Kans op genezing (prognose)

De kans op genezing hangt bij kanker van veel factoren af, o.a. van de soort kanker en van het stadium waarin de ziekte zich bevindt bij diagnose. Elke situatie is verschillend. De behandelend arts kan meer uitleg geven over de elementen die de kans op genezing mogelijk beïnvloeden.

Hoeveel kans heb ik om te genezen?

Foto iStock Als u kanker hebt en overlevingskansen opzoekt, bijvoorbeeld op het internet, kan het verhelderend zijn om die te bespreken met uw behandelend arts. Hij of zij is het best geplaatst om uit te leggen wat de cijfers in uw specifieke situatie betekenen.

Een van de vragen waar elke kankerpatiënt mee zit is: hoeveel kans heb ik om te genezen? Het is niet gemakkelijk om daar een antwoord op te geven. Uw en elke andere situatie is immers uniek, en de overlevingscijfers geven enkel een globaal beeld. Niemand kan voorspellen wat er in uw geval precies zal gebeuren. Toch kunnen artsen op basis van de specifieke kanker die iemand heeft mogelijk een voorspelling doen. Praat erover met uw arts, hij of zij kent uw situatie het best.

Om de overlevingskansen bij kanker uit te drukken, wordt vaak de vijfjaarsoverleving gebruikt. De vijfjaarsoverleving is het gemiddelde aantal mensen dat vijf na de diagnose kanker nog in leven is. De term ‘vijfjaarsoverleving’ kan verwarring scheppen, want hij zegt niets over uw specifieke kanker (zo betekent een goede vijfjaarsoverleving zeker niet dat u maar vijf jaar zult overleven). Bij borstkanker bijvoorbeeld is de vijfjaarsoverleving ongeveer 90 %, dat betekent dat van alle vrouwen die borstkanker krijgen, er na vijf jaar nog 9 op de 10 leven.

Wat beïnvloedt mijn kansen?

Bij borstkanker is de vijfjaarsoverleving ongeveer 90 %. Dat betekent dat van alle vrouwen die borstkanker krijgen, er na vijf jaar nog 9 op de 10 leven.

Doorgaans speelt de uitgebreidheid van de ziekte bij de diagnose een belangrijke rol voor de prognose. Algemeen geldt dat hoe kleiner de tumor is en vroeger hij ontdekt en behandeld wordt, hoe beter de genezingskansen zijn. Als er uitzaaiingen zijn, zijn de genezingskansen bij de meeste kankers lager dan als er geen uitzaaiingen zijn.

Ook andere factoren beïnvloeden de kans op genezing, zoals de soort kanker, de plaats en de groeisnelheid van de tumor(en), de levensstijl en algemene toestand van de patiënt, de gelijktijdige aanwezigheid van andere ziekten, de leeftijd, de persoonlijke en familiale medische voorgeschiedenis, het effect van de behandeling enz. Naargelang van de soort kanker spelen nog andere zaken een rol. Meer lezen over de soorten kanker en hun behandeling.

Wat wil ik weten?

Sommige mensen willen zo veel mogelijk te weten komen over hun overlevingskansen, anderen krijgen die informatie liever niet. Respecteer die keuze bij uzelf of bij uw familielid/vriend/collega met kanker.

Als u kanker hebt en zelf cijfergegevens opzoekt, bijvoorbeeld op het internet, kan het verhelderend zijn om die te bespreken met uw behandelend arts. Hij of zij is het best geplaatst om uit te leggen wat de cijfers in uw specifieke situatie betekenen.

Wat als ik niet meer kan genezen?

Zorgverlener met balpen

Als er geen genezende behandeling meer mogelijk is, willen sommige mensen weten hoelang ze nog zullen leven. Geen enkele dokter kan die termijn exact voorspellen, omdat hij beïnvloed wordt door heel veel factoren (zie hoger). Toch mag dit geen reden zijn om het onderwerp te ontwijken. Probeer het in alle openheid te bespreken, hoe moeilijk dat ook is.

Weet u niet goed hoe dit onderwerp aan te snijden? Dit zijn enkele vragen die u aan uw arts kunt stellen:

  • Kunt u een inschatting maken van mijn vooruitzichten?
  • Hoelang leven lotgenoten in een gelijkaardige situatie meestal nog?
  • Welke behandelingen zijn nog mogelijk om mijn levenskwaliteit te behouden of eventueel te verhogen?
  • Hoe kan palliatieve zorg op dit moment al mijn levenskwaliteit verhogen?
  • Wat kan ik zelf doen om mijn levenskwaliteit te behouden of eventueel te verhogen?
  • Kan ik baat hebben bij alternatieve behandelingen? Zo ja, welke?
  • Hoe kan ik verder leven en wat kan me hierbij helpen?

Niet meer kunnen genezen roept mogelijk gevoelens van onrust, angst, boosheid en onzekerheid op. Krop uw vragen of gevoelens niet op, probeer er met iemand over te praten, bijvoorbeeld een naaste, een zorgverlener, een medewerker van de Kankerlijn, een lotgenoot of een zorgvrijwilliger. Een gesprek met een psycholoog  kan ook ondersteunend zijn. Vraag in uw ziekenhuis bij wie u terechtkunt voor psychologische begeleiding.

Niet alleen u moet leren omgaan met het feit dat u niet meer beter wordt. Ook uw partner, vrienden, familie, collega’s of buren worden hiermee geconfronteerd. Iedereen reageert op zijn eigen manier op het bericht dat u niet meer beter wordt. Relaties kunnen daardoor veranderen. Dat kan verwarrend zijn. Probeer ook hierover in gesprek te gaan.

Zorgt u voor iemand met kanker die niet meer kan genezen? Lees hier waar u als mantelzorger terechtkunt voor steun en advies.

Hoe evolueren de overlevingskansen?

Mensen die nu de diagnose kanker krijgen, leven langer dan vroeger. Dat komt door betere behandelingen en doordat er meer kankers vroeger ontdekt worden. Een vroege ontdekking betekent meestal een betere overlevingskans. Hoewel die evolutie langzaam verloopt, zijn de resultaten hoopgevend. 

Die vijfjaarsoverleving verschilt echter sterk naargelang het type kanker. De minst goede kansen hebben mensen met long-, longvlies- en pancreaskanker. Een middelmatige vijfjaarsoverleving is er bij bijvoorbeeld strottenhoofd-, dikkedarm-, en baarmoederhalskanker. Wie melanoom (een soort huidkanker), borst-, prostaat-, teelbal- of schildklierkanker heeft, heeft de beste kansen. Naast het type kanker speelt de uitgebreidheid van de ziekte bij de diagnose een belangrijke rol voor de prognose: hoe vroeger de tumor ontdekt en behandeld wordt, des te hoger de overlevingskans voor de patiënt is.

Meer informatie