Column Bart van Eldert - Levensfase

Ik had snel door dat het vooral om léven gaat.
Bart van Eldert
Uit Leven, editie 89, december 2020

Bart van Eldert (°Amsterdam, 1966) werkte vroeger als verslaggever en columnist voor het Algemeen Dagblad en schreef samen met Danielle Pinedo het brievenboek Beter worden is niet voor watjes. Hij heeft leukemie en kan door zijn ziekte niet meer werken. Zijn vrouw is behandeld voor borstkanker. Ze hebben twee kinderen.

Auteur: Bart van Eldert - Fotograaf: ID / Koen Verheijden

We hebben nieuwe woorden nodig voor een heel nieuwe levensfase, die van ziek doorleven. Alleen al die omschrijving ‘chronisch ziek’: altijd ziek. Natuurlijk, van opstaan tot naar bed gaan, en daarna, voel ik blijvende bijwerkingen. Maar moet ik chronisch in een hoekje zitten? Het hoekje van mag-niet-meedoen, kan-niet-meedoen. Het hoekje van kapot, of zoals de correspondentie van de invaliditeitsverzekering mijn bestaan samenvat: een nummer achter het woord ‘schadegeval’.

Ik snap het wel. Ook voor mij was doorleven met een gevaarlijke ziekte wennen. Toch had ik snel door dat het vooral om léven gaat. Maar hoe legde ik dat uit aan de mensen die ons hadden gesteund, laat staan aan de lange lijst wegblijvers die mij maar meteen hadden opgegeven?

Een kaartje sturen? De kiosk laat zien hoe moeilijk onze gezonde samenleving het heeft met zieke mensen die niet meer gezond worden maar ook niet doodgaan.

Een kaartje sturen? De kiosk laat zien hoe moeilijk onze gezonde samenleving het heeft met zieke mensen die niet meer gezond worden maar ook niet doodgaan. Voor alle andere grote gebeurtenissen in het leven zijn speciale kaarten. Beterschap, voor net ziek verklaarde mensen. Voor onverwacht overlijden hebben we passende berichten waar het verdriet vanaf spat (‘bloemen noch kransen’).

Bij onverwacht overleven grijp je vergeefs naar een passend kaartje nu ‘beterschap’ niet meer opgaat. Onbedoeld worden zieke doorlevers in de hoek gezet. Wat jij tegenwoordig doet? ‘Ik zit ziek thuis’ is het enige antwoord waarbij begripvol wordt geknikt. Thuis, in dat hoekje van kapot. Je mag er soms even uit. Naar de wachtkamer. Daar is begrip voor. Maar het strand? Jij was toch ziek?

Doorleven met een ernstige ziekte komt gelukkig steeds meer voor. Hoog tijd dat zieke én gezonde mensen leren omgaan met deze fantastische vooruitgang. We moeten samen woorden vinden voor een heel nieuwe levensfase buiten de cyclus van school, werk en pensioen. Samen woorden vinden om samen te zijn. Ook op het strand.

Omdat je onbegrip het best tik voor tik kunt kapotslaan, lijken nieuwe wensen mij een mooie eerste slag. Denk aan berichten van de chronisch zieke: ‘Onverwacht overleefd: graag bloemen en kransen’ of ‘Na een lang ziekbed sta ik er weer naast’. En natuurlijk kaartjes voor de chronisch zieke. Waarom heeft de kiosk wel het kaartje ‘Veel geluk met je nieuwe job, deel succes’ en niet eentje met ‘Veel geluk zonder job, deel verdriet’?

Rondkijkend zie ik pensioenkaarten met ‘Geniet! ‘Niksen mag!’ Wat had ik graag zo’n kaartje gekregen. Het begin van een goed gesprek. Wat jij nu doet? ‘Ik geniet. Niksen mag.’

Uw reactie op deze column is altijd welkom. Mail ons via leven@komoptegenkanker.be.

Leven

Dit artikel is verschenen in het magazine Leven van Kom op tegen Kanker. U kunt hier alle verhalen uit het magazine lezen.