Column - Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder

Moedig heet dat dan, maar dat is gewoon proberen te overleven
Frieda Joris
Uit Leven, editie 69, januari 2016

Frieda Joris, journaliste bij Het Laatste Nieuws, kreeg in het najaar van 2000 borstkanker. Ze schrijft voor Leven vier keer per jaar deze column.

Auteur: Frieda Joris - Fotograaf: Silvie Bonne

‘Ze noemen ons sterke, moedige vrouwen. Pff, zo cliché. Ik ben dat kotsbeu gehoord. Alsof je niet bang of triestig mag zijn. Je doodsangst verstoppen: die boodschap zit achter die stomme clichés.’

Ze is kwaad, Tinne. Ze las de oproep van een journaliste die foto's wil maken van kale kankerkoppen en met een zekere schroom belooft 'die sterke dames op hun mooist te zullen brengen'. Goed bedoeld maar vlám, Tine vloog op. Niet de foto's van kale knikkers storen haar, wel de gebruikte formulering. Ze postte een gepeperd bericht op het lotgenotenforum van Kom op tegen Kanker, en sneed daarmee hout. Want 'sterk', zo voel je je niet op Planeet Kanker. Wel integendeel. Geschokt, angstig, onzeker, lelijk: daar komt het op neer.

Planeet Kanker is gemaakt van drijfzand. Er is geen vaste grond, het is meer het zwarte gat waar je in tuimelt. Ontsnappen onmogelijk, bevatten al evenmin. Alleen wie daar gepasseerd is, begrijpt hoe het voelt. Hoe je jezelf niet meer herkent en veel moeite doet om voor de anderen dezelfde te blijven. Moedig heet dat dan, maar dat is gewoon proberen te overleven. Op de tanden bijten en volhouden. Omdat er geen andere keuze is. Leren omgaan met die angst, met vallen en opstaan. En af en toe mogen tonen hoe benauwd je wel bent.

Moedig heet dat dan, maar dat is gewoon proberen te overleven. Op de tanden bijten en volhouden. Omdat er geen andere keuze is.

Precies dat recht eist Tine nu op. Want sterke vrouwen, neem het van me aan, ze zijn net als iedereen doodsbang. Maar ze verstoppen dat meestal, zeker voor hun geliefden omdat ze die willen sparen. Jouw angst bevestigt immers die van de anderen en dreigt van je thuis een tranendal te maken. Misschien kan je alleen je diepste emoties kwijt bij lotgenoten die dezelfde weg zijn gegaan. Op dat forum bijvoorbeeld, waar de hartenkreet van Tine gehoor vond.

Ik heb maandenlang cinema gespeeld als de beste actrice. Een Oscarnominatie waard, echt. Ik blokte mijn emoties af omdat ik zag hoe bang en geschokt mijn man en zoons waren en speelde 'moeder courage'. Omdat zij bij mij bevestiging zochten dat ik het allemaal aankon, en dat voor hen een zekere troost was. En eerlijk gezegd, die aanpak zorgde er ook voor dat ik voor mezelf verstoppertje speelde.

Het was de rol van mijn leven en ik hoop hem nooit meer te moeten spelen. De rol van straffe madam tegen beter weten in. En ik kreeg er complimenten voor, terwijl ik soms in mijn binnenste dacht: ze moesten het eens weten… Maar 't is nog altijd beter dat de mensen zeggen dat je een straffe madam bent dan dat ze je mijden.

Ach, er bestaat geen gebruiksaanwijzing om je in dat zieke universum staande te houden. 'Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder' wil het liedje. Maak een keuze, of doe het allemaal. Soms gaat het ene niet, en helpt het andere.
'Voor degene in een schuilhoek achter glas. Voor degene met de dichtgeslagen ramen. Voor degene die dacht dat-ie alleen was. Moet u weten, we zijn allemaal samen'.
'Voor degene met 't open gezicht. Voor degene met 't naakte lichaam. Voor degene in 't witte licht. Voor degene die weet, we komen samen.'
'Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder'. Met dank aan Ramses Shaffy, die de verwarring zo mooi verwoordde.

 

Uw reactie op deze column is altijd welkom. Mail ons via leven@komoptegenkanker.be.

Leven

Dit artikel is verschenen in het magazine Leven van Kom op tegen Kanker. U kunt hier alle verhalen uit het magazine lezen.