Column Frieda Joris - Lachen is gezond

Zelfs in heel extreme situaties kan de kunst van het lachen de lucht opklaren
Frieda Joris
Uit Leven, editie 84, oktober 2019

Frieda Joris, journaliste bij Het Laatste Nieuws, kreeg in het najaar van 2000 borstkanker. Ze schrijft voor Leven vier keer per jaar deze column.

Auteur: Frieda Joris - Fotograaf: Filip Claessens

Ik weet niet of het waar is want ik was er zelf niet bij en ik heb het dus ook maar van horen zeggen. Zo’n drieduizend jaar geleden zou de wijze koning Salomon beweerd hebben dat een blijmoedig hart genezend werkt. Met andere woorden: lachen is gezond. En die bijbelse vorst heeft niet eens Philippe Geubels gekend ...

Ik geloof niet in mirakels en ga er dus evenmin van uit dat een goeie mop een tumor kan verkleinen, maar een lach werkt beslist bevrijdend.

Ik geloof niet in mirakels en ga er dus evenmin van uit dat een goeie mop een tumor kan verkleinen of de man met de zeis op de vlucht zal doen slaan, maar een lach werkt beslist bevrijdend. Helpt alleszins om het leven voor jezelf en de mensen om je heen aangenamer te maken. Vandaar deze column die over humor in moeilijke tijden gaat en ook geschikt is voor dummies. Maar doorgewinterde zuurpruimen, muggenzifters en azijnpissers: gelieve zich hierbij te onthouden. Op het wereldwijde net krijgen jullie al ruimte genoeg.

Het is, vind ik, een geschenk van de voorzienigheid om het grappige van sommige situaties in te zien. ‘There is a crack in everything, that’s how the light gets in’, zingt Leonard Cohen. En die barst vind ik doorgaans zonder veel moeite. Zo gemakkelijk dat ik meer dan eens op mijn tong moest bijten om onplezierige situaties te voorkomen. In het bureau van de baas, in de wachtkamer van een arts of tijdens een begrafenis is een schaterlach zelden op zijn plaats. Maar overal elders ...

Ik ben nog altijd vriendin Lily dankbaar die dezelfde ingesteldheid heeft en zo fijngevoelig was om samen met mij ziek te zijn. We lagen, op 50 km afstand, allebei aan de chemo. Zij in Antwerpen, ik in Brussel. Om de tijd te verdrijven en een huilbui of zelfmedelijden radicaal de pas af te snijden, belden we mekaar dagelijks op en vertelden de gruwelijkste moppen. Omdat zij haar linker- en ik mijn rechterborst kwijt was, konden we samen één beha vullen. We hadden als een tweekoppig monster een plaats kunnen krijgen in het rariteitenkabinet van dokter Spitzner. ‘Of nog beter: laat ons een meidengroep oprichten’, zei Lily. ‘The Amazing Amazones’ ter ere van de Griekse vrouwelijke krijgers die een borst amputeerden om beter met pijl en boog overweg te kunnen. Nu ik dat jaren later schrijf, kan ik amper nog begrijpen dat we ons toen de pleuris lachten, maar een snuifje sarcasme helpt ook om in een storm overeind te blijven. Gedeelde smart was aanleiding tot dubbele vreugd. Goed dat zo die dopamine en endorfine vrijkwamen, want het laatste wat we wilden, was kankeren.

Zelfs in heel extreme situaties kan de kunst van het lachen de lucht opklaren.

Mijn kinesist Huub was gelukkig ook gezegend met verfrissende humor. De brave man zong in een groepje en oefende zijn stem terwijl hij mijn rechterarm masseerde. Hij stimuleerde mijn lymfestroom met ‘Stomme idioot. Genie van de Karpaten. Mottige malloot. Rattenkop vol gaten’. Ik lag op zijn behandeltafel terwijl hij Les funérailles d’antan van Georges Brassens in een Brusselse versie zong. Over de uitvaarten, kadavers in koetsen en mensen die boven hun stand ter aarde werden besteld. Zwarte humor? Yes! Nog van dat.

Zelfs in heel extreme situaties kan de kunst van het lachen de lucht opklaren, heb ik nu ondervonden. Vriendin N., terminaal ziek, koos voor euthanasie. De avond voor haar dood kletterde de regen tegen het slaapkamerraam. ‘Als dat zo blijft, kan ik morgen niet eens vertrekken’, lachte ze. En ik dacht aan een uitdrukking die ik ooit las. Engelen kunnen vliegen, omdat ze niet zwaar aan zichzelf tillen.
 

Uw reactie op deze column is altijd welkom. Mail ons via leven@komoptegenkanker.be.

Leven

Dit artikel is verschenen in het magazine Leven van Kom op tegen Kanker. U kunt hier alle verhalen uit het magazine lezen.