Baarmoederhalskanker voorkomen: HPV-vaccinatie

Baarmoederhalskanker wordt bijna altijd veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV). Sinds een aantal jaren bestaan er twee vaccins tegen enkele types van het humaan papillomavirus (HPV). Vaccinatie met een van deze vaccins voordat er besmetting met het virus kan optreden, beschermt in grote mate tegen HPV en daardoor ook tegen baarmoederhalskanker.

De Vlaamse overheid biedt het vaccin tegen humaan papillomavirus (HPV) gratis aan aan alle meisjes in het eerste jaar secundair onderwijs in Vlaanderen en aan meisjes van dezelfde leeftijd in het buitengewoon onderwijs.

Vaccinatie heeft vooral zin voor wie nog niet seksueel actief is (en dus nog niet besmet kan zijn) en dus op jonge leeftijd. Vaccinatie beschermt ook niet tegen alle types HPV die baarmoederhalskanker kunnen veroorzaken. Daarom blijven we nog altijd het oudste wapen tegen baarmoederhalskanker inzetten: het uitstrijkje

Bent u tussen 12 en 18 jaar?

Alle meisjes in het eerste jaar secundair onderwijs kunnen een gratis vaccin tegen humaan papillomavirus (HPV) krijgen. Wie ingeënt is, heeft een veel kleinere kans op baarmoederhalskanker. Alle meisjes in het eerste jaar secundair onderwijs kunnen een gratis vaccin tegen humaan papillomavirus (HPV) krijgen. Wie ingeënt is, heeft een veel kleinere kans op baarmoederhalskanker.

HPV wordt overgedragen via seksueel contact. Sinds een aantal jaren bestaan er twee vaccins tegen HPV. Ze beschermen tegen bepaalde types van HPV. Vaccinatie voordat er besmetting met het virus kan optreden, beschermt in grote mate tegen HPV en daardoor ook tegen baarmoederhalskanker.

HPV-vaccinatie is vooral geschikt voor wie nog niet seksueel actief is. Daarom is vaccinatie vooral aanbevolen op jonge leeftijd.

De Vlaamse overheid biedt het vaccin tegen HPV gratis aan aan alle meisjes in het eerste jaar secundair onderwijs in Vlaanderen en aan meisjes van dezelfde leeftijd in het buitengewoon onderwijs. Het gaat om een aanbod, niet om een verplichte vaccinatie.

Voor meisjes die niet in aanmerking komen voor de gratis vaccinatie, is er een gedeeltelijke terugbetaling via het ziekenfonds, en dit voor de leeftijd van 12 tot en met 18 jaar. Vaccinatie gebeurt in dat geval door een arts naar keuze. De vaccins moeten ook zelf aangekocht worden in de apotheek, op voorschrift van een arts.

HPV-vaccinatie: voor- en nadelen

Experts vinden dat de voordelen van HPV-vaccinatie groter zijn dan de nadelen.

Voordelen

  • De vaccins beschermen tegen de twee meest voorkomende types HPV die baarmoederhalskanker veroorzaken. Deze types HPV veroorzaken 7 op de 10 gevallen van baarmoederhalskanker.
  • Meisjes die zich laten vaccineren vóór ze seksueel actief zijn, zijn in grote mate beschermd tegen deze types.
  • Wie ingeënt is tegen deze types HPV, heeft een veel kleinere kans op baarmoederhalskanker.
  • Voor meisjes van het eerste middelbaar is de vaccinatie gratis. Voor meisjes van 12 tot en met 18 jaar is er een gedeeltelijke terugbetaling van het ziekenfonds.

Nadelen

  • Zoals elke vaccinatie kan ook HPV-vaccinatie een aantal bijwerkingen veroorzaken: 8 op de 10 meisjes krijgen last van pijn rond de prikplek en spierpijn in de bovenarm. Sommige meisjes hebben last van pijn, jeuk, een rode huid of een verdikking op de prikplek. Ook buikpijn, misselijkheid, moeheid, hoofdpijn of koorts komen voor, maar de meeste klachten zijn mild en gaan vanzelf weer weg. 2 tot 3 op de 1000 meisjes vallen (bijna) flauw. Dat is niet vaker dan van andere vaccins. Meestal komt dat door de spanning van het vaccineren en niet door wat er in het vaccin zelf zit.
  • Vaccinatie biedt geen volledige bescherming. Er zijn ook nog andere, minder voorkomende types HPV die baarmoederhalskanker kunnen veroorzaken. Ongeveer 3 op de 10 gevallen van baarmoederhalskanker worden veroorzaakt door andere types HPV waartegen de vaccinatie niet beschermt. Wie ingeënt is, kan dus nog altijd baarmoederhalskanker krijgen. Het risico vermindert wel enorm.
  • Op dit ogenblik is nog niet duidelijk hoe lang het HPV-vaccin beschermt. Meisjes die zich laten inenten zijn zeker minstens 7 jaar beschermd. Wellicht zal het veel langer bescherming bieden. Maar als de bescherming na een aantal jaren duidelijk afneemt, kan het nodig zijn een extra prik te krijgen als volwassene.

Bent u ouder dan 18 jaar?

U valt buiten de doelgroep van de gratis HPV-vaccinatie of terugbetaling. Bespreek met uw arts of HPV-vaccinatie nuttig is.

Baarmoederhalskanker komt voor bij vrouwen van alle leeftijden, maar het meest bij vrouwen van 25 tot en met 64 jaar. In het kader van het Vlaams bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker kunnen vrouwen van 25 tot en met 64 jaar één keer om de drie jaar een uitstrijkje laten nemen. Voor de meeste vrouwen is het uitstrijkje in het kader van het bevolkingsonderzoek volledig gratis.