Multipel myeloom

Pijn lijden hoeft niet
Anne-Marie Fransen
Lees het verhaal
Zweefvliegen tussen verdriet en levenslust
Koen De Graeve, acteur-zanger
Lees het verhaal
Elke morgen knipoog ik naar mezelf
Multipel myeloom (ziekte van Kahler) ontstaat doordat plasmacellen zich ongecontroleerd vermenigvuldigen in het beenmerg. Welke onderzoeken moet u ondergaan? Welke behandelingen zijn mogelijk? Hoe komt u in contact met lotgenoten? Waar vindt u steun?

Wat is multipel myeloom?

824 diagnoses multipel myeloom
op 67.820 kankerdiagnoses in 2014
(België)

De ziekte van Kahler is een vorm van kanker waarbij plasmacellen ongecontroleerd beginnen te groeien in het beenmerg. Het beenmerg is een weke substantie die zich in het binnenste van onze beenderen bevindt (vooral in wervels, ribben, bekken en borstbeen). Het staat in voor de aanmaak van rode bloedcellen, bloedplaatjes en witte bloedcellen. Er bestaan verschillende soorten witte bloedcellen. Daartoe behoren de plasmacellen. Wanneer de plasmacellen kankercellen worden, dan spreekt men van multipel myeloom of de ziekte van Kahler.

De normale functie van de plasmacel in het lichaam is de productie van antistoffen (eiwitten die het lichaam verdedigen tegen infecties). Wanneer deze plasmacel een kankercel wordt, produceert zij in de meeste gevallen ook een abnormaal eiwit dat kan worden aangetroffen in het bloed of de urine.

De normale beenmergcellen worden na verloop van tijd overwoekerd door de plasmacellen. Daardoor kunnen bloedarmoede (door een tekort aan rode bloedcellen), infectiegevaar en zeldzaam bloedingsneiging (door een tekort aan bloedplaatjes) ontstaan. De woekerende cellen tasten ook het normale botweefsel aan, waardoor er zwakke plekken in het skelet ontstaan. Die veroorzaken het belangrijkste symptoom van de ziekte, namelijk botpijn, en zijn meestal goed op röntgenopnamen of scanbeelden te zien.

De Stichting Kankerregister registreerde in 2013 in België 762 nieuwe gevallen van multipel myeloom of de ziekte van Kahler. De ziekte tast iets meer mannen (450 nieuwe diagnoses) aan dan vrouwen (312 nieuwe diagnoses) en komt vooral op latere leeftijd voor (ouder dan 60 jaar).

Voorkomen

U kunt niet vermijden dat u mogelijk kanker krijgt, maar u kunt wel een en ander doen om het risico op de ziekte te verkleinen: gezond eten en bewegen, verstandig omgaan met de zon en niet roken. Ook andere mogelijke kankerverwekkende stoffen komen aan bod: asbest, fijn stof, hormoonverstorende stoffen ... Lees hier alles over kanker voorkomen.

Onderzoeken

De volgende klachten of symptomen kunnen wijzen op multipel myeloom: botpijnen, bloedingsneiging, veelvuldige infecties, nierfunctieproblemen (eiwitafzetting kan de filterfunctie van de nier in het gedrang brengen) en een te hoog calciumgehalte in het bloed (door botafbraak) met klachten als verminderde eetlust, misselijkheid, braken en soms verwardheid. Deze symptomen wijzen echter niet altijd op kanker: er zijn veel andere ziekten met gelijkaardige symptomen. Als u met een of meer van de hiervoor genoemde klachten bij uw huisarts komt, zal deze u eerst lichamelijk onderzoeken. Vervolgens zal hij of zij waarschijnlijk een oriënterend bloed- en urineonderzoek voorstellen.

Zo nodig verwijst uw huisarts u naar een hematoloog. Deze specialist zal meer uitgebreid onderzoek doen om vast te stellen of de klachten veroorzaakt worden door multipel myeloom.

Aanvullend onderzoek begint meestal met een uitgebreidere bloedanalyse en een beenmergonderzoek. Voor het beenmergonderzoek zijn een punctie en een biopsie nodig. Bij een punctie wordt met een naald beenmerg weggenomen uit het borstbeen of de rand van het bekken, voor een biopsie wordt een stukje bot uit de bekkenrand verwijderd. Uiteraard gebeuren deze onderzoeken onder lokale verdoving. Bij een myeloom worden meestal meer dan 10% zieke plasmacellen gevonden. Beenmergonderzoek is ook nodig om de chromosomen of het genetisch materiaal van de plasmacellen te kunnen onderzoeken. Hieruit kan men belangrijke informatie halen over het verdere verloop van de ziekte.

