Michel Handschoewerker staat voor een nieuwe leveroperatie

Ik ben niet bang, ik zie er wel tegenop
Michel Handschoewerker
Uit Leven, editie 65, januari 2015

Al twee en een half jaar worden Michel Handschoewerker (75) en zijn vrouw Josepha van Zon heen en weer geslingerd tussen goed en slecht nieuws. Lijkt de behandeling aan te slaan en is van de kanker geen spoor meer, dan worden er bij een volgende controle toch weer uitzaaiingen vastgesteld. ‘Wat een geluk dat wij over alles kunnen praten. Ik heb de voorbije jaren vaak gedacht aan mensen die niemand hebben die thuis op hen wacht. Dat moet vreselijk zijn.’

Auteur: Bart Van Moerkerke - Fotograaf: Filip Claessens
Foto Filip Claessens

Eremagistraat Michel Handschoewerker – hij sprak in 2001 als voorzitter van de Rechtbank van Koophandel van Ieper het faillissement van Lernout & Hauspie uit – kreeg bij het begin van de zomer slecht nieuws: in zijn lever zijn weer uitzaaiingen van kanker gevonden, een nieuwe operatie is onvermijdelijk. ‘Ik voel me nochtans niet ziek,’ zegt hij. ‘Eigenlijk heb ik me de afgelopen twee en een half jaar niet ziek gevoeld. In mei 2012 zouden we voor enkele weken naar Spanje gaan. Voor het vertrek wilde ik mijn dikke darm laten onderzoeken, hoewel ik geen gezondheidsklachten had. Toen ik uit de verdoving ontwaakte, stond er aan elke hoek van mijn bed een verpleegster. (lachend) Precies vier engeltjes die over me waakten. Dan kwam de specialist me vertellen dat er vier poliepen en twee kwaadaardige tumoren gevonden waren in mijn dikke darm. Tot mijn verbazing reageerde ik zeer kalm op dat slechte nieuws.’ Zijn vrouw herinnert zich nog zijn thuiskomst. ‘Hij hing zijn jas aan de kapstok en zei: “Ik heb kanker”. Ik antwoordde nog dat hij daar niet mee moest lachen, ik heb vijf jaar geleden zelf borstkanker gehad. Pas na een tijdje drong het tot me door dat het echt waar was.’

Zo kalm als hij aanvankelijk reageerde, zo zwaar waren de twee daaropvolgende weken voor Michel: waren er uitzaaiingen of niet? ‘Het was een onwerkelijke periode waarin alles rondom mij in het niets verzonk. Ik werd geconfronteerd met het wezen van mijn bestaan: je wordt geboren en je sterft, en tussenin probeer je een beetje goed te doen. Ik heb het geluk een vrouw te hebben met wie ik alle lief en leed kan delen. We kunnen over alles praten, heel open. Hoe ondraaglijk moet het zijn als je met niemand kunt spreken of bij niemand je hart kan uitstorten.’

Tragikomisch tafereel

We kunnen over alles praten, heel open. Hoe ondraaglijk moet het zijn als je met niemand kunt spreken of bij niemand je hart kan uitstorten?

Na twee weken kwam de verlossing: er waren geen uitzaaiingen. Michel werd geopereerd aan de darm, chemotherapie was niet nodig. Drie maanden later bracht een scan een kleine niertumor aan het licht, die niets met de darmkanker te maken had. De niertumor werd met robotchirurgie verwijderd, ook nu was een nabehandeling niet nodig. Maar bij een volgende scan bleek dat de darmkanker toch naar de lever was uitgezaaid. Eind 2012 werd een stuk van de rechterleverkwab weggenomen. En nu was een verdere behandeling met chemotherapie wel noodzakelijk. ‘We hebben de kuur een tijd moeten onderbreken omdat ik als gevolg van de chemo een darminfectie kreeg en last had van uitdroging. Nog nooit ben ik zo ziek geweest. Ik zie Josepha en mij nog, steunend op elkaar, de lift naar beneden nemen waar de ambulancier op ons stond te wachten. We waren precies de blinden van Breughel. De ambulancier was zo onthutst dat hij vroeg wie eigenlijk de zieke was. We moeten er nog regelmatig om lachen, dat moet een tragikomisch tafereel geweest zijn.’

Aanvaarden wat komt

Foto Filip Claessens

Na enkele maanden chemotherapie toonde een CT-scan opnieuw twee kankerplekjes op de lever. ‘De specialist zei me dat de kans op herval 95 procent was en dat ik statistisch nog twee jaar te leven had. Ik denk al sinds mijn jonge jaren elke dag aan de dood, zonder na te denken over zelf doodgaan. Ook tijdens de lange periode van operaties en behandeling heb ik nooit gedacht dat ik zou sterven.  Is dat  naïef? Is dat geestelijke sterkte? Natuurlijk weet je dat je eens zal sterven, maar als er een einddatum op je leven wordt geplakt, voelt dat als een doodvonnis. Je wereld stort in, je leeft gevangen met die datum. Josepha en ik hebben samen geweend en geprobeerd te aanvaarden wat komen zou.’

