Sociale voorzieningen: Werken en kanker

Een overzicht van de sociale voorzieningen rond werken en kanker.

Arbeidsongeschiktheid

Wanneer een loontrekkende of zelfstandige door een ziekte niet kan werken, heeft hij recht op een vervangingsinkomen (behalve wanneer het om een beroepsziekte of een arbeidsongeval gaat). De regelingen en uitkeringen verschillen voor werklozen, werknemers en zelfstandigen.

  • Werknemers die arbeidsongeschikt zijn, hebben eerst recht op een gewaarborgd loon uitbetaald door de werkgever. Nadien ontvangen zij een uitkering van het ziekenfonds, berekend in functie van de duur van de ongeschiktheid, de gezinstoestand en het loon. De aangifte bij het ziekenfonds moet gebeuren binnen de veertien dagen voor een arbeider en binnen de maand voor een bediende. Bekijk hier de voorwaarden voor werknemers. Of bekijk hier hoe de berekening van een arbeidsongeschiktheidsuitkering gebeurt.
  • Werklozen ontvangen een uitkering berekend in functie van de duur van de ongeschiktheid, de gezinstoestand en de werkloosheidsvergoeding. De aangifte bij het ziekenfonds dient te gebeuren binnen de twee dagen.
    Voorwaarden en uitkeringen voor werklozen
  • Zelfstandigen ontvangen een vast dagbedrag, dat varieert in functie van de gezinssituatie. Na twee weken hebben ze recht op een uitkering. Voor de eerste twee weken is er geen uitkering voorzien. De aangifte van arbeidsongeschiktheid dient te gebeuren binnen de veertien kalenderdagen.
    Voorwaarden en uitkeringen voor zelfstandigen

Het feit dat uw inkomen uit een arbeidsongeschiktheidsuitkering bestaat, heeft ook een impact op uw belastingfactuur. Gezien er hierop veel minder inhoudingen gebeuren dan op bv. uw loon als werknemer, zal u waarschijnlijk in het volgende jaar een hogere afrekening krijgen van de belastingen dan voorheen. Om hierop te anticiperen, kunt u voorafbetalingen doen. Hierbij krijgt u ook een belastingvermindering. Telkens wanneer u een voorafbetaling doet, wordt een bonus toegevoegd aan het betaalde bedrag. Hoe hoger het bedrag dat u vooraf betaalde, hoe hoger de bonus en hoe minder belastingen u dus zult moeten betalen. De overheid raadt aan om elk kwartaal 25 procent van het geschatte belastingsupplement vooraf te betalen. Meer lezen over voorafbetalingen bij de belastingen

Invaliditeit

Na het eerste jaar arbeidsongeschiktheid beslist de Geneeskundige Raad voor Invaliditeit van het RIZIV of u invalide bent of niet. Indien dit het geval is, hebt u recht op een invaliditeitsuitkering.

Net zoals bij de arbeidsongeschiktheidsuitkering, heeft ook het feit dat u een invaliditeitsuitkering ontvangt een impact op uw belastingfactuur. Gezien er hierop veel minder inhoudingen gebeuren dan op bv. uw loon als werknemer, zal u waarschijnlijk in het volgende jaar een hogere afrekening krijgen van de belastingen dan voorheen. Om hierop te anticiperen kunt u voorafbetalingen doen. Hierbij krijgt u ook een belastingvermindering. Telkens wanneer u een voorafbetaling doet, wordt een bonus toegevoegd aan het betaalde bedrag. Hoe hoger het bedrag dat u vooraf betaalde, hoe hoger de bonus en hoe minder belastingen u dus zult moeten betalen. De overheid raadt aan om elk kwartaal 25 procent van het geschatte belastingsupplement vooraf te betalen. Meer lezen over voorafbetalingen bij de belastingen

 

Tijdige aangifte

Belangrijk is dat u tijdig en correct aangifte doet van arbeidsongeschiktheid bij uw ziekenfonds. Opgelet: soms is die termijn érg kort. Te rekenen vanaf de eerste dag van de arbeidsongeschiktheid hebben:

  • bedienden: 28 kalenderdagen
  • arbeiders: 14 kalenderdagen
  • zelfstandigen: 14 kalenderdagen
  • werklozen/na ontslag uit ziekenhuis/bij herval: 48 uur.

Toelage bij arbeidsongeschiktheid - hulp van derden

Als u voor bepaalde taken in het dagelijks leven hulp van anderen nodig heeft, kunt u, bovenop uw ziekte-uitkering, een aanvullende vergoeding ‘Hulp van derden’ krijgen. U moet

  • minstens drie maanden arbeidsongeschikt zijn
  • een ziekte- of invaliditeitsuitkering krijgen
  • ernstig zorgbehoevend zijn
  • en niet meer dan drie maanden in een ziekenhuis, woonzorgvoorziening (ROB, RVT) of PVT verblijven. Na ontslag wordt de toelage opnieuw uitbetaald.

Het RIZIV heeft meer informatie voor werknemers, werklozen, zelfstandigen en mijnwerkers die door een ziekte of een ongeval (geen beroepsziekte of arbeidsongeval) niet meer kunnen werken en recht kunnen hebben op een arbeidsongeschiktheidsuitkering.

Meer informatie bij ‘Werk(hervatting) en kanker’.

