitzaaiingen of herval, wel over nieuwe primaire kankers.

Het risico op een nieuwe primaire kanker is bij mensen die al een keer kanker hadden, hoger dan bij de algemene bevolking: 27 procent hoger. Ook een derde keer een nieuwe kanker krijgen, is mogelijk, al zijn 9 op de 10 gevallen van multipele (meerdere) primaire kankers tweede kankers. In 2020 waren er bijvoorbeeld 11.157 multipele tumoren (incl. diagnoses die op dezelfde dag of kort na elkaar werden gesteld), op een totaal van 68.782 nieuwe kankers (alle cijfers Stichting Kankerregister, 2022, excl. huidkankers, niet-melanomen).

Vijftig jaar geleden was de kans op een nieuwe primaire kanker veel kleiner. Maar dankzij betere behandelingen leven mensen die kanker gehad hebben steeds langer, lang genoeg om soms meerdere kankerdiagnoses te krijgen.

De kans op een nieuwe primaire kanker is ook afhankelijk van

  • bepaalde behandelingen: sommige soorten chemotherapie of bestraling kunnen de kans op een nieuwe vorm van kanker verhogen. Dat risico is hoger voor wie als kind of jongere behandeld is.
  • genetische belasting
  • risicofactoren zoals roken of roken en alcohol drinken: de eerste en nieuwe kanker zijn vaak gelinkt aan dezelfde risicofactoren. Mensen met een hoofd-halskanker hebben bijvoorbeeld een hoog risico om een nieuwe kanker te krijgen. Bij kankers met dezelfde risicofactoren is een goede medische opvolging daarom erg belangrijk.

Hoe vroeger de nieuwe kanker ontdekt is en hoe minder de ziekte zich heeft uitgebreid bij de diagnose, hoe beter uw geneeskansen meestal zijn.