Vier vragen over ... Huidverzorging tijdens en na radiotherapie

Door bestraling kan uw huid geïrriteerd raken. Hoe komt dat? Wat kunt u zelf doen om dat te vermijden en om uw huid goed te verzorgen? Wanneer herstelt de huid zich?

Wat gebeurt er met uw huid door bestralingen?

Uitwendige stralen gaan eerst door de huid voor ze het doelgebied van de bestraling bereiken. Ook al ziet of voelt u de straling niet, ze kan de huid prikkelen. Dat gebeurt meestal binnen de twee weken na het begin van de bestralingen. Eerst wordt de huid gevoelig en rood. Later kan de huid wat donkerder van kleur worden en kunnen gevoelige plaatsen ontstaan, met eventueel blaasjes en open wondjes. In het ergste geval gaan de open wondjes over in grote, meestal vochtige plekken. Deze problemen kunnen pijnlijk zijn, bijvoorbeeld als uw kleren tegen de huid wrijven.

Hoe irritatie van de huid te vermijden?

jeuk huidirritatie illustrator Annelies Smet
  • Was u voorzichtig met lauw water.
  • Gebruik zeepvrije zeep of wasolie om te voorkomen dat uw huid uitdroogt.
  • Douch met een zachte straal i.p.v. een bad te nemen om te voorkomen dat uw huid verweekt.
  • Dep uw huid en de huidplooien droog i.p.v. te wrijven.
  • Breng twee- of meermaals per dag een kleine hoeveelheid hydraterende melk of crème aan. 
  • Gebruik geen deodorant met alcohol, een alcoholvrije deodorant mag wel (vraag bij aankoop van deze en andere producten advies aan uw apotheker).
  • Toon alle producten die u gebruikt aan de verpleegkundigen op de bestralingsafdeling of aan uw radiotherapeut.
  • Krab niet.
  • Gebruik in de bestraalde regio nooit kleefpleisters.
  • Bescherm uw huid tegen de zon, warmte en koude, wind en regen. Gebruik dus geen warmwaterkruik of ijszakjes en ga zeker niet naar de sauna of de zonnebank.
  • Scheer de bestraalde huid niet (indien wel: scheer elektrisch en gebruik geen aftershave).
  • Draag zachte, loszittende kleding, bij voorkeur in katoen. Draag geen beugel-bh (bij borstbestraling), geen broeksriem (bij bekkenbestraling) en geen das (bij bestraling van de hals).
  • Volg de richtlijnen van de bestralingsafdeling op.

Hoe geïrriteerde huid verzorgen?

Gebruik voor open en vochtige plekken speciale verbandmaterialen. Zij absorberen de overvloedige vochtafscheiding netjes zonder in de wonde te kleven, zonder de wonde uit te drogen en zonder bacteriën te veel kansen te geven. Poeders zijn meestal af te raden: ze schuren te veel, en als ze vocht opnemen, vormen ze een pasta waarin bacteriën te gemakkelijk kunnen groeien. Ook producten die de huid uitdrogen (zoals eosine) zijn vaak niet de beste oplossing. Neem voor alle vragen over huid- en wondverzorging meteen contact op met de verpleegkundigen op de bestralingsafdeling van uw ziekenhuis. Probeer liever niets op eigen houtje uit

Hoelang duurt het voor uw huid zich herstelt?

Huidreacties gaan in de weken na de laatste bestraling geleidelijk aan weg. Soms blijft de geïrriteerde huid wat donkerder en voelt ze anders aan. Tijdens de maanden na de bestraling blijft de huid extra gevoelig voor de zon: bedek de bestraalde huid of gebruik een zeer sterke zonnecrème (bijvoorbeeld factor 60). Neem bij twijfel contact op met de bestralingsafdeling waar u werd behandeld.