Chronische myeloïde leukemie

Onze band is hechter geworden.
Greta Callens en Liselore Janssen
Lees het verhaal
Ik maak er het beste van, al moet ik daar stevige schoenen voor aantrekken
Lindsey De Grande, atlete
Lees het verhaal
Zelfmedelijden helpt niet, zelfcompassie wel
Bart van Eldert, journalist
Lees het verhaal
Chronische myeloïde leukemie (CML) is een vorm van bloedkanker waarbij het beenmerg grote hoeveelheden witte bloedcellen maakt. Welke onderzoeken moet u ondergaan? Welke behandelingen zijn mogelijk? Hoe komt u in contact met lotgenoten? Waar vindt u steun?

Wat is chronische myeloïde leukemie?

172 diagnoses chronische myeloïde leukemie
op 71.651 kankerdiagnoses in 2019
(België)

Chronische myeloïde leukemie (CML) is een vorm van bloedkanker waarbij het beenmerg grote hoeveelheden witte bloedcellen maakt.

Beenmerg is het zachte binnenste van beenderen. In het beenmerg zitten stamcellen. Dat zijn onrijpe cellen die zich kunnen ontwikkelen tot drie belangrijke bestanddelen van ons bloed:

  • rode bloedcellen: transporteren zuurstof naar alle lichaamsdelen,
  • witte bloedcellen: bestrijden infecties,
  • bloedplaatjes: zorgen ervoor dat het bloed stolt en bloedingen stoppen.

Na een rijpingsproces komen deze bloedcellen in het bloed terecht. Bij chronische myeloïde leukemie komen er te veel witte bloedcellen vanuit het beenmerg in het bloed terecht. En dat gebeurt te snel. De witte bloedcellen hopen zich ook op in de milt. Dat is een orgaan dat links boven in de buik zit. Door CML kan de milt sterk vergroot raken. Soms gebeurt dat ook met de lever. De witte bloedcellen zijn wel gezond en werken goed.

Hoe vaak komt chronische myeloïde leukemie voor?

De Stichting Kankerregister registreerde in 2019 in België 172 nieuwe gevallen van chronische myeloïde leukemie, waarvan 103 bij mannen en 69 bij vrouwen. Chronische myeloïde leukemie wordt meestal vastgesteld bij mensen op middelbare leeftijd of bij oudere mensen.

Kunt u chronische myeloïde leukemie voorkomen?

U kunt niet vermijden dat u misschien kanker krijgt, maar u kunt wel wat doen om het risico te verkleinen: niet roken, verstandig omgaan met de zon, matig alcohol drinken en gezond eten en bewegen. Lees hier meer over kanker voorkomen. Ook andere kankerverwekkende stoffen komen aan bod: asbest, fijn stof en hormoonverstorende stoffen.

Symptomen van chronische myeloïde leukemie

Veel mensen met chronische myeloïde leukemie vertonen bij de diagnose geen symptomen. Vaak wordt de ziekte ontdekt bij een bloedtest die om een andere reden werd afgenomen. En als er symptomen zijn, zijn ze veeleer vaag:

  • vermoeidheid
  • slapheid
  • gewichtsverlies
  • kortademigheid

Deze symptomen kunnen echter ook een andere oorzaak hebben dan kanker.

Onderzoeken en diagnose van chronische myeloïde leukemie

Uw arts start met een gesprek over uw gezondheidstoestand en een lichamelijk onderzoek.

  • Als uw arts vermoedt dat u misschien chronische myeloïde leukemie hebt, zal hij een gericht bloedonderzoek uitvoeren.
  • Als dat verdachte afwijkingen aan het licht brengt, volgt een beenmergonderzoek. Voor zo’n onderzoek is een punctie en eventueel een biopsie nodig.
    - Bij een punctie wordt met een naald beenmerg weggenomen uit het borstbeen of uit de rand van het bekken en onderzocht.
    - Bij een biopsie wordt een stukje bot uit de bekkenrand verwijderd en onderzocht.

Aan de hand van de uitslag van deze onderzoeken stelt een arts gespecialiseerd in bloedziekten (hematoloog) de diagnose. Als u chronische myeloïde leukemie hebt, helpen het bloed- en beenmergonderzoek ook bepalen welk type u precies hebt.

Er kunnen ook nog andere onderzoeken plaatsvinden:

  • röntgenonderzoek van het hart en de longen
  • röntgenonderzoek en echografie van de buik
  • hartfunctieonderzoek om de werking van de hartspier te testen
  • extra bloedonderzoek om meer informatie te verkrijgen over het functioneren van bepaalde organen (bijv. de lever en de nieren)
  • punctie van ruggenmergvocht

Met DNA-onderzoek of moleculair onderzoek kan uw arts veranderingen ontdekken in het DNA van kankercellen. Die ‘mutaties’ zitten niet in het DNA van gezonde cellen. Ze opsporen is belangrijk om te kunnen kiezen voor de best mogelijke behandeling.

Stadia van chronische myeloïde leukemie

Er is geen manier om de stadia van leukemie te beschrijven zoals bij andere types kanker. We spreken wel van drie fases van de ziekte:

  • In de chronische fase zitten er minder dan 10 procent afwijkende cellen in het bloed of beenmerg. Patiënten hebben weinig symptomen. Wordt de ziekte niet of niet goed behandeld, dan gaat ze over in de tweede en daarna in de derde fase.
  • In de versnellingsfase of acceleratiefase worden er meer afwijkende cellen gevonden en hebben patiënten vaak koorts, weinig eetlust en gewichtsverlies.
  • In de acute fase of blastencrisis lijkt de ziekte meer op een snel evoluerende acute myeloïde leukemie die in verschillende organen doorgroeit. In deze fase vertonen patiënten nog sterkere symptomen.

Behandelingen

De behandeling van acute myeloïde leukemie wordt besproken en gepland in een overleg waarbij specialisten van verschillende disciplines en idealiter ook de huisarts betrokken zijn (multidisciplinair oncologisch consult of MOC). Dat team van artsen houdt voor de keuze van de behandeling vooral rekening met het stadium waarin de ziekte zich bevindt en met uw algemene gezondheidstoestand.

De behandelend arts bespreekt het behandelingsvoorstel vervolgens met de patiënt. In overleg met de patiënt legt de arts de uiteindelijke behandeling vast.

In de chronische fase volgt meestal een doelgerichte behandeling met een signaalremmer.

In de versnellingsfase volgt ook meestal een doelgerichte behandeling. Sommige patiënten komen in aanmerking voor een stamceltransplantatie voorafgegaan door intensieve chemotherapie en/of radiotherapie.

In de acute fase lijkt CML qua karakteristieken en symptomen sterk op acute myeloïde leukemie en wordt ook zo behandeld.

Soms zijn er verschillende behandelingen of combinaties van behandelingen mogelijk. Aarzel niet uw arts vragen te stellen over de mogelijkheden en over de bijwerkingen van de verschillende behandelingen. Bij twijfel kan ook een tweede mening van een andere specialist verhelderend en nuttig zijn.

Hoe kunnen wij u helpen?

Voor uw vraag of probleem over kanker, neem contact op met de Kankerlijn van Kom op tegen Kanker: