Een dag uit het leven van Linda Goethals, te gast in Het Heidehuis

Hier in het palliatief dagcentrum kan ik me echt ontspannen
Linda Goethals
Uit Leven, editie 67, juli 2015

Sinds vijf weken komt Linda Goethals (65) elke dinsdag naar het palliatief dagcentrum het Heidehuis. ‘Ik heb een drempel moeten overwinnen om naar hier te komen, maar het bevalt mij hier echt: ik kan me eens laten verwennen, praten,... Dit is voor mij een ontspannende dag.’

Auteur: Bart Van Moerkerke - Fotograaf: Filip Claessens
Foto KotK/Filip Claessens, Leven 67, juli 2015

In een residentiële, groene omgeving bij het Brugse Tillegembos ligt het Heidehuis. De ene kant van de villa is zeer huiselijk ingericht als een palliatief dagcentrum, één van de vijf in Vlaanderen. In de andere vleugel is het palliatief thuiszorgteam ondergebracht. Veerle Devisscher is de algemeen coördinator van Heidehuis vzw: ‘We konden deze woning aankopen dankzij de nalatenschap van iemand die naar het dagcentrum kwam toen dat nog elders gevestigd was. Dit huis biedt alles wat onze gasten nodig hebben: rust, ruimte, gezelligheid, een mooie tuin, een prachtige omgeving.’

Vandaag verwacht het palliatief dagcentrum vijf gasten: Linda, Erwin, Fernand, Dalia en André. Chris, verpleegkundige, brieft de vrijwilligers Jo en Leen. Jo zal Linda en Erwin bij hen thuis afhalen, Leen doet hetzelfde voor Fernand en Dalia. André wordt door een mantelzorger gebracht (een mantelzorger is een naaste die lang en onbetaald zorgt voor een chronisch zieke partner, ouder, kind of ander familielid, vriend of kennis, red.).

Foto KotK/Filip Claessens, Leven 67, juli 2015

Wij rijden mee met Jo. ‘Sinds mijn pensionering tien jaar geleden ben ik vier halve dagen per maand chauffeur voor het Heidehuis. Ik praat graag met mensen, ik rij graag met de wagen. Met sommige bezoekers ontstaat een echte band.’

Om 10 uur zijn we bij Linda. Het is de vijfde keer dat ze naar het Heidehuis komt. ‘Ik woon alleen en kan goed voor mijzelf zorgen, maar de sociaal assistente van het ziekenhuis stelde voor om eens naar het Heidehuis te gaan. Na een bezoek met mijn dochter wou ik het wel eens proberen. Die eerste keer beviel me en sindsdien ben ik hier elke dinsdag. Ik kan mij hier echt goed ontspannen. Vaak komen op dinsdag dezelfde mensen, je leert elkaar kennen, je kan over alles praten. Ik voel me goed in de groep.’

Intussen zijn we bij Erwin aangekomen. Voor hem is het Heidehuis een tweede thuis geworden. ‘Mijn familie woont in Frankrijk, ik heb hier geen netwerk.’

André zit de krant te lezen als we om half elf terug in het Heidehuis zijn. Even later zijn Dalia en Fernand er. De begroeting is hartelijk. Als Chris ziet dat iedereen comfortabel in de knusse zetels zit en een drankje heeft, vraagt ze alle aanwezigen zich even voor te stellen.

Foto KotK/Filip Claessens, Leven 67, juli 2015

Naast de fotograaf en de journalist van Leven zijn er nog een leerkracht en twee leerlingen van de hotelschool Ter Groene Poorte: Peter, Andres en Jasper maken vandaag het middagmaal klaar. Een paar keer per jaar komt de hotelschool met enkele leerlingen langs om ze te laten kennismaken met het dagcentrum. Omgekeerd gaat iemand van het Heidehuis naar de school om er de palliatieve zorg voor te stellen.

Verpleegkundige Chris vraagt de vijf gasten om even te vertellen hoe hun voorbije week verliep. André kreeg enkele dagen geleden slecht nieuws over zijn bloedresultaten. Zijn verdriet grijpt iedereen erg aan. Linda en Erwin spreken hem moed in. Later op de dag zal Linda er nog op terugkomen. ‘André is altijd goed gezind, we kunnen het goed met elkaar vinden, het doet pijn hem zo verdrietig te zien. Ik zal straks zeker nog eens met hem praten.’

Of er iemand speciale wensen heeft, wil Chris graag weten. Dalia en Linda hebben zin in een voetmassage. Chris en Leen gaan aan de slag met de massageolie. Ondertussen doet Linda het verhaal van haar ziekte. ‘Eind 2010 kreeg ik borstkanker. Ik onderging een borstsparende operatie, gevolgd door bestraling en chemotherapie.'

