Sociale voorzieningen: Tijdelijk minder of niet werken om voor iemand te zorgen die ziek is

Een overzicht van de maatregelen voor mensen die tijdelijk het werk volledig of deels willen onderbreken om voor een iemand te zorgen die ziek is.

Private sector en openbare sector: thematische verloven

Er bestaan drie soorten thematische verloven voor mensen die in de privésector of de openbare sector werken en een tijdje minder of niet willen werken om voor een zieke te zorgen: verlof medische bijstand, palliatief verlof en mantelzorgverlof.

Verlof medische bijstand

Het verlof medische bijstand dient om bijstand te verlenen aan een zwaar ziek gezins- of familielid. Onder “zwaar ziek” wordt verstaan elke ziekte of medische ingreep die de behandelend arts van uw familie- of gezinslid als zodanig beoordeelt. Elke bijstand die noodzakelijk is voor het herstel van de patiënt, hetzij sociaal, familiaal of emotioneel alsook de verzorging, komt in aanmerking.

Meer info over de aanvraagprocedure voor verlof medische bijstand, de mogelijke stelsels van onderbreking (voltijds, halftijds of vermindering met 1/5) en de duur van de onderbreking.

Bijzonderheden

Verlof voor palliatieve zorg

Palliatieve zorg is elke vorm van bijstand (medisch, sociaal, administratief en psychologisch) en verzorging.

Een familieband met de patiënt is niet vereist, enkel een attest van de behandelend arts van de patiënt waaruit blijkt dat u bereid bent om palliatieve verzorging te verstrekken.

Meer info over de aanvraagprocedure voor palliatief verlof, de mogelijke stelsels van onderbreking (voltijds, halftijds of vermindering met 1/5) en de duur van de onderbreking.

Bijzonderheid

In de privésector bestaat naast het thematisch verlof voor palliatieve zorg van een persoon die aan een ongeneeslijke ziekte lijdt ook tijdskrediet voor het motief ‘palliatieve zorgen verlenen’. De twee systemen samen maken het mogelijk om in de privésector voor langere tijd het werk volledig of deels te onderbreken om palliatieve zorgen te verlenen.

Mantelzorgverlof

Ten vroegste vanaf 1 oktober 2019 zal er nog een derde thematisch verlof bestaan in de vorm van mantelzorgverlof. Dit zal mantelzorgers de mogelijkheid geven om een maand niet of twee maanden minder te werken. Alleen erkende mantelzorgers zullen mantelzorgverlof kunnen nemen. De mantelzorger zal de erkenning moeten aanvragen bij het ziekenfonds, met de toestemming van de zorgvrager of zijn of haar wettelijke vertegenwoordiger, via een verklaring op eer.

In tegenstelling tot het verlof voor medische bijstand blijft het mantelzorgverlof niet beperkt tot gezinsleden en andere nauwe familieleden. U zult het dus ook kunnen aanvragen om een goede vriend of buur bij te staan.

Zodra er meer details bekend zijn over dit thematisch verlof, zullen we ze delen op deze pagina.

Private sector: tijdskrediet met motief

Als u in de privésector werkt, kunt u tijdelijk het werk onderbreken, volledig of deeltijds, door tijdskrediet op te nemen om één van de volgende vormen van zorg te verlenen:

  • zorgen voor uw kind(eren) jonger dan 8 jaar
  • zorgen voor uw kind met een handicap dat jonger is dan 21 jaar
  • bijstand of zorg verlenen aan uw zwaar ziek minderjarig kind of aan een zwaar ziek minderjarig kind dat deel uitmaakt van uw gezin
  • zorgen voor een zwaar ziek gezins- of familielid
  • palliatieve zorg verlenen

Meer info over de aanvraagprocedure voor tijdskrediet met motief, de mogelijke stelsels van onderbreking (voltijds, halftijds of vermindering met 1/5) en de duur van de onderbreking.

Bijzonderheden
  • In de privésector bestaat naast het tijdskrediet voor het motief ‘zorgen voor een zwaar ziek gezins- of familielid’ ook het thematisch verlof voor medische bijstand. De twee systemen samen maken het mogelijk om in de privésector voor langere tijd het werk volledig of deels te onderbreken om voor een gezins- of familielid te zorgen dat zwaar ziek is. Bekijk de verschillen tussen verlof voor medische bijstand en tijdskrediet met motief ‘zorgen voor een zwaar ziek gezins- of familielid’.
  • In de privésector bestaat naast het tijdskrediet voor het motief ‘palliatieve zorgen verlenen’ ook het thematisch verlof voor palliatieve zorg. De twee systemen samen maken het mogelijk om in de privésector voor langere tijd het werk volledig of deels te onderbreken om palliatieve zorg te verlenen.

Openbare sector: gewone loopbaanonderbreking

Als u in de openbare sector werkt (d.w.z. in een autonoom overheidsbedrijf, in een administratie of een dienst die ervan afhangt of in het onderwijs) hebt u naast de thematische verloven ook de mogelijkheid om een gewone loopbaanonderbreking aan te vragen. U kunt die voor om het even welk motief aanvragen.

