Een dag uit het leven van Jan Bosman, op raadpleging bij de oncoloog

Doelgericht uitzaaiingen behandelen
Jan Bosman
Uit Leven, editie 70, maart 2016

Sinds september 2011 wordt Jan Bosman behandeld voor dikkedarmkanker. Twee darmoperaties, radiotherapie en chemotherapie konden hem niet genezen. De kanker is uitgezaaid. Vandaag gaat Jan op consultatie bij de oncoloog om de recent opgestarte behandeling met chemotabletten te bespreken.

Auteur: Frederika Hostens - Fotograaf: Filip Claessens
Foto: KotK/Filip Claessens, Leven 70, april 2016

We ontmoeten Jan Bosman (55) in de hal van de polikliniek urologie, waar aandoeningen van de nieren, de blaas en de mannelijke geslachtsorganen worden behandeld. De plaats van afspraak lijkt enigszins verrassend, want Jan heeft dikkedarmkanker. ‘Ik heb uitzaaiingen in het buikvlies die tot ontstekingen van mijn rechternier leiden’, legt Jan uit. ‘In maart 2015 blokkeerde die nier volledig. Ik had hoge koorts, mijn buurman bracht me naar de spoed. Nog diezelfde nacht werd een nierdrain (zie hieronder 'Medisch', red.) geplaatst. Sindsdien loopt de urine van mijn rechternier naar een opvangzak die vastgemaakt is aan mijn rechteronderbeen.’

Foto: KotK/Filip Claessens, Leven 70, april 2016

Jan heeft straks een afspraak bij dokter Decaestecker. Om te voorkomen dat de afvalstoffen de katheter doen verstoppen, wisselt de dokter om de zes weken het buisje op Jans nier. ‘Meestal verloopt dat vrij vlot en heb ik achteraf geen last van de ingreep’, vertelt Jan. ‘Maar begin oktober liep het mis. Ik was nog maar net weer thuis toen ik hevig begon te braken. Ik belandde opnieuw op de spoed met een zware urinewegeninfectie. Die veroorzaakte een hevige reactie waardoor een nieuwe opname in het ziekenhuis nodig was. Ik hoop dat een infectie me deze keer bespaard blijft. Hopelijk doet het antibioticum dat ik deze ochtend preventief moest nemen zijn werk. Het zou moeten helpen om een mogelijke nieuwe infectie beter op te vangen.’

Financiële kopzorgen

Foto: KotK/Filip Claessens, Leven 70, april 2016

Jan schrijft zich in aan de balie van de polikliniek. Hij laat ook het boekje invullen waarin hij zijn verplaatsingen van en naar het ziekenhuis bijhoudt. ‘Het ziekenfonds betaalt voor mijn verplaatsingen naar de polikliniek een kilometervergoeding. Voor tien ritten krijg ik 80 euro. Dat bedrag is meer dan welkom, want elke extra uitgave is voor ons gezin een zware dobber. Mijn jongste zoon heeft een aangeboren maagverlamming, waardoor hij aangewezen is op sondevoeding. Na jarenlang aandringen bij allerlei instanties, krijgen we daarvoor nu een tegemoetkoming van 500 euro per maand, maar toch moeten we zelf ook elke maand 1000 tot 1250 euro op tafel leggen. Dat weegt zwaar door in ons gezinsbudget. Gelukkig blijven de extra uitgaven voor mijn kankerbehandeling beperkt. De meeste kosten worden terugbetaald door het ziekenfonds of de hospitalisatieverzekering. Toch zijn er ook extra’s die ik zelf moet betalen. Die hebben vooral te maken met de thuiszorg en het materiaal dat ik nodig heb voor mijn katheter en voor mijn dikkedarmstoma (zie hieronder 'Medisch', red.). Er is bijvoorbeeld geen tussenkomst voor handschoenen, pleisters en onderleggers.’

Het ziekenfonds betaalt voor mijn verplaatsingen naar het ziekenhuis een kilometervergoeding. Dat bedrag is meer dan welkom.

Door Jans ziekte beschikt zijn gezin ook over minder inkomsten. ‘Tot ik ziek werd, gaf ik les aan het college van Dendermonde. Na mijn eerste behandelingen ging ik weer halftijds werken. Maar ik herviel in 2013 en door de zware behandelingen die volgden, was lesgeven niet meer mogelijk. Het is spijtig dat mijn loopbaan op die manier gestopt is. Geen enkele dag ben ik tegen mijn zin gaan werken, ik deed die job zielsgraag. Ik mis niet alleen mijn job, maar ook het loon dat ik ervoor kreeg. Sinds kort ben ik met pensioen wegens medische ongeschiktheid. De pensioenuitkering ligt lager dan de ziekte-uitkering, dus gaat ons gezin financieel opnieuw een stap achteruit.’

Foto: KotK/Filip Claessens, Leven 70, april 2016

Trekkend been

Het is tien voor twee. Jan wordt naar de onderzoeksruimte geroepen waar dokter Decaestecker de ingreep zal doen. Een half uur later is Jan terug. Hij krijgt een afsprakenblad voor binnen zes weken en neemt opnieuw plaats in de hal. ‘Om halfvier moet ik naar een ander gebouw om bloed te laten nemen. Het is hier vrij rustig, dus rust ik liever hier nog even uit. Ik ben door mijn behandeling veel sneller vermoeid dan vroeger.’