Foto KotK/Filip Claessens, Leven 67, juli 2015

'Gedurende twee jaar ging alles goed, maar in augustus 2013 werd een hersentumor ontdekt, een uitzaaiing van de borstkanker. Dat kwam heel hard aan. Ik kreeg bestralingen en chemo. Twee maanden geleden was er opnieuw een tumor in de hersenstam. Die is heel gericht bestraald, nu krijg ik weer chemo, elke donderdag ben ik in het ziekenhuis. Intussen heb ik ook uitzaaiingen in mijn lymfeklieren, maag en bijnieren. Over de prognose denk ik niet veel na, alles hangt af van de chemotherapie. Slaat ze aan of niet? Ik heb gelukkig niet veel last van nevenwerkingen van de medicatie, al ben ik wel snel vermoeid.’

Andres en Jasper serveren de aperitiefhapjes. Om 12 uur zit iedereen aan de mooi gedekte tafel. Op het menu: kervelsoep gevolgd door hondshaai met aardappeltjes en groenten. De drie koks oogsten lof.

Foto KotK/Filip Claessens, Leven 67, juli 2015

Na het eten nemen de vijf gasten rust: Linda en Fernand in bed, Dalia en André in de zetel, Erwin op een windstil, zonnig plekje in de tuin.

Dat geeft coördinator Veerle de tijd om de werking van het Heidehuis nog wat toe te lichten: ‘We krijgen hier patiënten over de vloer via ons eigen thuiszorgteam, via de palliatieve supportteams van de ziekenhuizen (lees meer bij 'Dagopvang voor mensen met een levensbedreigende ziekte' onderaan bij deze tekst, red.) en via de huisartsen. Het is belangrijk dat die doorverwijzing vroeg genoeg gebeurt. We willen de kwaliteit van leven van onze gasten verbeteren, het liefst gedurende vele weken en maanden. We werken nooit met een vooraf vastgelegd programma, de gasten vullen dat elke dag zelf in. Er is plaats voor plezier en voor verdriet, maar we zullen een gesprek nooit forceren.'

Foto KotK/An Nelissen, Leven 55, juli 2012

Er zijn ook leermomenten. Onze psychologe helpt de gasten bijvoorbeeld om te leren omgaan met angst, ze leert hun ademhalingsoefeningen aan. Een arts verbonden aan het dagcentrum staat in voor de medische zorg.’

Helaas gebeurt het regelmatig dat een bezoeker van het Heidehuis overlijdt. In de tuin staat een herdenkingssteen voor de overleden gasten, aan de voet ervan liggen witte keien waarop hun namen zijn geschreven. Het is een mooi maar confronterend monument. Het Heidehuis staat open voor wie niet meer kan genezen – voor 80 procent zijn dat kankerpatiënten. Wat niet uitsluit dat ze nog vele maanden of jaren een kwaliteitsvol leven kunnen leiden.

Maar de term palliatief schrikt veel mensen af, de drempel naar het dagcentrum is hoog. Ook voor Linda, zo vertelt ze na haar middagdutje. ‘Palliatief klinkt zo definitief, alsof het gedaan is. Maar als je de stap zet, zie je wat het dagcentrum echt is. Ik kom naar hier om me te ontspannen, om me eens te laten verwennen, om te knutselen, om te praten. We babbelen over van alles en nog wat. Ook wel eens over ziek zijn of over problemen, maar meestal niet te lang. Toen ik pas wist dat ik kanker had, dacht ik voortdurend aan sterven. Nu niet meer, ik kan het van me afzetten.'

Foto KotK/Filip Claessens, Leven 67, juli 2015

'Ik krijg ook heel veel steun van mijn kinderen, Valerie en Christoph, van mijn zus en mijn broers, van een nicht. Ze komen regelmatig langs. Straks ga ik met mijn zus op bezoek bij mijn papa, hij is 92 jaar en woont in mijn buurt.’

Het dessert en de koffie roepen. Bart en Etienne zijn er ook, twee vrijwilligers die komen kaarten met André en Erwin. Fernand en Dalia verkiezen nog wat te rusten, Linda gaat aan de slag met een mandala, een tekening om in te kleuren.

Om 16 uur zit iedereen weer aan de tafel. De eensgezindheid is groot: dit was een aangename, plezante dag, een dag waar iedereen veel aan heeft gehad. Tot volgende week!

 

Uw reactie op dit verhaal is altijd welkom. Mail ons via leven@komoptegenkanker.be.

Dagopvang voor mensen met een levensbedreigende ziekte

Voor wie thuis woont en niet meer kan genezen, kan af en toe een dag naar een palliatief dagcentrum een welkome afwisseling zijn. Alle nodige zorg is er voorhanden, maar de klemtoon ligt op ontspanning en contact met lotgenoten in een huiselijke omgeving. Gasten kunnen er hun ziekte anders beleven of even vergeten. Familie of andere mensen die hen thuis helpen te verzorgen (de mantelzorgers), kunnen ondertussen de batterijen opladen. In Vlaanderen zijn er vijf palliatieve dagcentra, die werken met een professionele staf en vele tientallen vrijwilligers. Er zijn ook in elke regio teams die palliatieve zorg aan huis of in het ziekenhuis geven: de thuiszorgteams en de supportteams.

Leven

Dit artikel is verschenen in het magazine Leven van Kom op tegen Kanker. U kunt hier alle verhalen uit het magazine lezen.