Is oplettend afwachten in plaats van behandelen gebruikelijk bij prostaatkanker?

Mijn vader is 76 jaar en ze hebben prostaatkanker bij hem ontdekt. De behandelende arts schrijft geen behandeling voor. Hij zal de medische toestand van mijn vader 'op regelmatige basis opvolgen'. Ik maak mij zorgen omdat de tumor in zijn lichaam aanwezig blijft. Is dat niet gevaarlijk?

In bepaalde gevallen is oplettend afwachten hoe de kanker evolueert (in het Engels: 'watchful waiting' of 'wait and see'), perfect verdedigbaar en medisch verantwoord. Dat is zeker het geval bij prostaatkanker, omdat een prostaatkankertumor meestal traag groeit. Als de tumor klein is en niet agressief, is er geen reden om die met een operatie weg te halen. Bij een operatie wordt de prostaat immers volledig weggenomen, en die ingreep kan leiden tot erectiestoornissen en ongewild urineverlies. Die twee mogelijke nadelen van een operatie kunnen zwaarder doorwegen dan het nadeel van een tumor in de prostaat te hebben, zeker als die tumor zelf geen of weinig klachten met zich meebrengt. Ook andere prostaatkankerbehandelingen, zoals bestraling en hormonale therapie, veroorzaken dikwijls erectiestoornissen, urineverlies of andere bijwerkingen. Een patiënt die niet behandeld wordt, heeft het voordeel dat hij niet met die bijwerkingen geconfronteerd wordt.

De behandelende arts van uw vader stelt voor de medische toestand van uw vader regelmatig op te volgen. Die actieve opvolging (ook wel 'actieve monitoring' of 'actieve observatie' genoemd) is belangrijk omdat ze de arts toelaat de evolutie van de ziekte op de voet te volgen en tijdig op veranderingen te reageren. 'Afwachten' betekent dus niet dat er 'niets' gebeurt en dat uw vader aan zijn lot wordt overgelaten, maar wel dat de arts aan de hand van regelmatige controles waakzaam afwacht hoe de ziekte zich verder ontwikkelt. Afhankelijk van de uitkomsten van de onderzoeken die de arts tijdens die controles uitvoert, kan hij of zij in een later stadium, in overleg met uw vader alsnog besluiten tot behandeling over te gaan.

Zoals bij elke ernstige diagnose, is de angst en verwarring bij mannen met prostaatkanker en hun naaste familie groot. Het idee met een onbehandelde kanker te leven, kan die angst nog doen toenemen. Dat is begrijpbaar, maar het mag geen reden zijn om louter en alleen daarom de tumor wel te laten behandelen.