Om kwart over drie vertrekt Jan naar de bloedafnamedienst. Het stappen gaat moeizaam, want een uitzaaiing op het bot veroorzaakt hevige zenuwpijn in zijn linkerbeen. ‘Dat been trekt als ik stap. ’s Nachts kan dat ook heel vervelend zijn, de pijn houdt me soms urenlang wakker. Het is net of er elektriciteit door mijn been trekt. Pijnstillers helpen meestal niet. Om de vier weken krijg ik via een infuus Zometa (zie hieronder 'Medisch', red.) toegediend, ik tel af naar de volgende beurt want daarna heb ik gewoonlijk een tijdje minder pijn.’

Foto: KotK/Filip Claessens, Leven 70, april 2016

Minder eetlust

De bloedafname verloopt vlot, na tien minuten zit het er al op. ‘Ik kan het aantal bloedafnames al lang niet meer bijhouden’, laat Jan zich ontvallen op weg naar de dienst maag- en darmziekten. Hij neemt opnieuw plaats in een wachtzaal. ‘Twee weken geleden ben ik op aanraden van de dokters gestart met een nieuwe behandeling. De klassieke chemotherapie sloeg niet meer aan, dat zagen de dokters aan de gestegen tumorwaarden in mijn bloed.’

Foto: KotK/Filip Claessens, Leven 70, april 2016

Die nieuwe behandeling is het belangrijkste gespreksonderwerp tijdens de consultatie bij professor Karen Geboes. Jan neemt nu al twee weken Stivarga (zie hieronder 'Medisch', red.). Hoe reageert zijn lichaam op dit medicijn? ‘Ik heb duidelijk minder eetlust’, antwoordt Jan. ‘Ik moet me forceren om een warme maaltijd te nemen, ik heb er echt geen zin in en het smaakt me niet.’ Professor Geboes raadt Jan aan om het medicijn dat hij tijdens de chemotherapie nam tegen misselijkheid, te vervangen door een ander. ‘Dat zou kunnen helpen om beter te eten. Om meer smaak te hebben, kan je ook proberen om je eten wat bij te kruiden.’

Bijwerkingen goed opvolgen

Foto: KotK/Filip Claessens, Leven 70, april 2016

Professor Geboes stelt Mieke Maesschalck voor aan Jan. ‘Mieke volgt als oncologisch verpleegkundige alle patiënten op die Stivarga nemen’, legt professor Geboes uit. ‘Het is heel belangrijk dat je haar opbelt zodra je roodheid, eelt, blaren of zwellingen opmerkt op je handpalmen of voetzolen. Stivarga kan namelijk huidreacties uitlokken. Die moeten zo snel mogelijk behandeld worden. Preventief wrijf je ze het best nu al in met een hydraterende crème.’ Mieke Maesschalck adviseert Jan ook om geen knellende schoenen te dragen en geeft hem een brochure over de mogelijke bijwerkingen van Stivarga. Ze vraagt Jan om thuis regelmatig zijn bloeddruk te controleren want het geneesmiddel kan ook hoge bloeddruk uitlokken.

Foto: KotK/Filip Claessens, Leven 70, april 2016

Intussen bekijkt professor Geboes de bloedresultaten op haar computerscherm. ‘Die zien er goed uit’, stelt ze Jan gerust. ‘Je bloed wordt ook gecontroleerd op sporen van beginnende geelzucht, een andere mogelijke bijwerking. Die resultaten zijn er nog niet, ik krijg die straks. Mocht er een probleem mee zijn, dan bel ik u onmiddellijk op.’ Tot slot bespreekt professor Geboes de pijn in Jans linkerbeen. ‘Ik geef je een voorschrift mee voor een pijnstiller die specifiek inwerkt op zenuwpijn, normaal gezien zou die meer effect moeten hebben dan een gewone pijnstiller.’

Bij het afscheid polst Jan hoelang hij Stivarga zal kunnen nemen. ‘Dat hangt af van hoe je de therapie verder zal verdragen en wat het effect ervan op de tumor zal zijn’, legt professor Geboes uit. ‘We willen de bijwerkingen van heel nabij opvolgen en zien je daarom binnen twee weken graag terug.’

 

  • Met dank aan UZ Gent dat ons toeliet deze reportage te maken.
  • Uw reactie op dit verhaal is altijd welkom. Mail ons via leven@komoptegenkanker.be.

Meer informatie

Contact met lotgenoten die een stoma dragen?

Leven met een stoma is lichamelijk en psychisch ingrijpend. Lotgenoten uit een lotgenotengroep kunnen hier een belangrijke rol spelen: ze weten alles over verzorging en materiaal, en ze spreken uit eigen ervaring.

Medisch

  • Een colostomie is een chirurgische ingreep die erin bestaat een deel van de dikke darm te verbinden met de buikwand. De uitwerpselen verlaten het lichaam via een opening in de buik (stoma). Ze worden opgevangen in een opvangzak die op de huid wordt vastgezet.
  • Een nierdrain (ook nefrostomiekatheter of nefrostomiedrain genoemd) is een buisje dat door de huid in de nier wordt geplaatst wanneer de urineleider tussen de nier en de blaas verstopt is. Door de katheter kan de urine naar buiten en aflopen in een urineopvangzak.
  • Stivarga is een doelgericht geneesmiddel om uitgezaaide dikkedarmkanker te behandelen. Het blokkeert stoffen die belangrijk zijn voor de bloedtoevoer naar tumoren en de groei en ontwikkeling van kankercellen. Stivarga helpt zo de groei en uitzaaiing van de kanker te verminderen.
  • Zometa remt botafbraak en kan complicaties bij uitzaaiingen in het bot verminderen.

Leven

Dit artikel is verschenen in het magazine Leven van Kom op tegen Kanker. U kunt hier alle verhalen uit het magazine lezen.