Het eerste oriënterende botonderzoek gebeurt vaak nog aan de hand van klassieke röntgenopnamen, maar wordt meer en meer aangevuld door een CT- of een MRI-scan. Bij een CT-scan (computertomografie) worden zeer gedetailleerde röntgenfoto’s van het lichaam genomen. Een MR-scan of MRI (magnetic resonance imaging) is een scan waarbij met een sterke magneet beelden van het inwendige van het lichaam gemaakt worden. Beide scans kunnen wijzigingen in de botstructuur opsporen en het aantal botletsels en hun omvang nauwkeurig meten.

Stadia

Aan de hand van de hierboven beschreven onderzoeken kan de arts het stadium van de ziekte vaststellen. Voor multipel myeloom bestaan er twee verschillende stadiëringssystemen:

  • De Salmon- en Durie-classificatie: men houdt rekening met het al dan niet aanwezig zijn van bloedarmoede, de calciumwaarden, de skeletaantasting, de hoeveelheid abnormaal eiwit in het bloed en/of de urine en de nierfunctie. Deze classificatie wordt niet vaak meer gebruikt.
  • Het International Staging System (ISS): een modernere aanpak, waarbij men de waarde van twee bijzondere eiwitten (het beta-2-microglobuline en het albumine) gebruikt om de ernst van het myeloom in te schatten.

In beide gevallen worden drie stadia onderscheiden. Ze worden aangeduid met Romeinse cijfers van I (beginstadium) tot en met III (vergevorderd stadium) en zijn van belang voor de prognose.

Daarnaast is het genetisch onderzoek van de zieke plasmacellen ook een belangrijke test om het verloop van de ziekte te voorspellen.

Behandelingen

Tot vandaag is het over het algemeen niet mogelijk om patiënten met multipel myeloom te genezen. De behandeling heeft als doel de ziekte terug te dringen en de klachten te verminderen.

De meest toegepaste behandeling van de ziekte van Kahler is een behandeling met medicijnen. Soms wordt gekozen voor bestraling (radiotherapie) of een combinatie van bestraling en medicijnen. Jongere patiënten (tot 65 en soms tot 70 jaar) krijgen meestal in de loop van hun behandeling een stamceltransplantatie met eigen cellen (autologe stamceltransplantatie). Hun vooraf afgenomen stamcellen worden dan na een behandeling met een hoge dosis chemotherapie teruggegeven.

De behandelend arts zal op een goed gekozen ogenblik een van deze behandelingen of een combinatie ervan adviseren, afhankelijk van het stadium waarin de ziekte zich bevindt, de algemene conditie en leeftijd van de patiënt.

Als patiënt hebt u recht op correcte informatie over de behandelingsmogelijkheden en duidelijke uitleg over de voordelen, bijwerkingen, risico’s en kosten van de behandelingen, vooraleer u uw toestem¬ming geeft. Aarzel niet uw arts vragen te stellen. Bij twijfel kan ook een tweede mening van een andere specialist verhelderend en nuttig zijn.

Forum

Interview

Hallo iedereen

Ik en 3 andere klasgenoten houden onze GIP over leukemie bij kinderen. Een onderdeel daarvan is dat wij een interview houden over leukemie.

Wij zoeken dus kandidaten die dit zouden zien zitten, dus als u dit heeft gehad als kind of als iemand in uw gezin het heeft gehad als kind. Het zou ons heel erg helpen als u het niet erg vindt om wat vragen voor ons te beantwoorden.

Met vriendelijke groeten
Chloë, Daphne, Joni en Jating

Chronische myelomonocytaire leukemie

Ik ben 63 jaar. Over 5 jaar kreeg ik de diagnose "chronische myelomonocytaire leukemie" Eerder een zeldzame vorm van leukemie. Tot op heden neem ik geen medicatie. De verhoogde monocyten waarde blijft stabiel. Het enige waar ik enorm veel last van heb is jeuk.
Een douche nemen bv. is echtwel pfff. Deppen en daarna zeker nog een half uur overal jeuk. De jeuk vliegt rond, van armen naar benen ..... Iedere keer als er temperatuurschommelingen zijn heb ik jeuk.
Als ik ga slapen, idem probleem, wel minder dan een douche. Eenmaal in slaap totaal geen jeuk.
De hematoloog raadt een lage dosis medrol aan.
Ik vraag me af