Onzekerheid het ergst

Het verdriet maakte een week later weer plaats voor hoop. Bijkomende scans en een beenmergpunctie spraken de eerdere onderzoeken tegen: er was geen kanker in de lever. Enkele maanden geleden, vlak voor de zomer, zijn er toch weer uitzaaiingen in de rechterleverkwab gevonden. ‘Dat was een zoveelste klap. Binnenkort wachten me nog twee zware operaties. Ik ben er niet bang voor, ik zie er wel tegenop. Het moeilijkste is dat ik niet weet wanneer de operatie kan plaatsvinden. De diagnose is vlak voor de zomer gesteld, intussen zijn we halfweg oktober. Ik zit hier maar te wachten en ik heb het gevoel dat er ondertussen kostbare tijd verloren gaat. Op dat punt moet de communicatie met de patiënt toch beter kunnen. Ik vind dat er over het algemeen nog meer aandacht moet gaan naar het informeren van de patiënt. Dat de resultaten van onderzoeken niet onmiddellijk worden doorgegeven, zodat je ze soms pas te weten komt door zelf te telefoneren naar het ziekenhuis, dat vind ik niet kunnen. De onzekerheid, het moeten wachten, is het ergste voor een patiënt. En als je op de operatietafel ligt, zou een geruststellend woordje van de anesthesist ook wonderen doen. Soms zie je hem of haar niet eens. Ik heb het verschillende keren aangevoeld alsof ik vlak voor de operatie aan mijn lot werd overgelaten. Die kritiek neemt niet weg dat de meeste verpleegkundigen en artsen schitterend werk leveren en goed communiceren.’

Sterfelijkheid

De mensen waarvan je denkt dat het vrienden zijn, laten zich niet meer zien of horen. Ik denk dat ze niet geconfronteerd willen worden met iemand die de dood in zich draagt, omdat die hen wijst op hun eigen sterfelijkheid.

Het meest ontgoocheld is Michel Handschoewerker zonder twijfel in zijn vrienden. ‘De mensen waarvan je denkt dat het vrienden zijn, laten zich niet meer zien of horen. Ze durven niet. Ik denk dat ze niet geconfronteerd willen worden met iemand die de dood in zich draagt, omdat die hen wijst op hun eigen sterfelijkheid. De mensen met wie je wel tot een echt contact komt, zijn vaak lotgenoten. Ik ben met Josepha meegegaan naar een groep van lotgenoten, tien vrouwen en één man. Dat heeft me goed gedaan. Nu is het contact wat verwaterd omdat ik niet veel inspanningen mag doen en de activiteiten aan me moet laten voorbijgaan. We mailen of bellen wel af en toe. Maar ook van lotgenoten mag je niet té veel verwachten. Uiteindelijk moet je vooral op je vrouw en kinderen rekenen, met wie je hopelijk een relatie hebt uitgebouwd waarin alles bespreekbaar is.’

 

Uw reactie op dit verhaal is altijd welkom. Mail ons via leven@komoptegenkanker.be.

Meer informatie

Medisch: Operatie van uitzaaiingen van darmkanker

Slechts een klein deel van de mensen met darmkanker en uitzaaiingen geneest volledig. Wel worden ondertussen steeds meer patiënten geopereerd om de uitzaaiingen van darmkanker te verwijderen. De behandeling met medicamenten is de voorbije decennia sterk verbeterd. Hierdoor kunnen de oncologen meer uitzaaiingen verkleinen of zelfs laten verdwijnen. En dan heeft een operatie meer kans op slagen. Ondanks die vooruitgang is nog altijd maar een beperkt aantal patiënten met uitzaaiingen te opereren. Bovendien kan tijdens de operatie blijken dat het onmogelijk is de uitzaaiingen volledig weg te nemen. En zelfs als het wel lukt, is dat geen garantie op volledige genezing. Er zijn nog altijd mensen die hervallen ondanks een perfect geslaagde operatie. Professor Marc Peeters is diensthoofd oncologie aan het UZA: ‘De kans op volledige genezing na een darmkanker met uitzaaiingen blijft vandaag nog altijd relatief beperkt. De boodschap is dat een team van specialisten in elke fase van de ziekte evalueert welke therapie voor elke individuele patiënt de beste is. Is dit chirurgie, dan moeten we die kans grijpen. Het blijft echter onze bekommernis om de patiënt na de operatie ziektevrij te houden. Betere inzichten in de oorzaken van het hervallen, zullen in de toekomst zeker leiden tot nieuwe behandelingen.’

Bij de ALPPS-operatie die Michel Handschoewerker momenteel ondergaat wordt de rechterleverkwab – die sterk door uitzaaiingen is aangetast – afgebonden. Men hoopt dat de niet aangetaste linkerkwab de functies van de rechterkwab overneemt. Als dat zo is wordt de afgebonden rechterleverkwab dan na enkele weken definitief verwijderd.

Leven

Dit artikel is verschenen in het magazine Leven van Kom op tegen Kanker. U kunt hier alle verhalen uit het magazine lezen.