Wat betekenen CEA-waarden en wat zijn tumormarkers?

Ik heb na mijn operatie voor darmkanker nog steeds een verhoogde CEA-waarde. Wat zijn die waarden, en wat zijn tumormarkers precies?

Tumormarkers zijn stoffen, meestal eiwitten, die uw lichaam maakt als reactie op kanker of die door de kanker zelf gemaakt worden. Ze kunnen worden gemeten in bloed, urine, hersenvocht of weefsel. Tumormarkers bewijzen niet dat er een tumor zit, ook bij andere ziektes en zelfs bij gezonde mensen komen ze voor. Ze kunnen artsen soms helpen een diagnose te stellen, maar alleen in combinatie met ander onderzoek. Ze kunnen ook iets vertellen over het verloop van een ziekte: of uw behandeling aanslaat en of de kanker na de behandeling wegblijft of terugkeert. De meeste tumormarkers zijn echter niet gevoelig genoeg (ze zijn niet altijd aanwezig als er tumorcellen zijn) of niet specifiek genoeg (ze zijn soms verhoogd maar niet door de kanker).

CEA (carcino-embryonaal antigen) is een tumormarker die gebruikt wordt voor de opvolging van dikkedarmkanker. Vóór het begin van de behandeling (en voor de operatie), wordt na een bloedprik de CEA-waarde bepaald. Een normale CEA-waarde is kleiner dan 5,0 μg/L, voor rokers wordt een hogere normale waarde gehanteerd. Als die waarde voor de behandeling verhoogd is, zal ze tijdens en na de behandeling opnieuw getest worden. De waarden zakken gewoonlijk tijdens de behandeling (al kan een lichte stijging ook voorkomen), en zijn normaal na de behandeling. Bij controles achteraf worden uw CEA-waarden opgevolgd om te zien of de kanker is uitgezaaid, zelfs al heeft u geen symptomen.

De bedoeling van CEA-opvolging na de operatie is om uitzaaiingen in een vroeg en behandelbaar stadium te ontdekken. Als uw CEA-waarde verhoogd blijft, zal uw arts meer onderzoeken laten uitvoeren. Als er sprake is van een of enkele uitzaaiingen van dikkedarmkanker in de lever of de longen, bekijken de artsen of het mogelijk en zinvol is om ze operatief te verwijderen.

Er worden op dit moment een 30-tal tumormarkers gebruikt voor verschillende kankers. Op de website van het Amerikaanse National Cancer Institute vindt u ze kort beschreven (in het Engels). Ook op deze Nederlandse ziekenhuiswebsite vindt u uitgebreide informatie.