Meer lezen over gewone loopbaanonderbreking in de openbare sector.

Onderbrekingsuitkering en aanmoedigingspremie

Als u in de privésector of de openbare sector werkt en thematisch verlof, gewone loopbaanonderbreking of tijdskrediet met motief opneemt, hebt u recht op een onderbrekingsuitkering van de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA). Onder bepaalde voorwaarden vult de Vlaamse Gemeenschap de uitkering aan met een aanmoedigingspremie zorgkrediet. Vraag hierover meer uitleg aan uw werkgever, uw sociaal secretariaat, uw vakbond, de RVA of de sociale dienst van het ziekenfonds, het ziekenhuis of de thuiszorgorganisatie van de persoon voor wie u zorgt.

Meer lezen over de aanmoedigingspremies van de Vlaamse Gemeenschap

Aanvraag indienen en dossier opvolgen

Nieuwe aanvragen doen en uw dossier opvolgen kunt u via de site van de sociale zekerheid.

Met de toepassing Break@Work kunt u berekenen hoeveel thematisch verlof, loopbaanonderbreking of tijdskrediet u nog kunt opnemen, en wat het bedrag van uw uitkering zou zijn.

Zelfstandigen: mantelzorguitkering en vrijstelling sociale bijdragen

Als u uw zelfstandige beroepsactiviteit tijdelijk volledig onderbreekt of met minstens vijftig procent vermindert om te zorgen voor een ziek familielid, hebt u recht op een mantelzorguitkering.

Let op: u moet minstens één volledige maand uw zelfstandige activiteit onderbreken of verminderen om recht te hebben op mantelzorgeruitkering.

Welke zorgen komen in aanmerking?

U verleent zorgen aan een ernstig ziek persoon of geeft palliatieve zorgen. De persoon aan wie u deze zorgen geeft, is:

  • uw echtgenoot of partner met wie u wettelijk samenwoont;
  • een familielid tot de tweede graad;
  • iemand die officieel op uw adres woont / met wie u feitelijk samenwoont.

Ook als u zorgt voor uw kind jonger dan 25 met een handicap, komt u in de volgende situaties in aanmerking:

  • Uw kind is jonger dan 21 en voor minstens 66% lichamelijk of geestelijk ongeschikt of heeft een aandoening waarvoor ten minste vier punten toegekend worden in pijler I van de medisch-sociale schaal (kanker valt onder deze aandoeningen).
  • Uw kind is minstens 21 en jonger dan 25 en krijgt een integratietegemoetkoming.

Welke zelfstandigen komen in aanmerking?

  • U bent zelfstandige in hoofdberoep of meewerkende echtgenoot maxi-statuut tijdens de twee kwartalen voorafgaand aan het kwartaal waarin u uw activiteit onderbreekt of vermindert én in alle kwartalen van de onderbreking. Zelfstandigen in bijberoep komen enkel in aanmerking als hun wettelijke voorlopige bijdrage minstens gelijk is aan de minimumbijdrage van een zelfstandige in hoofdberoep.

en

  • U bent in regel met de sociale bijdragen van de twee kwartalen voorafgaand aan het kwartaal waarin u uw activiteit onderbreekt of vermindert.

Mantelzorguitkering

De uitkering als mantelzorger bedraagt 1.266,37 euro per maand als u uw zelfstandige activiteit volledig onderbreekt. Als u uw activiteit niet volledig onderbreekt, maar wel met minstens vijftig procent vermindert, hebt u recht op 633,18 euro per maand.

U kunt uw activiteit één tot zes maanden per aanvraag onderbreken. Op een volledige loopbaan hebt u recht op maximaal twaalf maanden uitkering.

U zult geen uitkering kunnen ontvangen als u als werknemer al een uitkering ontvangt van de RVA in het kader van thematisch verlof (openbare en privésector) / loopbaanonderbreking (openbare sector) / tijdskrediet voor het verlenen van zorg (privésector).

De aanvraag en uitbetaling van de mantelzorguitkering verloopt via uw sociaal verzekeringsfonds.

Meer info over de mantelzorguitkering voor zelfstandigen

Vrijstelling van sociale bijdragen

Zodra u minstens drie opeenvolgende maanden een volledige uitkering als mantelzorger hebt ontvangen, wordt u vrijgesteld van sociale bijdragen. Dit geldt alleen bij een volledige onderbreking van uw zelfstandige activiteit. De vrijstelling wordt toegepast voor het kwartaal waarin u uw derde uitkering ontvangt. Ontvangt u zes maanden lang een uitkering, dan wordt ook het kwartaal waarin u de zesde maand uitkering krijgt, vrijgesteld. Hoewel u geen bijdrage verschuldigd bent, behoudt u toch al uw rechten voor deze kwartalen.

De vrijstelling van sociale bijdragen bij mantelzorg kunt u tijdens uw volledige loopbaan maximaal vier keer krijgen.

De aanvraag van de vrijstelling van sociale bijdragen verloopt via uw sociaal verzekeringsfonds.