Wat zijn pijnpleisters?

Mijn vader heeft uitgezaaide darmkanker en wordt thuis verpleegd. Omdat hij veel pijn heeft, heeft de dokter pijnpleisters voorgeschreven. Maar waarom kan hij geen pillen nemen tegen de pijn? En zijn die pleisters wel veilig?

Pijnpleisters zijn bedoeld voor patiënten met een matige tot hevige pijn. Ze zijn een goed middel als ze verantwoord gebruikt worden. 'Verantwoord' betekent in de juiste dosis en op het juiste moment. Het is belangrijk om te weten dat een pijnpleister pas na 12 tot 24 uur op volle kracht werkt, zodat de arts niet te vroég of te laat (maar om de 72 uur) een nieuwe pleister aanbrengt. Anders bestaat het gevaar voor overdosering, wat kan leiden tot slapeloosheid, concentratieverlies en verwardheid.

Daarnaast mag een pijnpleister niet de eerste stap in de pijnbestrijding zijn: bij het opstarten van een pijnbehandeling moet rekening gehouden worden met de ernst van de pijn en moeten eerst de courante pijnstillers voorgeschreven worden. Dat zijn middelen zoals aspirine of paracetamol die geen morfine of gelijkaardige producten bevatten (eerste trap van de pijnladder volgens de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)). Zodra de pijn te ernstig wordt, zal men overschakelen naar de tweede (bijv. codeïne) en dan naar de derde trap van de pijnladder. De derde trap bevat morfine en morfineachtige stoffen. Die kunnen langs de mond ingenomen worden of met pleisters. Pillen en pleisters zijn evenwaardig – als de patiënt maar geen pijn heeft.

Omdat heel wat mensen nog altijd - uit onwetendheid of door verkeerde informatie - weigerachtig staan tegenover morfine, zijn ook artsen vaak geneigd meteen de pleisters voor te schrijven. De pleister bevat immers geen echte morfine, maar morfineachtige stoffen. Morfine is en blijft nochtans het meest aangewezen product voor pijnbehandeling in de derde fase.

De pleisters hebben ook heel wat voordelen: ze blijven 72 uur ter plaatse (pillen en siroop moeten vaker ingenomen worden) en ze geven minder constipatie dan morfine. Misschien krijgt uw vader daarom de pleisters. Als dat niet de reden is, vraag dan gerust aan de arts die de pleisters voorgeschreven heeft of de pleisters op dit moment de beste manier zijn om de pijn te verzachten.