Zelfstandige ondernemers in moeilijkheden

Zelfstandige ondernemers van wie de onderneming in moeilijkheden zit, of die failliet zijn, vinden meer informatie bij de vzw Dyzo. Dyzo kan ondernemers begeleiden, ondersteuning geven door tussenpersonen enz. U vindt er bijv. een antwoord op deze vragen:

Progressieve werkhervatting

Zolang iemand een uitkering van het ziekenfonds krijgt, is hij officieel werkonbekwaam. Zomaar aan de slag gaan zonder toestemming, kan financieel zware gevolgen hebben: u kunt er al uw uitkeringen door kwijtraken. Er bestaat echter wel een systeem van ‘toegelaten arbeid’ of ‘progressieve tewerkstelling’. Dat biedt mogelijkheden voor mensen die weer aan de slag willen na een periode van arbeidsongeschiktheid, maar voor wie voltijds werken nog niet of niet meer mogelijk is. U behoudt hiermee het recht op een uitkering van het ziekenfonds naast het loon van uw werkgever. Ook voor een werkgever kan dit een interessant systeem zijn, want voor wie tewerkgesteld is binnen dit systeem, hoeft de werkgever geen gewaarborgd loon uit te betalen bij ziekte. Als u ziek bent, zal het ziekenfonds uw volledige ziekte-uitkering terugbetalen.

Nieuw

Sinds april 2013 kan elke arbeidsongeschikte werknemer die het wenst zijn beroepsactiviteit gedeeltelijk hervatten zonder de voorafgaande toestemming van de raadgevende arts. De arbeidsongeschikte werknemer kan dus zijn werk gedeeltelijk hernemen, door zijn adviserend arts op de vooravond van zijn werkhervatting te verwittigen. Hij hoeft daarvoor niét meer te wachten op een afspraak of toestemming vooraf van deze arts. De toestemming blijft wel nodig, maar het is niet langer een eerste vereiste voor de gedeeltelijke herneming van de beroepsactiviteit.

Vraag meer uitleg aan uw ziekenfonds.

Meer informatie bij ‘Werk(hervatting) en kanker’.

Vlaamse ondersteuningspremie

De Vlaamse ondersteuningspremie (VOP) is een (weinig bekende) maatregel om de tewerkstelling te stimuleren van mensen met een (chronische) ziekte. Het is een premie die de VDAB betaalt aan een werkgever voor tijdelijk verminderde prestaties van een werknemer die lang ziek is geweest.

De werknemer moet de premie aanvragen bij de VDAB. Wordt de aanvraag goedgekeurd, dan krijgt de werkgever (oude werkgever of een nieuwe) vijf jaar lang om de drie maanden een premie (verlengbaar met nog eens vijf jaar). De hoogte van de premie is afhankelijk van het loon. Ze bedraagt het eerste jaar 40 % van het loon, maar als uw werkgever dit niet voldoende vindt, kan hij na een jaar een verhoging aanvragen. Gaat de VDAB hiermee akkoord, dan wordt de premie verhoogd tot 60 % van uw loon. De premie kan ook door zelfstandigen in hoofdberoep worden aangevraagd.

Door zo’n premie wordt een werknemer aantrekkelijker voor zijn werkgever. En voor een werknemer kan het een erkenning betekenen van bijvoorbeeld een arbeidshandicap door ziekte, aanslepende vermoeidheid, geheugen- en concentratieproblemen … die iemand weliswaar toelaten te werken, maar (nog) niet helemaal zoals vóór zijn ziekte.

Een werknemer heeft recht op de premie als hij een schriftelijke verklaring heeft van zijn arts waarin deze vermeldt welke aandoening hij heeft en wat de prognose is. Daarna bekijkt de dienst Arbeidshandicap van de VDAB de aanvraag en zal ze de werknemer ook uitnodigen voor een gesprek. Klik door naar de juiste formulieren en het stappenplan om de aanvraag te doen.

Meer informatie

  • Dienst arbeidshandicapspecialisatie van de VDAB (Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling): het loont om informatie in te winnen bij de VDAB. Zij hebben een dienst ‘arbeidshandicapspecialisatie’, die samen met u kan kijken wat er mogelijk is, en ook kan vertellen of er bijvoorbeeld speciale projecten lopen voor omscholing naar een nieuw beroep. Hier vindt u contactgegevens van de dienst arbeidshandicapspecialisatie.
  • Hebt u het moeilijk om een job te vinden en zou u graag extra ondersteuning krijgen? Dan is trajectbegeleiding misschien iets voor u. De VDAB biedt jobbegeleiding op maat aan en zet u op weg in uw zoektocht naar werk.
  • Rentree organiseert gratis infomomenten over werken na kanker. Data en plaatsen in de activiteitenagenda (filter op Organisatie > Rentree).
  • Brochure ‘Wie is wie? De expertise-artsen en hun opdracht’. Een uitgave van het Vlaams Patiëntenplatform. Geeft een antwoord op vragen als ‘Wat is de opdracht van deze arts?’, ‘Wanneer krijgt u te maken met deze arts?’, ‘Hoe kan u een klacht melden?’ en ‘Hoe kan u in beroep gaan als u niet akkoord gaat met zijn beslissing?’.
  • Brochure ‘Wat nu gedaan? Solliciteren met een chronische ziekte of aandoening’ van het Vlaams Patiëntenplatform (VPP). Met specifieke tips over wat u in welke situatie het beste kunt doen.
  • ‘Werk(hervatting) en kanker’.