Stadia en graden

Omdat er zeer veel verschillende soorten tumoren zijn en kanker bovendien bij iedere patiënt een uniek verloop kent, is het soms zeer moeilijk om een kanker bij een bepaalde patiënt op een eenvoudige manier te beschrijven. Toch zijn er enkele hulpmiddelen waarmee artsen van overal ter wereld kanker zeer nauwkeurig beschrijven en classificeren. 

Lymfestelsel vrouw

Een van die hulpmiddelen is de TNM-classificatie. Bij deze methode wordt beschreven hoe het gesteld is met de primaire tumor (T), de dichtbijgelegen lymfeklieren (N van het Engelse nodes of lymfeklieren) en de metastasen (M) op afstand. Bij een ‘T2, N1, M0’ bijvoorbeeld is de primaire tumor al niet meer zo onschuldig, zijn er ook lymfeklieren gevonden met kankercellen in, maar gaat men er van uit dat er geen metastasen zijn.

Aan de hand van onderzoeken stelt de arts vast in welke mate de ziekte zich in het lichaam heeft uitgebreid. Voor de meeste kankersoorten kunnen we vier stadia onderscheiden. Ze worden aangeduid met Romeinse cijfers van I (beginstadium) tot en met IV (vergevorderd stadium).

  • Stadium I
    Betekent dat de tumor zich nog precies op de plek bevindt waar hij ontstaan is en is nog niet in de omliggende weefsels is doorgegroeid. Wordt ook ‘in situ’ genoemd.
  • Stadium II
    De kanker is in het omliggende weefsel doorgegroeid maar blijft zeer dicht bij die primaire tumor zitten. Er zitten meestal nog geen cellen in de lymfeklieren of in andere organen.
  • Stadium III
    Kankercellen hebben zich verspreid in de lymfeklieren in de omgeving van de originele tumor.
  • Stadium IV
    De tumor heeft zich ook verspreid in de rest van het lichaam.

Om de precieze betekenis van een stadium te kunnen begrijpen, moet u zeker uitleg vragen aan uw behandelend arts. Elke tumor heeft namelijk zijn eigen stadiëringssysteem, wat meebrengt dat de stadia of de letters en cijfers niet voor elke kanker dezelfde betekenis hebben. We spreken ook niet bij elke soort kanker van stadia. De mate van kwaadaardigheid van een hersentumor wordt bijvoorbeeld aangegeven in graden.

Er bestaan nog een paar andere methoden om kankers en hun evolutie te beschrijven. Voor kankers van bloedcellen bijvoorbeeld is het moeilijk om ze met de TNM-classificatie te beschrijven.

Belang van stadiëring en classificatie

Het is erg belangrijk om het stadium van een tumor zeer precies te kennen omdat alle dokters wereldwijd hun bevindingen van patiënten met kanker op dezelfde manier registreren. Niet alleen in welk stadium de tumor ontdekt werd bij die patiënten, maar ook voor welke therapie gekozen werd en hoe het met de patiënt verder is afgelopen.

Het bepalen van het stadium van een kanker helpt een arts niet alleen om een voorspelling te maken van de kans die een patiënt heeft om te genezen; het helpt ook om de juiste behandeling te kiezen.

Door bij elke patiënt opnieuw zeer precies vast te stellen in welk stadium een kanker zich bevindt, kan op basis van de wereldwijde registraties met meer zekerheid gekozen worden voor de ene of de andere therapie. Als artsen weten dat tumor X, ontdekt in stadium Y en behandeld met therapie Z goed geneest, dan hebben ze al veel redenen om een nieuwe patiënt op gelijkaardige manier te behandelen.

Het bepalen van het stadium van een kanker helpt een arts dus niet alleen om een voorspelling te maken van de kans die een patiënt heeft om te genezen; het helpt ook om de juiste behandeling te kiezen.

Uiteraard gaat het altijd om een voorspelling, want de kans op genezing hangt van veel dingen af: van het stadium waarin de ziekte verkeert, van de leeftijd van de patiënt, de grootte van de tumor, of er al dan niet uitzaaiingen zijn, van het effect van de behandeling ...

Belang van onderzoeken

MR-scan

Voor een goede stadiumbepaling zijn soms veel onderzoeken nodig. Tijdens deze periode is het voor de patiënt soms moeilijk te begrijpen dat er niet sneller wordt ingegrepen om de kanker aan te pakken. Die tijd hebben artsen echter nodig voor onderzoeken om tot de beste behandeling te komen. Het is normaal dat er tussen het moment van de diagnose en het begin van de behandeling een periode van twee tot drie weken zit.

Een goed overleg met de behandelend arts kan veel nodeloze angst of onzekerheid wegnemen!