Praktische tips bij vermoeidheid

Hoe een evenwicht vinden tussen energie sparen en in beweging blijven? We verzamelden enkele praktische tips.

Communicatie

  • Wees duidelijk tegenover uw omgeving. Geef uw grenzen aan en vertel wat de vermoeidheid met u doet. Vertel ook waarmee u bezig bent om uw energie weer op peil te krijgen.
  • Spreek over uw vermoeidheid met uw behandelend arts, huisarts, verpleegkundige, diëtist, kinesitherapeut of andere zorgverlener.

Organisatie

Illustratie Kom op tegen Kanker/Visueel Vertaler
  • Reorganiseer uw huis zodat alles wat u frequent nodig hebt binnen bereik ligt.
  • Herverdeel de huishoudelijke taken en vraag hulp.
  • Zorg dat op strategische plaatsen in huis stoelen staan om af en toe te kunnen uitrusten.
  • Maak een dagplanning in functie van de activiteit die u het meeste energie vraagt.
  • Plan (korte) rustpauzes en (korte) beweegmomenten in.

Baden en wassen

  • Was uw haar onder de douche, niet in een wastafel.
  • Gebruik een rubberen antislipmat.
  • Gebruik een handdouche en niet te warm water.
  • Gebruik een spons of borstel met een lange steel om bij uw voeten en uw rug te komen.
  • Gebruik een badjas in plaats van u af te drogen met een handdoek.
  • Laat een handgreep of een stang aanbrengen waaraan u zich kunt optrekken.

Persoonlijke verzorging en hygiëne

  • Ga zitten en laat uw ellebogen op de wastafel rusten.
  • Gebruik een haarborstel met een lange steel.
  • Gebruik een toiletbrilverhoger (o.a. te verkrijgen in thuiszorgwinkels).

Aankleden

  • Draag geen al te strakke kleren.
  • Leg de kleren klaar voordat u zich gaat aankleden.
  • Draag instapschoenen.
  • Gebruik een schoenlepel met een lange steel en een hulpmiddel om uw sokken aan te trekken (o.a. te verkrijgen in thuiszorgwinkels).
  • Draag liever jasjes dan truien, dat kost minder energie om aan te trekken.

Het huishouden

Na elke chemo had ik een week nodig om te recupereren. Ik vroeg hulp aan familie en vrienden omdat ik als alleenstaande mama het huishouden niet langer alleen kon beredderen. Koken bleef ik zo veel mogelijk zelf doen, voor de zwaardere taken zoals poetsen of in de tuin werken, deed ik een beroep op de vele bereidwillige helpende handen rond mij.
Ellen, borstkanker
  • Verdeel de huishoudelijke taken over de week en doe iedere dag een beetje.
  • Gebruik een rolwagentje om eten op te dienen.
  • Doe huishoudelijke activiteiten zo veel mogelijk zittend.
  • Gebruik huishoudelijke toestellen met een lange steel om stof af te nemen, te dweilen, te zemen, enz.
  • Sleep de vuilniszakken in plaats van ze te tillen (of gebruik een vuilnisbak met wieltjes) of laat iemand anders dat doen.
  • Laat zo veel mogelijk zwaar en eentonig werk aan anderen over.
  • Huur een huishoudelijke hulp in. Lees hier meer over thuiszorg.

Boodschappen doen

  • Maak een boodschappenlijst in de volgorde waarin de artikelen in de winkel staan.
  • Gebruik een boodschappenkarretje, ook als steun.
  • Doe boodschappen op tijden dat het rustig is in de winkel.
  • Neem iemand mee.
  • Vraag hulp bij het inpakken.
  • Gebruik een boodschappentas op wieltjes.
  • Laat iemand anders boodschappen doen of bestel uw boodschappen via het internet en laat ze aan huis leveren.

De maaltijd voorbereiden

Illustratie Kom op tegen Kanker/Visueel Vertaler
  • Tref op een betere dag voorbereidingen om ook op de dagen waarop het moeilijker gaat voldoende eten te hebben: maak grotere porties en doe er enkele in de koelkast of de diepvries voor later.
  • Vraag hulp bij het bereiden van de maaltijd.
  • Eten uit glas, blik of diepvries kan een eenvoudig en snel alternatief zijn.
  • Leg een voorraad lang houdbare producten aan. Zo hebt u - ook op de dagen dat boodschappen doen niet lukt - toch voldoende eten in huis.
  • Koop kant-en-klare maaltijden, bijvoorbeeld uit de supermarkt.
  • Kies voor eenvoudige bereidingen die niet te veel inspanningen vragen.
  • Laat maaltijden aan huis bezorgen.

