Column Frieda Joris - Niet zwanzen, Henk!

Ziek zijn is erg, niet erkend worden als patiënt maakt het nog erger
Frieda Joris
Uit Leven, editie 92, september 2021

Frieda Joris, journalist en auteur, kreeg in het najaar van 2000 borstkanker. Ze schrijft voor Leven vier keer per jaar deze column.

Auteur: Frieda Joris - Fotograaf: Filip Claessens

Arm in arm zat het koppel te wachten in de lege consultatieruimte van de borstkliniek tot een verpleegkundige binnenkwam en de vrouw aansprak. ‘De dokter zal u dadelijk onderzoeken’, zei ze geruststellend. De dame in kwestie leek een beetje in de war, maar haar man reageerde ad rem en fel. ‘Mijn echtgenote heeft wel het gezwelletje ontdekt, maar ik ben het verdorie die borstkanker heeft. Mannen kunnen dat ook krijgen!’

Hoewel Henk me het verhaal jaren na die consultatie vertelde, was hij nog altijd diep verontwaardigd. Het was de eerste, maar zeker niet de laatste keer dat hij geconfronteerd werd met het misverstand dat borstkanker enkel en alleen een vrouwenziekte is. Zelfs toen hij een van zijn beste vrienden op de hoogte bracht reageerde die met ‘Niet zwanzen, Henk. Je vergist je, dat kán gewoon niet’. Alsof hij een misplaatste en een beetje perverse grap had verzonnen.

Voor elke honderd vrouwen met borstkanker in België is er één man die erdoor wordt getroffen. En je moet dan maar, zoals Henk, de uitzondering op de regel zijn.

Maar al is het zeldzaam, ook bij mannen kan een kwaadaardige tumor in de borst woekeren. Ze hebben weinig borstweefsel maar ook tepels en een kleine hoeveelheid melkklieren en melkkanalen. Voor elke honderd vrouwen met borstkanker in België is er één man die erdoor wordt getroffen. En je moet dan maar, zoals Henk, de uitzondering op de regel zijn. In de brochure die hij kreeg om zich voor te bereiden op de operatie stonden nuttige tips die hem de gordijnen in joegen. ‘Ik moest mijn nagellak en make-up voor de ingreep verwijderen en zou bij het verlaten van het ziekenhuis een prothese krijgen om in mijn beha te steken.’ Henk moest even naar adem happen maar las moedig verder. ‘De behandeling met tamoxifen (merknaam Nolvadex, een antihormonale behandeling, red.) nadien zou voor opvliegers zorgen en mogelijke veranderingen in het baarmoederslijmvlies. Dat was duidelijk, maar in mijn geval beslist niet van toepassing. Ik zocht verder in de tekst wat een effect dat goedje op mij zou hebben. Maar over mannen die net zo goed dat geneesmiddel voorgeschreven krijgen, geen woord.’

Ziek zijn is erg, niet erkend worden als patiënt maakt het nog erger. Als gepensioneerd professor in de pedagogiek wist Henk wat hem te doen stond. Na zijn herstel richtte hij met vier anderen de lotgenotengroep BorstkankerMAN op en zorgde er mee voor dat mannelijke borstkankerpatiënten voortaan in de brochures wél een eigen paragraaf krijgen.

Telkens ik Lukaku zie spelen, denk ik aan Henk. Niet dat de brave prof lijkt op die voetballer met het postuur van een eiken kleerkast. Romelu’s onbeschadigde lichaam – met wasbord – geldt als prototype voor de ideale man, hoewel ik het een beetje angstaanjagend vind. Het staat alleszins in schril contrast tot de torso van Henk die het zo moeilijk had met zijn verminkte linkerkant. Hij wou na zijn borstamputatie niet meer gaan zwemmen, droeg geen T-shirts meer maar alleen hemden met links een borstzakje waarin hij iets kon wegmoffelen zodat de bluts niet te veel opviel. Ik dacht, hoe kan dat nu? Bij vrouwen is die leegte toch groter en het gemis nog schokkender? Onze borsten hebben een functionele maar ook een hoge pretwaarde en een uitgesproken erotische betekenis. ‘Een mannenborst ook’, pareerde Henk. ‘Waarom trekken al die vrouwen anders de hemden van de Chippendales los?’ Ik zweeg, Henk had met die strippers een punt. Al vind ik, in mijn geval zelfs na de reconstructie, de concurrentie van Pamela Anderson toch iets groter.


Lees ook het verhaal van Kris Cabus over hoe borstkanker zijn leven heeft veranderd.

Uw reactie op deze column is altijd welkom. Mail ons via leven@komoptegenkanker.be.

 

Leven

Dit artikel is verschenen in het magazine Leven van Kom op tegen Kanker. U kunt hier alle verhalen uit het magazine lezen.