Kanker brengt veel onzekerheid met zich mee. Veel vragen zijn niet zomaar te beantwoorden. Het is niet eenvoudig om als gezin met die onzekerheid te leven. Kanker wordt nog altijd geassocieerd met doodgaan. Zal mama of papa doodgaan? Die vraag leeft bij kinderen of ze worden er op school mee geconfronteerd. ‘Als je mama kanker heeft, dan gaat ze dood,’ krijgen ze te horen. 

Moeder met kinderen

Het is belangrijk om deze vraag niet uit de weg te gaan. U kunt uw kinderen vertellen dat niet iedereen die kanker heeft, doodgaat en dat er ook een heleboel mensen zijn die genezen. Maar zeg ook eerlijk dat de afloop onzeker is en dat er niet altijd een garantie is op een goede afloop. Zeg wel dat u altijd eerlijk zult zijn en zult vertellen wat er aan de hand is. Garandeer uw kinderen ook dat er altijd iemand zal zijn die voor hen zal zorgen, wat er ook gebeurt en vertel hun wie dat kan zijn: uw partner, een tante, opa of oma.

Voor wie in de loop van het ziekteproces te horen krijgt dat de kanker ongeneeslijk is, zijn er voor alle leeftijden boeken die u helpen om daar met uw kinderen over te praten en het afscheid voor te bereiden. U vindt hier een selectie boeken voor kinderen en boeken voor volwassenen. Of bel de Kankerlijn: 0800 35 445 (elke werkdag 9-12u en 13-17u).

Ook als de zieke ouder geneest, laat deze periode haar sporen na. Het leven neemt weer zijn normale loop, maar is nooit meer hetzelfde. Kinderen denken nog vaak terug aan wat zij hebben meegemaakt. Zelfs na vele jaren kunnen zij nog met verhalen komen over hun ervaringen van toen. Kinderen die nu klein zijn, gaan zich later pas realiseren wat er zich toen allemaal heeft afgespeeld. Het kan fijn zijn als er tastbare herinneringen zijn bewaard aan deze periode, zoals foto’s, tekeningen, brieven, dagboekaantekeningen en dergelijke. Blijf over deze periode praten.

Door de confrontatie met een levensbedreigende ziekte kunnen kinderen en jongeren hun leeftijdsgenoten ontgroeien en zich afzonderen of een andere vriendenkring opbouwen.

'Sinds korte tijd ben ik weer aan het werk en Lotte vindt het goed, hoewel ze er inmiddels aan gewend was dat ik veel meer thuis was dan vroeger. Blijkbaar legt ze spontaan het verband tussen weer gaan werken en genezen zijn en stemt die gedachte haar tevreden. Ze blijft evenwel alert reageren op wat ze ziet. "Waarom moet je die pilletjes nemen?" vroeg ze me gisteren. Toen ik zei: "Om niet weer ziek te worden", reageerde ze snel: "Neem dan die pilletjes maar!"'
Hilde

Later kan blijken dat de ervaringen uit deze periode ook gunstige effecten hebben gehad op hun ontwikkeling. Soms groeit er een hechte band tussen kinderen die zo’n intense momenten hebben meegemaakt. Er zijn kinderen die beter beseffen wat mensen die zij liefhebben, voor hen betekenen of die meer openstaan voor de behoeften van anderen. Misschien hebt u allemaal samen wel geleerd hoe belangrijk het is om tijd vrij te maken voor elkaar en om allemaal samen iets te doen. Dat geeft nieuwe inspiratie, energie en moed voor de toekomst. 

Kortom

  • Kinderen vragen soms of mama of papa zal doodgaan. Ga die vraag niet uit de weg. U kunt vertellen dat er een heleboel mensen zijn die genezen, maar dat de afloop voorlopig onzeker is. Garandeer hun dat u altijd eerlijk zult zijn en dat er altijd iemand zal zijn om voor hen te zorgen, wat er ook gebeurt.
  • De confrontatie met kanker kan zowel volwassenen als kinderen veranderen, soms in positieve zin. Misschien staan uw kinderen nu meer open voor de behoeften van anderen of hebben ze een hechtere band met elkaar gekregen.