Koken en afwassen

Omdat koken tegenvalt en ik vaak misselijk ben, brengen mijn zus en schoonzus eten of steken de diepvries vol.
Samira, huidkanker
  • Gebruik pannen die ook op tafel gezet kunnen worden om de hoeveelheid afwas te beperken.
  • Gebruik elektrische hulpmiddelen zoals een elektrisch mes, een elektrische blikopener, mixer enz.
  • Berg spullen die u vaak nodig hebt op borsthoogte op, om bukken en strekken te vermijden.
  • Leg in de oven en de grill aluminiumfolie, zodat u ze minder vaak hoeft schoon te maken.
  • Bij roeren of mixen kan een rubberen matje of een natte handdoek onder de schaal wegglijden voorkomen.
  • Schep de borden op bij het fornuis zodat u geen zware pannen hoeft te dragen.
  • Gebruik afwasbare of papieren onderleggers in plaats van een tafelkleed.
  • Gebruik lichtgewicht spullen.
  • Maak het eten zittend klaar.
  • Laat iemand anders afwassen of gebruik een afwasmachine.

Wassen en strijken

  • Stop de spullen zo mogelijk zittend van de wasautomaat in de droger.
  • Wring de handwas niet uit, druk het water eruit.
  • Laat iemand anders zo mogelijk de was doen.
  • Strijk zittend en zet de strijktafel daarvoor op de juiste hoogte.
  • Gebruik een lichtgewicht strijkijzer met sproeimogelijkheid.
  • Laat het strijkijzer op de houder glijden zonder het op te tillen.
  • Laat zo mogelijk iemand anders strijken.

Voor de kinderen zorgen

  • Wees open tegenover uw (klein)kinderen: laat hen ‘begrijpen’. Lees meer over met kinderen praten over kanker.
  • Doe dingen met de kinderen waarbij u kunt blijven zitten.
  • Plan geen vermoeiende tripjes.
  • Rust wanneer de kinderen rusten.
  • Leer kleine kinderen op uw schoot te klimmen en zich niet te laten optillen.
  • Maak een spel voor kinderen met een paar huishoudelijke taken.
  • Vertrouw de zorg voor de kinderen gedeeltelijk toe aan familieleden en vrienden.
  • Doe vooral prettige dingen met de kinderen.

Werken of studeren

  • Plan werken of studeren in op tijden waarop u meer energie hebt.
  • Deel de werk- of studieplek praktisch in.
  • Neem rust als u voelt dat uw lichaam dat nodig heeft.
  • Doe vooral de aangename dingen van uw werk en laat de minder prettige zaken aan anderen over.
  • Praat met uw werkgever en eventueel met de arbeidsgeneesheer: bespreek of u in andere omstandigheden of tijdelijk deeltijds kunt werken. Lees meer over kanker en werken.

Bewegen en sporten

Ik vind het belangrijk dat je actief bezig blijft. Dat je onder de mensen blijft komen. Tijdens mijn behandeling ging ik regelmatig wandelen en deed wat vrijwilligerswerk. Ik heb ook een cursus mindfulness gevolgd en liet me regelmatig masseren.
Chris, lymfeklierkanker
  • Draag om te wandelen schoenen met een lage hak en met een schokdempende zool of binnenzool.
  • Gebruik zo nodig een hulpmiddel zoals een rolstoel, looprekje of wandelstok.
  • Gebruik eventueel (tijdelijk) een elektrische in plaats van een gewone fiets.
  • Heb altijd aandacht voor langzaam opwarmen en afkoelen voor en na lichamelijke activiteiten.
  • Zorg voor een langzame opbouw van de activiteiten en voldoende recuperatie tussen twee inspanningen in.
  • Controleer regelmatig uw lichaamsgewicht en hartfrequentie.
  • Eet en drink voldoende voor en na fysieke activiteiten.

Ontspannen en uitstapjes maken

  • Draag losse, comfortabele kleren.
  • Probeer (tijdelijk) andere hobby’s, iets wat past in uw veranderende levensritme.
  • Laat u eventueel door iemand brengen of vergezellen.
  • Kom tot rust met een warm bad, massage, relaxatie, yoga, meditatie, mindfulness
  • Volg eens een sessie ‘Look good, feel better’ over verzorging en make-up voor kankerpatiënten, vraag ernaar in uw ziekenhuis of zoek de data in de agenda.