Mijn arts zegt dat ik best elk jaar een mammografie laat nemen. Is dat wel nuttig?

Bent u tussen 50 en 69 jaar?

Neen, elk jaar een mammografie laten nemen is niet nuttig en houdt risico's in.

De Europese en Belgische overheden raden vrouwen tussen 50 tot 69 jaar met een normaal risico aan om elke twee jaar een borstkankeronderzoek te doen (screeningsmammografie), in het kader van de georganiseerde opsporing. Het Vlaamse bevolkingsonderzoek is opgezet volgens de Europese wetenschappelijke richtlijnen. Een jaarlijkse mammografie is niet nuttig. Dit zou bovendien leiden tot onnodige, extra blootstelling aan röntgenstralen, wat uw risico op borstkanker net vergroot.

Vrouwen met een verhoogd risico moeten wel vaker worden opgevolgd, maar dan niet in het kader van het bevolkingsonderzoek. Wil u meer weten over uw risico, praat erover met uw arts. Raadpleeg uw arts ook bij elk probleem aan uw borsten.

Bent u jonger dan 50 jaar?

Neen, een jaarlijkse of tweejaarlijkse mammografie wordt absoluut afgeraden aan vrouwen onder de 50 jaar om verschillende redenen.

De Europese en Belgische overheden raden borstkankeropsporing af voor vrouwen jonger dan 50 jaar. Borstkanker komt onder de 50 jaar ook veel minder voor dan erna. Bovendien is een mammografie bij jonge vrouwen minder doeltreffend: het borstweefsel is minder doorzichtig voor röntgenstralen en tumoren zijn er moeilijker in te vinden. Bovendien is het weefsel gevoeliger voor de schadelijke effecten van röntgenstralen en is daardoor het risico op borstkanker veroorzaakt door deze stralen groter. Dat geldt al bij een mammografie om de twee jaar, dus een jaarlijkse mammografie is voor vrouwen jonger dan 50 zeker af te raden. Voor elke 13 vrouwen tussen 40 en 49 jaar in Vlaanderen waarbij een borstkanker wordt ontdekt via mammografie, wordt er één borstkanker veroorzaakt door straling. Voor deze vrouwen wegen de voordelen van borstkankeropsporing dus niet op tegen de nadelen. Deze verhouding is veel gunstiger voor vrouwen vanaf 50 jaar: voor elke 40 vrouwen waarbij een borstkanker wordt ontdekt, wordt er hier één door straling veroorzaakt.

Vrouwen met een verhoogd risico moeten wel vaker worden opgevolgd, maar dan niet in het kader van het bevolkingsonderzoek. Wil u meer weten over uw risico, praat erover met uw arts. Raadpleeg uw arts ook bij elk probleem aan uw borsten.

Bent u ouder dan 69 jaar?

Neen, dat is niet nuttig omdat de nadelen meer doorwegen dan de voordelen voor de meeste vrouwen vanaf 70 jaar.

De Europese en Belgische overheden raden borstkankeropsporing af vanaf 70 jaar. Op die leeftijd sterven weinig vrouwen aan borstkanker in vergelijking met andere doodsoorzaken. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat bij heel wat mensen van deze leeftijd na hun overlijden kanker wordt vastgesteld, terwijl ze daar eigenlijk nooit wat van hebben gemerkt. In dat geval zou vroegtijdige opsporing ongetwijfeld tot zware ingrepen en veel leed hebben geleid, maar niet tot een verbeterde levensverwachting of levenskwaliteit. Vanaf 70 jaar wegen voor de meeste vrouwen de nadelen meer door dan de voordelen.

Maar u kunt nog steeds een borstkankeronderzoek ondergaan indien u dat wenst: overleg daarover eerst met uw arts. Die kent uw gezondheid en kan u de na- en voordelen van borstkankeropsporing uitleggen. Indien u ervoor kiest om een borstkankeronderzoek te ondergaan, dan volstaat een tweejaarlijkse mammografie. Een jaarlijkse mammografie is niet nuttig.